T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2052 - 2023/1145
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2021/2052
KARAR NO\t: 2023/1145
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/03/2021
NUMARASI\t\t: 2017/253 Esas 2021/171 Karar
\t
DAVACILAR\t\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 28/12/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 29/12/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI;
Davacılar vekili, 02.04.2016 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın yaya ...’a çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, davacıların müteveffanın eşi ve çocukları olduğunu, müteveffa emekli öğretmen olup, SGK’dan aldığı emekli aylığı ile aile yakınlarına yardımda bulunduğunu, davacı eş ...’ın, eşinin kaza nedeniyle hayatını kaybetmesi sonucu bakıma muhtaç hale geldiğini ve ... Yaşlı Bakım Merkezine yerleştiğini, bu şekilde aile konutundan ayrılmak zorunda kaldığını, bu durumun kendisine aylık 1.356,00 TL yük getirdiğini, davacıların eş ve annenin kaybı neticesinde destekten yoksun kaldıklarını, davalı sigorta şirketine başvurduklarını, ödeme yapılmadığını beyan ederek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; her bir davacı için 5.000,00 TL olmak kaydıyla, 15.000,00 TL maddi tazminatın davalıları ... ve ...’den kaza tarihi itibarıyla, sigorta şirketi açısından müracaat tarihi itibarıyla müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile birlikte tahsiline, her bir davacı için 15.000,00 TL olmak üzere 45.000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve araç işleteninden müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 23.09.2020 tarihli dilekçe ile davacılar adına açmış oldukları fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL maddi tazminat talepli davalarını müteveffanın eşi için ... Bakım Merkezine ödenen 39.662,85 Tl, bakıcı için ödenen 35.225,00-TL, mezar yeri için 5.500,00-TL, defin için 550,00-TL, mezar yapımı için 3.200,00-TL, cenaze yemek gideri için 11.000,00-TL olmak üzere 95.137,85-TL'nın %50 kusur oranına göre 47.568,92-TL olduğunu belirterek dava ve islah talebi ile talep olunan maddi tazminat tutarın 37.443,00-TL olduğunu beyan etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın davalı şirkete 11.11.2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 109465505 nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı olup, poliçede teminat limitinin kişi başına 310.000,00 TL olduğunu, dava öncesinde dava konusu kaza sebebiyle davalı şirkete başvuruda bulunulduğunu ve davacı eş ... için 13.872,00 TL tazminat hesabı yapıldığını, ancak davacı tarafın ödeme yapılabilecek banka hesap bilgilerini iletmediğinden ödeme yapılamadığını, bu eksikliklere ilişkin 05.01.2016 tarihli eksik evrak yazısının gönderildiğini, bu eksiklikler tamamlanmadan dava yoluna gidildiğini, davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıkları hususunun tespiti gerektiğini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Tablosu ve %1,8 teknik faiz dikkate alınarak yapılmasını, davalı şirket temerrüde düşmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ... ve ..., ceza dosyasına temin edilen kusur bilirkişi raporlarında ...'in tali, müteveffanın ise asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu kaza dolayısıyla ...’in psikolojisinin bozulduğunu, tedavi gördüğünü, iş ve güçten yoksun kaldığını, adli kontrol şartı uygulanarak cezalandırılıp imzaya gittiğini, bu kazada aile olarak maddi ve manevi zarara uğradıklarını, tek taraflı olarak Akman ailesinin zarar görmediğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI;
Mahkemece toplanan delillere göre, davanın ölümlü trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, yargılama devam ederken davacı ...'ın vefatı ile mirasçıları olan diğer davacılar ile taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunduğu, 02.04.2016 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı otomobilin Domaniç caddesini takiben Söğüt caddesi istikametine seyir halinde iken, olay mahalli Begonya sokak kavşağına geldiğinde, fasılalı sarı ışıkta kavşağı geçerken kavşak ilerisinde seyir istikametine göre sağından soluna doğru karşıdan karşıya geçmekte olan davacıların murisi yaya ...’a çarpması neticesinde, dava konusu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği, mahkemece alınan10.09.2019 tarihli bilirkişi raporuna göre, müteveffa yaya ...'ın, meydana gelen olayda %50 oranında kusurlu, davalı sürücü ...'in ise olayda % 50 oranında kusurlu bulunduğunun belirtildiği, düzenlenen bilirkişi raporundaki kusur tespitinin, kazanın meydana geliş şekline, kazaya karışan sürücü ve yayanın kusur ihlallerine göre yerinde olduğunun değerlendirildiği ve çelişkinin giderildiği de gözetilerek bu raporun hükme esas alındığı, davacı yanın maddi tazminat taleplerinin hesaplanması bakımından dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edildiği ve hesap bilirkişisi 03.02.2020 tarihli raporuna göre müteveffa ...’