T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/1272
KARAR NO: 2023/2455
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 23/03/2023
NUMARASI: 2022/359 Esas - 2023/192 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
DAVA TARİHİ: 27/06/2014
KARAR TARİHİ: 27/12/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 18/08/2013 tarihinde motosikleti ile seyir halindeyken orman yangınından dönmekte olan ve sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı arazözle çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucunda sakat kaldığını, davacının sakatlığı nedeni ile üçüncü bir kişinin bakımına muhtaç olduğunu belirterek, şimdilik 500,00 TL bakıcı gideri, 500,00 TL kalıcı sakatlık bedeli olmak üzere toplam 1.000,00 TL tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte, 100.000,00 TL manevi tazminatın ise ...'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsiline verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı ıslah dilekçesi ile kalıcı iş görmezlik talebini 383.003,94 TL, bakıcı gideri talebini 14.735,25 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ...Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karıştığı belirtilen ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete 05/05/2013-2014 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında teminatın sakatlanan kişi başına 250.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmadığını, bu sebeple müvekkili şirketin poliçe sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Genel Müdürlüğü'ne izafeten Balıkesir Orman İşletmesi vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; Davanın idari yargının görev alanına girdiğini, bu nedenle görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, davaya konu kazanın meydana geldiği Balya ilçesinin bağlı olduğu İvrindi Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğunu, davaya konu kaza neticesinde müvekkili idareye bir kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, 383.003,94TL kalıcı iş göremezlik tazminatının yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş.(Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.)'den (davalı ... yönünden 250.000,00TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline, 14.735,25 TL bakıcı giderinin yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.)'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 50.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 18/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'nden tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ...Ş. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının yüksek hızda olduğunu, motosiklet ehliyetinin bulunmadığını, kazanın oluşumunda Karayollarının da sorumlu olduğunu, kusur oranının tespiti yönünde ek rapor alınmadığını, belirlenen maddi ve manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, faiz başlangıcının dava tarihine göre belirlendiğini ancak ıslah yapılan rakam yönünden faiz başlangıcının ıslah tarihinden başlatılması gerektiğinin göz ardı edildiğini, davalının harçtan muaf olduğunu davalıdan harç alınamayacağını, davalı lehine hakkaniyet indirimine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından verilen ilk kararın davacılar tarafından istinaf edilmemesi nedeniyle 07/04/2022 tarihli karar davacılar yönünden kesinleştiğinden müvekkili aleyhine 07/04/2022 tarihli karardan fazla tutarlara hükmedilmesinin usuli kazanılmış haklara zarar verdiğini, müvekkilinin ilk karardan sonra yapılan yargılama masraflarından ve istinaf masraflarından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar yönünden kesinleşen 07/04/2022 tarihli hükümde yargılama giderleri müvekkili aleyhine 1.613,66 TL iken, yeni hükümde 1.674,67 TL olarak arttırıldığını, artan kısım için davalının sorumluluğu olmasının hukuka aykırı olup kazanılmış haklara zarar verildiğini, ilk kararı istinaf etmeyen davacı ve müvekkil şirket yönünden kesinleşen mahkeme vekalet ücretinin müvekkili şirket yönünden 19.844,13 TL iken kaldırma kararı sonrası verilen hükümde bu tutarın 36.885,66 TL ye arttırıldığını, ilk hükmü istinaf etmeyen ve davacı yararına kaldırma kararı olmasına rağmen davacı lehine yeni hükümde 2023 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uygulanarak tespit edilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, mahkemenin kararının usul ve esas yönünden incelenerek kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından; 18/08/2013 tarihinde dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı yangın söndürme arazözü ile karşı istikametten gelen davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosikletin çarpışması neticesi meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı ve davacının bu yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 07/04/2022 tarih, 2020/1522 Esas ve 2022/689 Karar sayılı kararı ile \" ... Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. ... farklı faiz başlangıç tarihine ve hesaplanan tazminatın tamamına temerrüt tarihinden faiz işletileceğinden, ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden faiz işletilmesi gerektiğine ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir. ... ATK raporundaki kusur değerlendirmesinin, özünde, müterafik kusura yönelik olduğu, hükme esas alınan aktüer raporun da bu kusur oranıyla düzenlenmiş olduğu, diğer bir ifade ile müterafik kusurun değerlendirilmiş olduğu nazar alındığında, bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. ...Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak, hükme esas alınan maluliyete ilişkin Ege Üniversitesi Adli Sağlık Kurulu raporunda; 18/08/2013 tarihli trafik kazasına bağlı olarak davacıda oluşan sakatlık oranı, olay tarihinde yürürlükle olan \"Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine\" göre değerlendirilerek; Meslekte kazanma gücündeki azalma oranı olay tarihindeki yaşına göre % 63, bugünkü yaşına göre % 65 olarak bulunmuş, tıbbi iyileşme süresi 18 ay olarak bildirilmiş ise de, raporun doğru yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği görülmektedir. Ayrıca, yukarıya aktarılan maluliyet raporunda bakıcı ihtiyacı ve süresi açısından bir belirtme de bulunmamasına rağmen, 18 aylık iyileşme süresi üzerinden bakıcı gideri hesaplanması da doğru olmamıştır. Bu durumda, İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken, öncelikle davacı vekiline HMK'nın 31 ve 194. maddeleri gereğince bakıcı gideri talebinin geçici mi kalıcı mı olduğunu açıklamak üzere mehil verilmeli, beyan sonucuna göre kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan \"Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği\" hükümlerine uygun olarak davacıda var olduğu ileri sürülen yaralanmaya bağlı kalıcı işgöremezlik durum ve oranının ne olduğu ve tespit edilecek maluliyetin kaza ile illiyeti bulunup bulunmadığı, (davacı vekilinin bakıcı giderine ilişkin beyan ve talebine göre) geçici iş göremezlik süresi içinde bakım ve bakıcıya ihtiyacı olup olmadığı varsa süresi yada kılıcı bakıcıya ihtiyacı bulunup bulunmadığı konularında, dosya içerisinde bulunan tedavi evrakları ile dosyada mevcut olan taraflarca sunulan delilleri de irdeler biçimde denetime elverir nitelikte maluliyet raporu alınarak bu maluliyet raporunda tespit edilecek veriler nazara alınarak hükme esas alınan aktüerya rapor tarihi itibariyle aktüer bilirkişiden ek rapor alınması ve sonucuna göre usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar verilmesi olmalıdır. Daire kararının kapsam ve şekline göre; maluliyet rapor alınması gerektiğinden manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. Kabule göre de; Davalı idare harçtan muaf olduğundan, hükmün yargılama giderlerine ilişkin kısmında, davalı idare harçtan sorumlu olacak şekilde değerlendirme yapılması da doğru olmamıştır.\" gerekçesiyle kararı kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda davacı vekiline HMK 31 ve 194. maddesi gereğince bakıcı gideri talebinin geçici mi kalıcı mı olduğunu açıklamak üzere süre verilmiş, davacı vekili 07/11/2022 tarihli dilekçesinde \"bakıcı gideri talebinin şimdilik geçici\" olduğunu beyan etmiştir. Mahkemece Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan raporda;\"...Şahısta birden fazla arıza olması nedeniyle Balthazard Formülü uygulandığında Meslekte Kazanma Gücündeki Azalma Oranının olay tarihindeki yaşına göre %63 ve bugünkü yaşına göre de %67 olarak bulunmuştur. Tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 18 ay olarak kabulünün uygun olacağı, ancak kesin iyileşme süresinin varsa kişinin takip ve tedavisini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği mütalaasına varılmıştır. Değerlendirmeye esas yönetmelik uyarınca şahsın yaralanma nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmadığı, geçici olarak bakıcıya muhtaç olunan süre ile ilgili olarak yönetmelikte bir değerlendirme olmamakla birlikte olaya bağlı yaralanmaları nedeniyle yardıma ihtiyaç duyacağı sürenin 6 ay olarak kabulünün uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Tespit edilen tıbbi iyileşme süresi/meslekte kazanma gücü azalma oranı ile 18/08/2013 tarihli kaza arasında illiyet bağının bulunduğu mütalaasına varılmıştır.\" yönünde görüş bildirilmiştir. Maluliyet raporunda tespit edilen oranlarda değişiklik bulunmadığından mahkemece aktüer bilirkişiden ek rapor alınmamıştır.