T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2022/1675
KARAR NO\t\t: 2024/159
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/06/2022
NUMARASI\t\t: 2018/972 Esas - 2022/528 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI
VEKİLİ \t: 1 -GAYRET İNŞAAT TURİZM HAYVANCILIK GIDA MADDELERİ SU DAĞITIM VE PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ \t
\t: Av. ... - ...
DAVALI\t: 2 -... - ...
DAVALILAR
VEKİLİ\t: 3 -AXA SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ\t
\t: Av. ... -...
\t Av. ...- ...
\t Av. ... -...
DAVACILAR\t: 1-... - ...
\t 2-... - ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...- ...
\t Av. ...- ...
\t
İHBAR OLUNAN\t: ALLİNZ SİGORTA A.Ş \t
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVANIN KONUSU\t: Trafik Kazasında Yaralanma Sebebiyle Açılan Tazminat
BAŞVURU TARİHİ\t: 27.06.2022
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 29.09.2022
KARAR TARİHİ\t: 18.01.2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.07.2016 tarihinde saat 23.15 sıralarında davalı sürücü ...’in kullandığı ... plakalı kamyon ile seyir halinde önündeki aracı sollamaya çıktığı sırada, karşı yönden gelmekte olan davacı ...’ nun kullandığı ve davacı ...’ın ise içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı otomobile çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'in tam kusurlu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereğince ... plakalı aracın sahibi ve işleteni olan davalı Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.'nin kazanın oluşumundaki sorumluluğu müştereken ve müteselsilen paylaştıklarını, kazada davacılar ... ile ...'ın yaralandıklarını, davacı ...'nun vücudunda basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ölçüde kemik kırılmaları meydan geldiğini, kazadan sonra uzun bir tedavi süreci geçirdiğini, bu süreçte çalışamadığını ve maddi zarara uğradığını, ayrıca manevi olarak yıprandığını, davacı ...'ın bilinci kapalı olarak hastaneye kaldırıldığını ve yoğun bakımda tedavi altına alındığını, anılan davacıya beyin kanaması ve kalça kırığı teşhisi konulmuş olup hayati tehlikesinin devam ettiği ... Yönünde tıbbi rapor oluşturulduğunu, davacıların uğramış olduğu bedeni ve maddi zararların giderilmesi amacıyla 26.04.2017 tarihinde ... plakalı aracın KTK Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı olan Axa Sigorta A.Ş'ne başvurulduğunu, uzlaşma sağlanamadığını, davacıların maddi zararlarının giderilmesi amacıyla bilirkişi raporu nezdinde artırılmak kaydıyla şimdilik 1.000,00'er TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğü 26.04.2017 tarihinden itibaren, davalılar ... ve Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım Ve Pazarlama Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. açısından ise kaza tarihi 17.07.2016 itibariyle işlemiş yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 60.000,00 TL, davacı ... için 60.000,00 TL manevi tazminatın; davalılar ... ve Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım Ve Pazarlama Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.’den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Axa Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının uyuşmazlığın çözümü için gerekli belgelerle birlikte davalı şirkete başvurması gerektiğini, bu özel dava şartını yerine getirmeyen davacının talebinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın müvekkili şirkete 30.01.2016-30.01.2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçelerde teminat limitinin kişi başı 310.000,00-TL olduğunu, trafik sigortacısı şirketin; üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini, davacının trafik kazası sebebi ile meydana gelmiş bir maluliyetinin olup olmadığının ve varsa oranının belirlenmesi gerektiğini, bu amaçla davacının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'ne veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümlerine sevkine karar verilmesini talep ettiklerini, hazırlanacak bilirkişi raporunda maluliyet tespit edilmesi halinde; maluliyetin geçici nitelikte olup olmadığı, kaza ile netice arasındaki illiyet bağı bulunup bulunmadığı ve maluliyetin sürekli olup olmadığı konularının belirlenmesi gerektiğini, ayrıca, maluliyetin tazminat gerektirip gerektirmediği konusunun da açıklığa kavuşturulması gerektiğini, bir tazminat ödemesinin söz konusu olabilmesi için; maluliyet oranının yanında, davacının çalışabilecek durumda olup olmadığı, mesleği, maluliyet sebebi ile mesleğini yerine getirip getiremediği konuların tespit edilmesi gerektiğini, davacının, maluliyetine rağmen maluliyet halinden etkilenmiyorsa, kazanç kaybına uğramadan hayatını sürdürebiliyorsa, maluliyet tazminatına hükmedilmemeli