ın hak sahibi davacı eşinin; ZMMS Genel Şartları ve Eki Düzenlemelere göre yapılan değerlendirme sonucu; ...’ın 12.954,60 TL tutarında destekten yoksun kalma nedeniyle oluşan maddi zararının bulunduğu, davacılar vekili tarafından sunulan 26.10.2020 tanzim ve havale tarihli beyan dilekçesinde, dava dilekçesindeki taleplerden farklı olarak bir takım taleplerde bulunulduğu ve ıslahın da bu talepler yönünden yapıldığı, oysa ki dava dilekçesi içeriğinden özellikle 6 numaralı bendinde aynen \"Davacılar; eş ve annenin kaybı neticesinde bedensel ve düşünsel destekten yoksun kalmışlar\" denilerek maddi tazminatın destekten yoksun kalmaya ilişkin olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle HMK m.141'de düzenlenen iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı kapsamında kalan talepleri değerlendirilmediği, zira davalı yanın da bu hususta açık bir muvafakatı ya da davacı yanın tam ıslahının bulunmadığı, davacılar ... ve ...'a müteveffanın ispatlanmış bir desteği bulunmadığı ve bu sebeple davacıların destekten yoksun kalmadıkları, meydana gelen kaza neticesinde davacı ...'ın eşini, diğer davacıların ise annelerini kaybetmiş olmaları sebebiyle manevi tazminat isteyebilecekleri gözetilerek, davacı ... yönünden açılan maddi tazminat talepli davanın kısmen kabulü ile; 12.954,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Şirketi'nin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'a verilmesine, hüküm altına alınan maddi tazminatın 5.000,00 TL'sına davalı ... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden olay tarihi olan 02.04.2016 tarihinden, 7.954,60 TL'sına tüm davalılar yönünden taleple bağlı kalınarak ıslah tarihi olan 23.09.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacılar ... ve ... yönünden açılan maddi tazminat talepli davanın ayrı ayrı reddine, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL,davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 02.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava öncesi dava şartı olan ... Sigorta AŞ’ne müracaatla talep olunan maddi tazminat talebine, anılan sigorta şirketinin 13.872,00 TL maddi tazminat hesabı yaptığını, kabul halinde bu bedelin ödeneceğini belirttiğini, mahkemece bu rakamın altında tazminata hükmedildiğini, dava sürecinde vefat eden müteveffa eş ... için; tüm davalılardan müteselsil müştereken; davacılar tarafından toplamda; ... Bakım Merkezine 39.662,85 TL, bakıcı giderleri yönünden 35.225,00 TL, mezar yeri için 5.500,00 TL, defin için 550,00 TL, mezar yapımı için 3.200,00 TL, cenaze yemek gideri için 11.000,00 TL olmak üzere 95.137,85 TL ödeme yapıldığını, kusur oranına göre talep olunabilecek maddi tazminat tutarları toplamının 95.137,85 TL x %50 = 47.568,92 TL olduğunu, dava ve ıslah talebi ile talep olunan maddi tazminat tutarının 37.443,00 TL olduğunu, maddi ve manevi tazminat yönünden taleplerinin açıklamalarının kusur oranına ve davacılarca yapılan ödemelerin hakkaniyet mahiyetinde olduğunu, banka kayıtları ödeme makbuzları dikkate alınarak hazırlanan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarına göre detaylandırıldığını ve ıslah dilekçesi ile harçları ikmal edilerek talepte bulunulduğunu, mahkemece ıslah dilekçesi ile dava dilekçelerindeki taleplerin örtüşmediğinden bahisle maddi tazminat taleplerinin müteveffanın eşi için kısmen diğerleri için küllen reddedildiğini, oysaki dava dilekçelerinde davacıların anne ve eşinin vefatı ile maddi kayba uğradıklarını, dava dilekçesinde de açıkça maddi tazminat taleplerinin olduğunun belirtildiğini, bu maddi kayıplara ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu, hüküm kurmaya elverişli aktüerya bilirkişi raporu ile de bu hususların rakamsal netlikte sağlandığını, maddi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, kaza neticesinde vefat eden ...'ın çocukları davacı ... ve ... için hükmolunan manevi tazminat taleplerinde hiç bir somut gerekçe gösterilmeden kısmen kabul kısmen red kararı verildiğini, hükmolunan manevi tazminat tutarlarının çekilen elem ve ıstırabın bir nebze de karşılığı olmadığını, davalıya ait aracın çarpması ve sürüklemesi sonucu ... Hastanesinde yaşam mücadelesi veren müteveffanın çocuklarının çekmiş olduğu ıstırabın, elemin ölçüsü gelinen güncel ekonomik koşullarda yetersiz kaldığını ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;
Davacılar vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava trafik kazasında kaynaklanan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan aracın, davacıların desteği yaya ...’a çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacılar vekili maddi tazminat taleplerinin reddedilen kısmının hatalı olarak reddedildiğini ileri sürmüştür.