İlk istinaf incelemesinde kusur, müterafik kusur, faiz başlangıç tarihi bakımından inceleme yapılıp karara bağlandığından davalı ... İdaresi vekilinin kusura ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. Davalı ... İdaresi harçtan muaf olduğundan, aleyhine harca hükmedilmesi doğru olmamıştır. Davalı ... İdaresi vekilinin bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerindedir. İlk Derece Mahkemesinin ilk kararına karşı davalı ... ve davacı vekili istinaf talebinde bulunmadıklarından, karar kesinleştiğinden yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğu halde yeni kurulan hükümde daha fazla yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. İlk Derece Mahkemesince Dairemiz kararı doğrultusunda davacının bakıcı ihtiyacının belirlenmesi için alınan maluliyet raporuna göre davacının 6 ay süre ile geçici bakıcı ihtiyacı olacağı yönünde tespit yapılarak bildirilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise 18 aylık süre için geçici bakıcı gideri hesaplanmıştır. Mahkemece davacının geçici bakıcı ihtiyacını aşacak şekilde tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır. Her ne kadar ek rapor alınması gerekir ise de usul ekonomisi de gözetilerek dairemizce resen hesaplama yapılmıştır. Buna göre 27/02/2019 tarihli aktüerya raporunda 18/08/2013 - 01/01/2014 tarihleri için 1.021,50 TL asgari ücretin brüt tutarı X 4,4 ay için 4.494,60 TL; 01/01/2014 - 15/02/2014 tarihleri için 1.071,00 TL asgari ücretin brüt tutarı X 1.6 ay için 1.713,60 TL olmak üzere toplam 6.208,20 TL'den davalıların %75 kusuruna isabet eden 4.656,15 TL geçici bakıcı gideri için davanın kabulüne, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmesi gerekmiştir. Bu nedenle; davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-A)Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, 383.003,94-TL kalıcı iş göremezlik tazminatının yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş.(Eski Ünvan: ... Sigorta A.Ş.)'den (davalı ... yönünden 250.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, uygulanacak faizin davalı ... yönünden olay tarihi olan 18/08/2013 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 27/06/2014 tarihinden itibaren işletilmesine, -4.656,15 TL geçici bakıcı giderinin yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş.'den (Eski Ünvan: ... Sigorta A.Ş.) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, uygulanacak faizin davalı ... yönünden olay tarihi olan 18/08/2013 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 27/06/2014 tarihinden itibaren işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, B)Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 18/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca davalı ... şirketinin sorumlu olduğu maddi tazminat miktarı üzerinden alınması gereken 17.077,50 TL nispi ilam harcından peşin alınan 1.705,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.372,50 TL nispi karar harcının davalı ...Ş.'den (Eski Ünvan: ... Sigorta A.Ş.) tahsili ile hazineye gelir kaydına, Davalı ... harçtan muaf olduğundan kabul edilen maddi ve manevi tazminat değeri üzerinden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan 1.107,70 TL kaldırma kararından önceki masraf, 298,05 TL kaldırma kararından sonraki tebligat posta gideri olmak üzere toplam 1.405,75 TL üzerinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.236,07 TL ile 1.734,00 TL harç gideri olmak üzere toplam 2.970,07 TL yargılama giderinin tüm davalılardan (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak ve 1.613,66TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davalı ... tarafından yapılan 201,45 TL tebligat ve posta gideri üzerinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 24,32 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ne verilmesine, kalan kısmın davalı ... üzerinde bırakılmasına, 5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 57.272,42 TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak ve 19.844,13-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10 maddesi uyarınca reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davalılar lehine hesaplanan 10.079,10 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara müştereken verilmesine,7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine,8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10 maddesi uyarınca reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı ... vekili lehine hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ne verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;1-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, -Davalı ... harçtan muaf olduğundan ve harç yatırmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 2-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 492,00 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 3-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 194,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/12/2023