T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1694 Esas
KARAR NO: 2024/37
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 09/07/2019
NUMARASI: 2018/1329 Esas, 2019/702 Karar
DAVA: TAZMİNAT (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesi ile; müvekkili ... ile davalı yüklenici şirket arasında sayaç okuma hizmeti verilmesine ilişkin sözleşme bulunduğunu, hizmet alımı kapsamında çalışan dava dışı işçinin taraflar aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için İstanbul Anadolu 16. İş Mahkemesi'nin 2016/650 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, iş davasının kısmen kabulüne karar verildiğini ve kararın temyiz incelemesinde onandığını, işçinin ilama dayalı alacağın tahsili için taraflar aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, müvekkili idarenin takipte, 14/11/2017 tarihinde 22.016,73 TL, 08/01/2018 tarihinde 328,00 TL olmak üzere toplam 22.344,73 TL ödediğini, dava dışı işçi ile müvekkili arasında iş sözleşmesi bulunmayıp, işçinin davalı yüklenicinin çalışanı olduğunu, bu nedenle işçilik alacağından davalı yüklenicinin sorumlu olduğunu savunarak 22.344,73 TL'nin ödeme tarihinden (22.016,73 TL'nin 14/11/2017 tarihinden, 328,00 TL'nin 08/01/2018 tarihinden) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı taraf, süresinde davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. Maddesinde fiili işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu tutulduğu, davacının yaptığı ödemenin aylık ücret ödemesi gibi fiili işçilik alacağına ilişkin bulunmadığı, davacının işçiye yaptığı ödeme ile ilgili (ihbar, kıdem tazminatı vb alacak) sorumluluğun kime ait olduğuna dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle TBK gereği yapılan ödemeden tarafların yarı yarıya sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 11.172,37 TL'nin (11.008,37 TL'sinin 14/11/2017 tarihinden, 164,00 TL'nin 08/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Karar, yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Hizmet Alım Sözleşmesinin 24. maddesi, Sözleşmenin eki \"Hizmet İşleri Genel Şartnamesi\" nin \"Çalışanların özlük hakları\" başlıklı 38.maddesi gereğince davalının işçiye ödenen bedelin tamamından sorumlu olduğunu, yüklenici firmaya işçi ücretlerini kapsar şekilde de hak ediş ödemesi yapıldığını, işçi ücretinin tekrar müvekkili tarafından ödenmesi halinde müvekkilinin mükerrer ödeme yapmasının sözkonusu olacağını, Kamu İhale Mevzuatına tabi alt işverenlik sözleşmeleri kapsamında çalışanların kıdem tazminatının son kamu idaresince ödeneceğinin öngörülmesinin, asıl işverenin rücu hakkını ortadan kaldırmayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.\t
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir. Davacı ... dava dışı işçiye ödenen 22.344,73 TL'nin davalı yüklenici şirketten rücuen tahsilini talep etmiş olup, davacı idare harçtan muaf değildir. Ancak başvuru harcı ve peşin harç yatırılmadan yargılama sürdürülmüş ve karar verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesinde yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nisbi esas üzerinden alınacağı, Kanunun 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçesinde değer gösterilmesinin mecburi olduğu, gösterilmemişse davacıya tespit ettirileceği, tespitten kaçınma halinde dava dilekçesinin muameleye konulmayacağı, aynı Kanunun 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında noksan tespit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmünün uygulanacağı, buna göre muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması durumunda yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, 6100 sayılı Kanunun 150 inci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu düzenlenmiştir. Somut olay değerlendirildiğinde; davacı iş sahibi 22.344,73 TL’nin tahsilini istemiş ancak başvuru ve nispi karar harcı yatırılmadan yargılama sürdürülmüş ve karar verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca aksine hüküm bulunmayan hallerde dava değeri üzerinden harcın yatırılması zorunludur. Bu durumda dava değeri olarak gösterilen 22.344,73 TL üzerinden başvuru harcı ile nispi karar harcını yatırması yönünden Harçlar Kanunu uyarınca davacıya süre verilmeli, harcı yatırması durumunda işin esası incelenmeli, harcı yatırmadığı takdirde talep hakkında Harçlar Kanunu uyarınca müteakip işlemler yapılamayacağından bu husus gözetilerek karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilip karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 355 maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1329 Esas, 2019/702 Karar ve 09/07/2019 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırlan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/01/2024