ya da somut durumun tazminat hesabında dikkate alınması gerektiğini, maluliyet sebebi ile ortaya çıkan zararların uzman bilirkişilerce ayrı ayrı hesap edilmesi gerektiğini, hesaplamada genel şartların dikkate alınması ile TRH 2010 tablosuna göre teknik faiz oranı %1,8 olmak üzere hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, 01.06.2015 yürürlük ve 04.05.2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında; geçici iş görmezlik tazminatının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, yapılacak hesaplamada davacının müterafik kusurlarının dikkate alınması gerektiğini, malul kaldığı belirtilen yolcuların emniyet kemeri takıp takmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; dava şartının yerine getirilmemesi sebebi ile davanın usul yönünden reddine, aksi kanaatte olunması halinde ise, geçici iş görmezliğe ilişkin talebin reddine, kusurun ve maluliyet oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasıni, davalı şirket temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini ve yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından, Davacı ...'nun maddi tazminat davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, Davacı ...'nun davalılar Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın 17.07.2016 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacı ...'ın tazminat davasının kabulüne, 7.117,62 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 174.821,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 8.750,00 TL tedavi giderinin davalılar Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'den 17.07.2016 kaza tarihinden, davalı Axa Sigorta A.Ş.'den (poliçe teminat limitleriyle sınırlı kalmak üzere) 09.05.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, Davacı ...'ın davalılar Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 25.000,00 TL manevi tazminatın 17.07.2016 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Mad. Su Dağıtım ve Paz. San. ve Tic Ltd.Şti vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalı Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Mad. Su Dağıtım ve Paz. San. ve Tic Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde; emekli ... lehine iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceğini, tedavi giderleri yönünden müvekkilin sorumluluğu bulunmadığını, bütün kusurun davalı sürücüye izafe edilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanını reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dava; haksız fiil (trafik kazası) nedeni ile maddi (geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri) ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılardan ... dava konusu haksız fiil olayında ... plakalı otomobilin sürücüsü, diğer davacı ... ise bu araçta yolcu konumunda olup, davalılardan ... ... plakalı aracın sürücüsü, davalı Gayret İnşaat Turizm Hayvancılık Gıda Maddeleri Su Dağıtım Ve Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ... plakalı aracın işleteni, diğer davalı Axa Sigorta Anonim Şirketi ise aracın ZMMS sigorta şirketidir.
Olay tarihi olan 17/07/2016 günü .... Mahallesi istikametinden ... Mahallesi istikametine seyir halinde olan davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı Mercedes kamyonun Meyge Lojistik mevkiine geldiğinde önünde bulunan aracı sollamaya geçtiği sırada davacı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobille karşılıklı çarpışmaları sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda, kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu, ... plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'nun kusursuz olduğu, diğer davacı ... araçta yolcu konumunda olup herhangi bir kusurundan söz edilemeyeceği, ATK tarafından davacı ...'nun maluliyet oranının %0 ve iyileşme sürecinin 9 aya kadar uzayabileceğinin, davacı ...'ın maluliyet oranının %25 ve iyileşme sürecinin 6 aya kadar uzayabileceği anlaşılmaktadır,
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/17451E. - 2022/14629 K. sayılı kararı ile; \"Sürekli iş gücü kaybı tazminatının belirlenmesinde, davacının son gelir durumu ile birlikte muhtemel yaşam süresinin ve bu sürenin ne kadarında aktif çalışma hayatının devam edeceği, ne kadarında pasif dönemde bulunacağının tespiti önem arz etmektedir. Çalışma hayatının, aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş (asker, polis vb. gibi) kişiler yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa kalan sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu; sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminatın hesabında, pasif devrede de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü gerektiği Dairemizin yerleşik içtihatlarındandır.\" şeklindedir.
Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indirimin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.( Yargıtay 17. HD'nin 23/11/2015 tarih, 2014/2583 Esas ve 2015/12589 Karar sayılı ilamı ) Mahkemece alınan 28/03/2022 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda da kazadan önce emekliye ayrılmış ve pasif devrede bulunan davacı ...için iş göremezlik tazminatının hesaplanmasında aktif-pasif dönemi ayrımı yapılmaksızın davacının muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için AGİ'siz net asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüştür. Bu nedenle emekli olan davacının pasif devresinde efor kaybı nedeniyle sürekli ve geçici iş gücü kaybı tazminatı talep edebileceğinden aksi yöndeki davalının istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin KTK'nın 98. maddesinin kapsamının belirlenmesi bakımından vermiş olduğu 02/03/2022 tarih, 2022/312 E. ve 2022/3685 K. sayılı kararında; 25/02/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13/02/2011 tarihli 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesi ile KTK’nın 98. maddesi değiştirilmiş, buna göre \"trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı\", geçici 1. maddesi ile de \"Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, söz konusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği\" öngörülmüştür. Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. KTK’nın 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumuna geçmiştir. ... Yukarıda açıklandığı üzere belgesiz tedavi gideri, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri yönünden davalı işletenin sorumluluğu devam etmektedir. Bu nedenle davalı vekilinin belgesiz tedavi giderlerine ilişkin istinaf başvurusu yerinde değildir, (Benzer yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/6911 E.- 2021/10351 K., 2021/5305 E. - 2021/7685 K. sayılı kararları).
Mahkemece alınan 02/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile; kaza öncesinde ... plaka sayılı aracın kendi şeridinde Balçık istikametine seyir halinde olduğu, ... plakalı kamyonun kendi şeridinde Pelitli istikametine seyir halinde olduğu, kaza anı krokisinin incelenmesi sonucunda çarpışmanın yolu ... plaka sayılı otomobilin seyir halinde olduğu kısmında meydana geldiği, ölümlü/yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, ifadeler ve dosya kapsamının tamamen incelenmesi neticesinde kazanın iki yönlü trafik akışını olduğu yolun ... plaka sayılı aracın seyir halinde olduğu şeritte meydana gelmiş olduğu, kazanın meydana geliş şekli, viralı yolun kazanın meydana geldiği kısmı dikkate alındığında, ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in virajlı yolda seyir halindeyken önünde seyreden aracı sollamaya başlamadan önce, karşı istikamette seyir halinde olan araçların durumunu kontol etmesi ve sollamayı viraj bitiminde yapması gerekirken dikkatsiz ve tedbirsiz davranmak suretiyle kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, dolayısıyla 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 54 maddesi a/3 ve b/2 maddelerinde yazılı olan kurallara riayet etmediği ve aynı kanunun Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri düzenleyen 84 maddesinde yer alan sürücülere ait asli kusurlardan “ Şeride tecavüz etme,” kusurunu işlediği, davalı sürücünün 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, ceza davasında da sanığın yani davalı ...'in asli kusurlu olduğu belirtildiğinden davalı vekilinin kusura yönelik istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/2.maddesi ve 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk yönünden incelenmiş olup, kararda esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı, vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi görekmiştir.
\t
H Ü K Ü M\t\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.06.2022 tarih ve 2018/972 Esas, 2022/528 Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalıdan maddi tazminat yönünden 13.025,95 TL ile manevi tazminat yönünden 2.390,85 TL olmak üzere toplam 15.416,80 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 100,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.316,80 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalının istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin üzerinde bırakılmasına, harcanmayan istinaf gider avansının yatırana iadesine,
4-Karar tebliği, harç takibi ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.18.01.2024\t\t\t
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*