T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2023/1211
KARAR NO: 2023/1439
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 11/10/2022
NUMARASI: 2014/2186 (E) - 2022/799 (K)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 31/10/2023Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta AŞ'ye (eski unvanı ... Sigorta AŞ) Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesiyle sigortalı davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, diğer davacıların yolcu olarak bulunduğu davalı ... Bankası AŞ'ye kasko poliçesiyle sigortalı davacı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca 05/10/2011 tarihinde çarpması nedeniyle davacı ... için 2.000 TL maddi tazminat ile 50.000 TL manevi tazminatın, davacı ... için 2.000 TL maddi tazminat ile 30.000 TL manevi tazminat ile davacı ... için 2.000 TL maddi tazminat ile 10.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 17/12/2011 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ'den temerrüt tarihi olan 25/04/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ'den 02/04/2012 tarihinden ve davalı ... Bankası AŞ'den ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketleri açısından poliçe limitleriyle sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... plakalı aracın kaydına ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı sayılı aracın müvekkili ... Sigorta AŞ'ye Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin dava konusu zararlara ilişkin poliçe limitiyle sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, müvekkili şirketin kaza nedeniyle hastane masrafları ve manevi tazminat taleplerinden sorumlu tutulamayacağını, olayda hatır taşıması olup olmadığı hususunun araştırılarak tespiti halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51 ve 52. maddeleri uyarınca hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete zorunlu mali mesuliyet sigortasıyla sigortalı olan ... plakalı aracın kişi başı 200.000 TL sakatlanma teminatıyla sınırlı olduğunu, müvekkil şirkete tüm belgelerle birlikte kaza ve hasar ihbarında bulunulmadığını, sigortalı araç sürücüsüne isnat edilen kusur olmaması nedeniyle teminat sorumlulukları bulunmadığını, davacının uzuv kaybı tespitinin Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından yapılması gerektiğini, temerrüde düşmeyen müvekkili şirket için faiz talebinde bulunulamayacağın belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline kasko sigorta poliçesiyle sigortalı ... plaka sayılı araç için poliçedeki ihtiyari mali mesuliyet teminatının bedeni zararlar için şahıs başına toplam 15.000 TL, kaza başına 30.000 TL olduğunu, davacıların öncelikle ... plakalı aracın trafik poliçesini tanzim eden sigorta şirketinden talepte bulunmaları gerektiğini, kaza nedeniyle tüm tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanacağını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazadan sonra trafik ekiplerince düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında davacı ...'ın kavşaklarda geçiş önceliği kuralını ihlal ederek asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, yaşamsal tehlike geçirmeyip etkileri basit tıbbi girişimle giderilebilecek nitelikte yaralanan davacıların tazminat taleplerinin fahiş olup zenginleşme amacı güttüğünü, müvekkilinin kusur durumu dikkate alınarak işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilerek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 359,40 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 13/12/2013 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'ın, davalılar ... Sigorta AŞ ile .. Sigorta AŞ'ye açtığı maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile, 3.707,85 TL geçici iş göremezlik zararı ve 1.000 TL tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 4.707,85 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 12/12/2013 (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %25 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 926,96 TL geçici iş göremezlik ve 250 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.176,96 TL ile sınırlı olmak üzere), diğer davalı ... Sigorta AŞ yönünden (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %75 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 2.780,89 TL geçici iş göremezlik ve 750 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 3.530,89 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'ın, davalı ... Sigorta AŞ'ye açtığı davanın reddine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 471,11 TL geçici iş göremezlik zararı ve 250 TL tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 721,11 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011 ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 12/12/2013 (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %25 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 117,78 TL geçici iş göremezlik ve 62,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 180,28 TL ile sınırlı olmak üzere), diğer davalı ... Sigorta AŞ yönünden (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %75 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 353,33 TL geçici iş göremezlik ve 187,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 540,33 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açtığı davanın reddine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 2.000 TL, davacı ... için 7.500 TL ve diğer davacı ... için 5.000 TL olmak üzere toplam 14.500 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ZMSS poliçesini düzenleyen ... Sigorta AŞ'nin kazada zarar gören ve yaralanan üçüncü kişi durumunda olan ... ve ...'ın zararlarının tazmininden sorumlu olduğunu, ... plakalı aracın kasko poliçesini düzenleyen ... Sigorta AŞ'nin ise kazada zarar gören ve yaralanan davacı müvekkillerinin zararlarının tazmininden sorumlu olduğunu, ... Sigorta yönünden temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, araç tamir bedeli olan 4.700 TL'nin hüküm altına alınmamasının hakkaniyetli olmadığını, mahkemece toplam 14.500 TL manevi tazminata hükmedilmesinin kazanın yaşattığı korkuyu ortadan kaldırmaya yetmediğini, manevi tazminat taleplerinin tam kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretlerindeki hataların düzeltilerek davalılara yükletilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Trafik Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde, sigortanın konusu \"sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na (KTK) göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür...\" şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla davacının zorunlu trafik sigortacısı olan davalı ... Sigorta AŞ yönünden maddi tazminat talebinin reddine ilişkin kararda isabetsizlik yoktur. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMMS), motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. İMMS kapsamının başlangıç noktası, ZMMS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise İMMS limitidir. İMMS Poliçesi Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacının sorumluluğu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi limitinin üzerinde kalan miktardan başlayıp, İMMS teminat limiti ile sona ermektedir. Bu limitin tesbitinde, ZMMS'nin hiç yapılmaması veya teminat miktarlarının yeni limitlere getirilmemesi halinde, Hazine Müsteşarlığınca tesbit olunan yeni tarife limitleri esas alınır. Bu durumlarda dahi, İMMS'nin sorumluluğu ZMMS limitini aşan kısım için söz konusudur. Eldeki davada Mahkemece bilirkişi vasıtasıyla belirlenen ve hükmolunan tazminat miktarları zorunlu trafik sigorta poliçe limitleri dahilinde kaldığından, davanın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı davalı ... Sigorta AŞ yönünden reddedilmesinde isabetsizlik yoktur. Davacılar vekilinin 26/01/2022 tarihli beyan dilekçesi ve ekli faturalar doğrultusunda bilirkişi tarafından hesaplama yapıldığı, davacı tarafından aracın tamiri için 4.700 TL ödeme de yapıldığı beyan edilse de dosya içerisinde bu talebinin ispat edilemediği anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ ... plakalı aracın trafik sigortacısıdır. KTK'nin 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu durumda; mahkemece anılan düzenleme uyarınca davacının sigorta şirketine başvuru tarihi olan 25/04/2012 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası 08/05/2012 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının bu tarihinden itibaren faizden sorumlu olduğunun kabulü gerekirken mahkemece 12/12/2013 ve 13/12/2013 tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmayıp davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerindedir. Mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ve yargılama giderlerine yönelik itirazlara gelince; kazanın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının, TBK'nin 56. maddesinde düzenlenen manevi tazminat müessesesinin amacına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğu kanısına varıldığı, yargılama giderleri ve takdir edilen vekâlet ücretlerinin doğru olduğu anlaşılmakla bu yöne ilişkin itirazların da reddine karar verilmiştir. Vekâlet ücretine ilişkin istinaf itirazında; ihtiyari dava arkadaşları olan davacıların talep ettikleri tazminat miktarlarında her biri için reddedilen miktarlar yönünden ayrı ayrı vekâlet ücreti hesaplanması gerekse de; bu yönde istinaf itirazı bulunmadığı, davacılar vekilince yapılan istinaf itirazı ile sınırlı olmak üzere incelendiğinde itirazın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: I-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: A-Maddi Tazminat Talepleri Bakımından; 1-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 359,40 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 08/05/2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davacı ...'ın, davalı ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ'ye karşı açtığı davaların ayrı ayrı reddine, 3-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile, 3.707,85 TL geçici iş göremezlik zararı ve 1.000 TL tedavi giderleri zararı olmak üzere toplam 4.707,85 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011 ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 08/05/2012 (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %25 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 926,96 TL geçici iş göremezlik ve 250 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.176,96 TL ile sınırlı olmak üzere), diğer davalı ... Sigorta AŞ yönünden (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %75 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 2.780,89 TL geçici iş göremezlik ve 750 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 3.530,89 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı ...'ın davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açtığı davanın reddine, 5-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 471,11 TL geçici iş göremezlik zararı ve 250 TL tedavi giderleri zararı olmak üzere toplam 721,11 TL nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011 ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 08/05/2012 (... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %25 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 117,78 TL geçici iş göremezlik ve 62,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 180,28 TL ile sınırlı olmak üzere), diğer davalı ... Sigorta AŞ yönünden (34 Z 7228 plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %75 kusurunun bulunduğunun kabulü ile 353,33 TL geçici iş göremezlik ve 187,50 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 540,33 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 6-Davacı ...'ın davalı ... Sigorta AŞ ye karşı açtığı davanın reddine, 7-Maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 395,40 TL karar harcından peşin yatırılan 327,90 TL peşin harç ve 45,25 TL tamamlama harcının mahsubu ile 22,25 TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... ve ...'dan alınarak Hazineye irat kaydına, 8-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 327,90 peşin harç ve 45,25 TL tamamlama harcı olarak toplam 373,15 TL harcın davalılar davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine, 9-Davacı taraf maddi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki (AAÜT) esaslara göre belirlenen 5.788,36 TL nispi vekâlet ücretinin davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine, 10-Davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden karar tarihinde geçerli AAÜT'deki esaslara göre belirlenen 2.919,49 TL nispi vekâlet ücretinin davacılardan alınarak adları geçen davalılara müştereken verilmesine, 11-Davalı...Sigorta AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden karar tarihinde geçerli AAÜT'deki esaslara göre belirlenen 5.788,36 TL nispi vekâlet ücretinin davacılardan alınarak adları geçen davalılara müştereken verilmesine,
B-Manevi Tazminat Talepleri Bakımından; 1-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 2.000 TL, davacı ... için 7.500 TL ve diğer davacı ... için 5.000 TL olmak üzere toplam 14.500 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, 2-Manevi tazminat tutarı üzerinden alınması gerekli 990,495 TL harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200 TL nispi avukatlık ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınara davacılara verilmesine, 4-Davalı tarafından manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesindeki esaslara göre belirlenen 9.200 TL nispi avukatlık ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılar ... ve ...'a eşit oranda verilmesine, 5-Davacı tarafından maddi ve manevi tazminat yönünden yapılan 24,30 TL başvuru harcı, 1.173,35 TL posta ve tebligat gideri, 2.650 TL bilirkişi ücreti ve 828 TL Adli Tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 4.675,65 TL yargılama giderinin maddi ve manevi tazminat yönünden davalılara yapılan oranlamayla 981,90 TL'nin davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacılar üzerinde bırakılmasına, 6-Gider avansı bakiyesi olması halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
C-İstinaf İncelemesi Bakımından: 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine, 2-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 349 TL posta ve tebligat gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/10/2023