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 02.04.2016 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın davacıların eşi ve annesi olan ...’a çarpması sonucu vefat ettiğini, müteveffanın emekli öğretmen olup, SGK’dan aldığı emekli aylığı ile aile yakınlarına yardımda bulunduğunu, davacı eş ...’ın, eşinin kaza nedeniyle hayatını kaybetmesi sonucu bakıma muhtaç hale geldiğini ve ... Yaşlı Bakım Merkezine yerleştiğini, bu şekilde aile konutundan ayrılmak zorunda kaldığını, bu durumun kendisine aylık 1.356,00 TL yük getirdiğini, davacıların eş ve annenin kaybı neticesinde bedensel ve düşünsel destekten yoksun kaldıklarını, derin üzüntü ve ıstırap içine girdiklerini, davalı sigorta şirketine başvurduklarını, ödeme yapılmadığını beyan ederek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, her bir davacı için 5.000,00 TL olmak kaydıyla, 15.000,00 TL maddi tazminatın davalıları ... ve ...’den kaza tarihi itibarıyla, sigorta şirketi açısından müracaat tarihi itibarıyla müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile birlikte tahsiline, her bir davacı için 15.000,00 TL olmak üzere 45.000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve araç işleteninden müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesinin yazılışı ve talep kapsamı itibari ile davacı tarafın maddi tazminat olarak sadece destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği açıktır.
Yargılama aşamasında yürürlükte bulunan HMK'nın “İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi” başlıklı 141. maddesinde; “Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe, ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir. Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır.” hükmü düzenlenmiştir. Buna göre iddia ve savunmanın genişletilmesi yahut değiştirilmesi yasağı dilekçelerin karşılıklı verilmesinin tamamlanmasına ve belli koşula bağlı olarak ön inceleme duruşmasına kadar ileriye götürülmüştür.
Her ne kadar davacılar vekili ön inceleme duruşmasından sonra sunduğu 14.10.2017 tarihli açıklama dilekçesi ve ıslahtan sonra sunduğu 26.10.2020 tarihli açıklama dilekçesinde; maddi tazminat taleplerinin, ... Bakım Merkezine yapılan ödeme, bakıcıya yapılan ödeme, mezar yeri ve yapımı için yapılan ödeme ile defin ve cenaze yemek masraflarına ilişkin olduğunu belirtmiş ve 22.09.2020 tarihli ıslah dilekçesinde ise davacı eş için ... Bakım Merkezine ve bakıcıya kusur oranına göre 37.443,92 TL ödendiğini belirterek dava değerini 22.443,92 TL artırarak maddi tazminat yönünden hesaba dahil olması yönünde davayı ıslah ettiğini beyan etmiş ise de, bu talepler, iddianın genişletilmesi kapsamındadır. Zira, HMK 141/2. maddesi gereğince, ön inceleme duruşmasından sonra karşı tarafın açık rızası olmadan iddianın genişletilmesi mümkün olmadığı gibi, davanın tam ıslahı da yapılmadığından, mahkeme tarafından, davacıların maddi tazminat talebinin sadece destekten yoksun kalma tazminatı olduğu yönündeki kabulü usul ve yasaya uygun görülmüştür. \t
Davacılar vekili hükmolunan manevi tazminat talebinin az olduğunu ileri sürmüş olmakla;
6098 sayılı TBK.nın 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Somut olayda, 02.04.2016 tarihinde meydana gelen kazada davalı ... idaresindeki aracın yaya ...’a çarptığı olayda %50 oranında kusurlu olduğu, kaza sonucu davacılar ... ve ...’ın annesi, davacı ...’ın eşi ...’ın vefat ettiği, olayın meydana geliş şekli, somut olayın özellikleri, zararın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki paranın alım gücü, davacıların müteveffanın eşi ve çocukları olması göz önünde bulundurulduğunda davacılar için belirlenen manevi tazminat miktarının uygun olduğu değerlendirilerek davacılar vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına nedeniyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin İstinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1.b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL nın mahsubu ile kalan 210,55 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
3- Başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Kararın taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 28.12.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.