T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2020/94
KARAR NO\t: 2023/917
DAVA\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 13/01/2020
KARAR TARİHİ\t: 27/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının ---- uyruklu olup ---- Valiliği İl göç idaresi tarafından hakkında 29.08.2018 tarih -----sayılı karar ile idari gözetim kararı verilerek 6 ay süre ile sınırdışı kararı alınarak ----- geri Gönderme merkezinde aynı tarihli kararla gözetim altına alındığını, sınırdışı edilmek üzere polis memurları retakatinde ----- Valiliği ------sınır- kapısına giderken 13.09.2018 tarihinde -----yolu üzerinde bindikleri ve davalılardan ...-- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın kaza yapması sonucu aralarında davacı ve polis memurlarının da bulunduğu pek çok kişinin yaralandığını ve bir kişinin hayatını kaybettiğini, davacının olay neticesinde ağır yaralanmış olup vücudunda pek çok kırık meydana gelen davacının-----Devlet Hastanesinde tedavi altına alındığını ve sonrasında ülkeden deport edildiğini, kaza sebebiyle ---- Ağır Ceza Mahkemesi'nin ----- esas sayılı davacının müşteki olduğu ceza davası açıldığını, davalılardan sigorta şirketinin kazaya karışan aracın ZMMS şirketi olduğunu, sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunulduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davacının----- olduğundan ve yargılama giderlerini karşılayacak maddi imkanları bulunmadığından adli yardım kararı verilmesini, tahsil edecek tazminattan mahsup edilmek kaydıyla BK m.76'ya göre davacıya 50.000-TL ön ödeme yapılmasını, kazaya karılan ----- plaka sayılı aracın kaydına ihtiyati haciz şerhi konulmasını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.TL geçici işgöremezlik, 100.TL kalıcı işgöremezlik ve 100.TL ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan tazminat , 150.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan (sigorta şirketi, sigorta poliçesinde manevi tazminat klozu bulunmaması halinde manevi tazmınattan sorumlu olmamak ve sorumluluğu sigorta poliçesi teminat miktarları ile sınırlı olmak kaydı ile ) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP\t :
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının---- uyruklu olduğunu, ----- uyruklu davacı tarafından yasanın emrettiği şekilde teminat gösterilmediği gibi, davacının vatandaşı bulunduğu ----- ile karşılıklılık anlaşması da bulunmadığından öncelikle Davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının Türk vatandaşı olmadığından HMK hükümlerince adli yardım ve ön ödeme talebinde bulunmasının da yasal mesnedi bulunmadığından bu taleplerinin de reddi gerektiğini, davalının davaya konu kazaya karışan---- plakalı aracın maliki olduğunu, davalının araç maliki olarak aracın gerekli bakımlarını yaptırdığını, üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, -----. Ağır ceza Mahkemesinde ceza yargılamasının halen devam ettiğini ve kusur durumlarının henüz netlik kazanmadığını ileri sürerek, usul ve esas yönünden davanın reddine, araç üzerindeki ihtiyati haciz şerhinin kaldırılmasına, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... - Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen -----plakalı aracın ---- no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin müvekkili olan davalı tarafından yapıldığını, davanın araç sigorta ettirenine, araç sürücüsüne ve---- ihbarı gerektiğini, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini, zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini,zamanaşımı itirazları bulunduğunu, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın tespiti halinde davanın reddi gerektiğini, soruşturma veya ceza dosyasında uzlaşma var ise davanın usulden reddi gerektiğini, maddi tazminat taleplerinin ZMMS poliçesi kapsamı dışında olduğunu savunarak, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, davanın ihbarına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Haksız fiil iddiasına dayalı tazminat talebi istemine ilişkindir.Davacı dava dilekçesi ile ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, Mahkememizin 07/02/2020 tarihli ara kararı ile talebin kısmen kabulü ile -----plaka sayılı aracın davalıların adına kayıtlı olması halinde 300-TL alacak miktarıyla sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmiş, süresi içerisinde davacı tarafça ihtiyati haciz kararı uygulanması talep edilmediği ve ihtiyati haciz kararının uygulanmadığı anlaşılmıştır.Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmadığından , HMK. m.128/1 uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları davalının inkâr ettiği varsayılmıştır.Davaya konu kazaya karışan ---- plaka sayılı aracın trafik tescil kayıtları celp edilmiş, Emniyet Müdürlüğü'nün 10/02/2020 tarihli cevabi yazısında ; yapılan ---- sorgulamasında ----plakalı aracın aktif kaydına rastlanılmadığı, eski araç işlemlerinden yapılan sorgulamada şuanki plakasının----- olduğu, bahse konu aracın kaza tarihindeki malikinin ... olduğu bildirilmiştir.Davacının deport edilip edilmediği, edilmiş ise sebebi ile hangi tarihte deport edildiği, deport tarihinden sonraya ilişkin Türkiye'ye giriş-çıkış tarihleri ile yasal durum sebebi ile Türkiye'ye tekrar giriş yapmasının mümkün olup olmadığı hususları İl Göç İdaresi ile Emniyet Müdürlüğünden sorulmuş, İl Göç İdaresi Başkanlığı'nın 28/06/2022 tarihli cevabi yazısında; ''Bahse konu şahıs hakkında yapılan---- sorgulamasında 29.08.2018 tarihinde sınır dışı kararı alındığı, 26.10.2018 tarihinde Gönüllü Geri Dönüş kapsamında ülkeden çıkışının ----İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmiş olup bu tarihten sonra ülkeye giriş yaptığına dair herhangi bir işleme rastlanılmadığı, ayrıca şahsın Giriş Yasağı Bilgileri incelendiğinde ise aktif tahdit kodlarından olan---- (Sınırdışı Seyehat Masrafı - 300 TL) tahdit kodunun süresi 5 yıl (26.10.2018 - 26.10.2023) geçerli olup belirlenen ceza tutarının ödenmesi ile birlikte Müdürlükleri tarafından hakkında alınan sınır dışı kararı için davacının İdare Mahkemesine itiraz ederek ilgili Mahkemenin alınan kararın iptal edilmesi yönünde karar vermesi halinde ülkeye yasal olarak giriş yapmasının mümkün olacağı'' bildirilmiştir.Türkiye Cumhuriyeti ile ---- Cumhuriyeti arasında adli yardım anlaşması bulunup bulunmadığı,----- Cumhuriyeti uyruklu kişilerin hukuk yargısında teminattan muaf tutulmasına ilişkin anlaşma yapılıp yapılmadığı, mütekabiliyetin mevcut olup olmadığı ile ----- uyruklu olup mülteci statüsünde bulunan kişiler yönünden hukuk yargısında harç ve teminat alınması ile adli yardım talepleri yönünden muafiyet bulunup bulunmadığı hususları Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa birliği Genel Müdürlüğü'nden sorulmuş verilen 21/04/2021 tarihli cevabi yazı dosya içerisinde mübrezdir.Bu kapsamda yapılan değerlendirme ile; Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap yazılarından Davacı asilin yabancı uyruklu olup, aslen----- Cumhuriyeti vatandaşı olduğu, ülkemizden verilen kimlik numarasının yabancı kimlik numarası olduğu, Hukuk Usulüne dair Lahey Sözleşmesine Türkiye Cumhuriyeti Devleti taraf olmakla birlikte---- Cumhuriyeti Devleti'nin sözleşme tarafı olmadığı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile ----- Cumhuriyeti arasında 09/04/2009 tarihinde imzalanan ve 15/06/2011 tarih ve ----- sayılı -----yayımlanmış olan \"Türkiye Cumhuriyeti ile -----Cumhuriyeti arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması\" her ne kadar 20/10/2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de 244 sayılı Kanun 3. Madde çerçevesinde Bakanlar Kurulu Kararnamesi çıkarılmadığından sürecin sonuçlanmadığı ve akim kaldığı, bu halde Türkiye ile ---- Cumhuriyeti arasında teminattan muafiyeti öngören hukuken yürürlükte bulunan ikili bir anlaşma bulunmadığı gibi iki devlet arasında hukuki veya fiili mutekabiliet bulunmadığı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Sözleşmeyi coğrafi çekince ile onayladığının ve bu çekincenin sonucu olarak ----- Cumhuriyeti' nden gelen kişilere mülteci statüsü tanınmadığının, 6458 sayılı Kanun 91. Maddesinde \"Geçici Koruma\" düzenlendiği yönünde görüş bildirildiği anlaşıldığı, HMK 336/2 Maddesi uyarınca adli yardım talebinde bulunan tarafın iddiasını dayandırdığı delillerle birlikte yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmasının zorunlu olduğu, davacı tarafından kendisiyle ailesini geçindirmek bakımından önemli bir zarurete düşmeksizin davanın gerektirdiği giderleri ödemekten kısmen veya tamamen aciz içinde olduğunu ispat edecek hiçbir belge ve delil sunulmadığı görülmekle Mahkememizin 27/12/2022 tarihli celse ara kararı adli yardım talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.Mahkememizin 