T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 29/12/2023
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
YARGILAMANIN İADESİ TALEBİNİN ÖZETİ:
Yargılamanın iadesi talebinde bulunan vekili, müvekkilinin, Denizli 7. İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası üzerinden giriştiği takibe bağlı olarak davalılardan .... ndan alacaklı; müvekkilinin borçlusu ...’nun da diğer davalılar ... ve ... hakkında Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden giriştiği takibe bağlı olarak alacaklı olduğunu, müvekkilinin kendi takibine bağlı alacağını, borçlusu ... ın alacaklısı olduğu dosya borçluları olan diğer davalılardan tahsil edebilmek için alacaklı yerine icra işlemlerini yürütebilmek için Denizli 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 12/02/2019 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile yetki aldığını; müvekkili tarafından davalılardan ... ın alacaklısı olduğu Denizli 8. İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı dosyasından icra mahkemesinin belirtilen kararı ile takibi yürütme yetkisi alındığı halde diğer davalılar tarafından haklarındaki takibe konu borcun haricen davalı takip alacaklısı ... a ödendiğinden bahisle açtığı yargılamanın iadesi konulu menfi tespit davası üzerine mahkemenin .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verdiğini belirterek; mahkemece kabulüne karar verilen menfi tespit davasına ilişkin yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN İADESİ TALEBİNİN REDDİNE KARAR VERİLMESİNİ TALEP EDENLERİN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Yargılamanın iadesi talebine konu menfi tespit davasının davacısı olan borçlular ... ve ... vekili, ileri sürülen yargılamanın iadesi sebebin kanunda sayılan sebeplerinden olmadığını, yargılamanın iadesi talep eden tarafça icra mahkemesinden aldığı yetkiye dayalı olarak borcun kendilerine ödenmesine dönük bir ihtar olmadığı için de müvekkilleri tarafından 23/09/2020 tarihinde kendi takip alacaklıları ....a takip dosyası haricinde yaptıkları ödeme ile borcu ifa ettiklerini, iş bu davayı açmak için de icra mahkemesinden yetki alınması gerekirken alınmadığını belirterek, yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkeme, iş bu yargılamanın iadesi muhakeme talebinin HMK’nın 376. maddesindeki \"Davanın taraflarından birisinin alacaklıları veya aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçenler, borçluları veya yerine geçmiş oldukları kimselerin aralarında anlaşarak, kendilerine karşı hile yapmaları nedeniyle hükmün iptalini isteyebilirler.\" hükmüne uygun olarak yapıldığı, yargılamanın iadesi talep eden .... Ltd. Şti.'nin yargılamanın iadesi talebine konu davanın davalı alacaklısı ...'ndan Denizli 7. İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyasına bağlı olarak alacaklı olduğu, bu dosyadaki alacağını tahsil edilemediği için borçlunun alacaklı olduğu Denizli 8. İcra Dairesinin ....Esas sayılı dosyasındaki alacak takibini yapabilmek amacıyla icra mahkemesinden yetki aldığı, bu dosyanın borçlusu olan diğer davalılar ... ve ... 23.09.2020 tarihli belge ile icra takibine konu borcun icra dosyası harici ödendiği gerekçesi ile açtıkları dava üzerine verilen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile adı geçenlerin borçlu olmadıklarına karar verildiği, davalıların hileli davranışlarla alacaklı .... Ltd. Şirketi aleyhine kendi aralarında anlaşarak alacağını tahsil etmesini engeleyip engellemediklerinin tespiti açısından yeniden yargılama yapılması gerektirdiğini belirterek; mahkemenin .... Esas-.... Karar sayılı kararına konu yargılamanın iadesine karar vermiştir.
Karar, davalılardan ... ve ... tarafından istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalılar vekili, ortada yargılamanın iadesini gerektiren bir durum olmadığı, talebin de HMK’nın 375. maddesinde belirtilen yargılamanın iadesi sebepleri arasında bulunmadığı, borçlunun 3. kişideki alacağının İİK’nın 89. maddesine göre çıkarılacak haciz ihbarnameleri ile haczedilebileceği için alacaklının alacaklısı tarafından yargılamanın iadesi talebinde de bulunulamayacağını, İİK'nın 120/2 maddesi gereğince takip yetkisi alan alacaklının iş bu talepte bulunamayacağı, aldığı yetkinin buna imkan vermediği, yargılamanın iadesi talep eden alacaklı tarafından müvekkili tarafından ödemenin yapıldığı 23/09/2020 tarihi itibarıyla müvekkiline ödemenin ne şekilde yapılacağı ile ilgili bir muhtıra tebliğ ettirmediğini, müvekkilleri tarafından borcun ödenmiş olması sebebiyle yargılamanın iadesi muhakeme talebinin de yersiz olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına ve yargılamanın iadesi muhakeme talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Yargılamanın iadesi talebine konu dava menfi tespit talebine ilişkin olup, bu menfi tespit tespit davasının davacıları .... ve ..., davalısı yargılamanın iadesi talep eden şirket borçlusu ...'dur. Yargılamanın iadesi talebi HMK’nın 376. Maddesi uyarınca yapılmış olup, talebe konu menfi tespit davasının taraflarının hileli davranışlarla reddi gereken davanın kabul edilmesini sağladıkları belirterek, yargılamanın iadesine ve bu menfi tespit davasının reddine karar verilmesi talep edilmiştir. .
Mahkeme, yargılamanın iadesi talebini kabul ettikten sonra, talebe konu menfi tespit davasının esasına girmesi gerekirken; istinaf yolunun açık olduğundan bahisle yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar vererek dosyayı sonuçlandırmıştır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK’nın 379. maddesine göre yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkemece, talebin kanuni süre içinde yapılmış olduğu, yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olduğu, ileri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olduğu tespit edilirse; HMK’nın 380. maddesine göre \"yeniden yargılama yapılarak ortaya çıkacak duruma göre verilmiş olan karar onanır veya kısmen yahut tamamen değiştirilir.” denilmektedir.
Buna göre mahkemenin yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verdikten sonra işin esasına girerek yeniden yargılama yapması ve yaptığı bu yargılama sonunda eğer verilen önceki kararı isabetli buluyorsa önceki kararı onaması isabetli bulmuyor ise kararı değiştirip gereken kararı vermesi gerekir. Mahkemenin bu suretle vereceği hüküm ise HMK’nın 341. maddesine belirtilen ve istinaf incelemesine konu olan nihai karardır.
Yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verildiğine göre mahkemece yapılması gereken, davada önce görülen talebe konu menfi tespit davasının esasına girip yeniden yargılama yapmak suretiyle kanunun belirtilen hükmüne uygun olarak gereken kararı vermek olduğundan dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak, aleyhlerine yargılamanın iadesi kararı verilen asıl dosya davacıları vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 06/07/2023 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalılara İADESİNE,
5-Davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalılar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.29/12/2023
\t\t\t\t
...