27/12/2022 tarihli celse ara kararı ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş ve\"...2-)Adli yardım talebinin reddi kararının bu hali ile kesinleşmesi halinde ;Huzurdaki davanın 100-TL geçici iş göremezlik, 100-TL kalıcı iş göremezlik, 100-TL ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi tazminat ile 150.000,00-TL manevi tazminat talebi olarak açıldığı, davacı tarafından adli yardım talepli işbu davanın açıldığı anlaşılmakla; davacı tarafından 513,35-TL peşin harç ve 80,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 594,05-TL harcın adli yardımın reddi kararının kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine yatırılması, aksi halde Harçlar Kanunu'nun 27,30 mad. HMK 114/1-g, 115 ve 120 ve 150. Maddeleri uyarınca uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına (huzurdaki davacı vekiline ihtarat yapıldı), 2-)Adli yardım talebinin reddi kararının bu hali ile kesinleşmesi halinde ; Göç İdaresinden gelen yazı cevabı dikkate alınarak ; MÖHK kapsamında yabancılık teminatı alınması gerektiği anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK m.114/1-ğ uyarınca davada harca esas değerin 150.300,00-TL olarak gösterildiği dikkate alınarak; %15'i tutarındaki 22.545,00-TL yabancılık teminatının adli yardım reddi kararının kesinleşmesinden itibaren başlamak üzere davacı tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine depo edilmesine, aksi halde HMK m.114/1-ğ, 115 kapsamında davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceğinin ihtarına (huzurdaki davacı vekiline ihtarat yapıldı), 3-)Adli yardım talebinin reddi kararının bu hali ile kesinleşmesi halinde ; 20/10/2021 tarihli----sayılı Adalet Bakanlığının tebliğinin 4.maddesi uyarınca taraf sayısının 5 katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 130-TL toplamının gider avansı olarak yatırılması gerektiğinden; 210-TL tebligat gideri ile diğer iş ve işlemler için 130-TL olmak üzere toplam 340-TL gider avansını, adli yardım reddi kararının kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine ödenmesine, verilen kesin süre içinde ödenmemesi halinde HMK 114/1-g, 115 ve 120. Maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceği hususlarının davacı/vekiline ihtarına, ( davacı vekiline ihtarat yapıldı),...\" hususları davacı/vekiline ihtar edilmiştir.Davacı tarafından, adli yardım talebinin reddi ara kararına yapılan yapılan itiraz üzerine----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -----sayılı 13/01/2023 tarihli kararı ile itirazın kesin olarak reddine karar verilmiştir.Duruşmanın bırakıldığı 06/06/2023 taraihli celsesinde; yapılan ihtara rağmen davacı vekilince celse ara kararı gereği gider avansı ile eksik harcın tamamlanmadığından Harçlar Kanunu'nun 27, 30 mad. HMK 114/1-g, 115 ve 120 ve 150. Maddeleri uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.Yapılan yargılama ile davacı tarafa neticesi ihtar edilmek suretiyle verilen kesin süreye karşın gider avansı ile eksik harcın tamamlanmadığından Mahkememizin 06/06/2023 tarihli celsesinde Harçlar Kanunu'nun 27, 30 mad. HMK 114/1-g, 115 ve 120 ve 150. Maddeleri uyarınca dosyanın işlemden kaldırıldığı, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde davanın yenilenmediği anlaşıldığından davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Dava dosyasının 06/06/2023 tarihinde işlemden kaldırıldığı, aradan üç aydan fazla zaman geçtiği halde yenilenmediği anlaşıldığından DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-)Mahkememizin 07/02/2020 tarihli ihtiyati haciz kararının uygulanmasının süresi içerisinde talep edilmediği ve uygulanmadığı anlaşılmakla; Mahkememizin 07/02/2020 tarihli ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış olduğunun tespitine,
3-)Karar tarihinde alınması gereken 269,85-TL karar harcı, 269,85-TL başvurma harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir Kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı ... ile davalı ... vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalılara ödenmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip 6100 sayılı HMK. madde 333/1 uyarınca ilgili tarafına iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleneme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki (2) hafta içinde---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.