T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1800 Esas
KARAR NO: 2024/99
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/10/2023
NUMARASI: 2023/963 2023/991
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davalılardan ... Faktoring A.ş Bakırköy ...icra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile diğer davalı ... San.ve Tic.ltd.şti. aleyhine kambiyo senetlerine mahsus ilamsız takip başlatıldığını, müvekkili şirkete icra takip dosyasından haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkilinin 89/1,89/2,89/3 haciz ihbarnamelerine sehven cevap vermemesi üzerine gerçekte ... San.ve Tic.ltd.şti'.ye borçlu olmadığı halde icra dosyasına borçlu olarak eklendiğini, müvekkili şirketin davalılardan...Ürünleri San.ve Tic.ltd.şti.' ye borcu olmadığını, işbu dosya borcundan kaynaklı olarak haciz yapıldığını, müvekkili şirket yönünden üçüncü haciz ihbarnamesine de sehven cevap verilmemiş olup, yasada geçen 15 ve 20 günlük sürelerin geçtiğini, bu sebeple genel hükümlere göre menfi tespit talebiyle alacaklı tarafa ödenmemek üzere teminat karşılığında, ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"...Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 esas, 2016/6425 karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere \"İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir.\" İİK 89. maddesindeki özel düzenleme ile İİK 72. maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır. Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; Davacı ile davalı arasında bir akdi ilişkisi sözkonusu değildir. Tarafların tacir olması tek başına uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olduğunu göstermediği yukarıdaki detaylı anlatımlarla da sabittir. Yine takip kambiyo senedine dayanmakta ise de; davacı takip dosyası açısından üçüncü kişi konumundadır. Takibin kambiyo senedine dayalı olarak başlatılmış olması davaya Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakılmasını gerektirmez. (Antalya BAM 12. HD 2018/152esas, 2018/219 karar). Bu durumda uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görevi kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmakla, usul ekonomisi gereği ve emsal YHGK 2017/15-2141 esas, 2019/442 karar sayılı ilamı doğrultusunda tensiben Mahkememizin görevsizliğine dosyanın görevli Bakırköy Asiye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2020/18 Esas - 2020/71 Karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/1110 Esas - 2023/1087 Karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/1051 Esas - 2023/1125 Karar, yine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2023/1770 Esas - 2023/1530 Karar)\" gerekçesi ile neticeten 1-Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli Mahkemenin Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davanın menfi tespit davası 89 haciz ihbarnamesi çerçevesinde yasada geçen 15 günlük süre içerisinde ikame edilmiş olan dava olmadığını, davacıya taraflarından Bakırköy ...icra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından yapılmış olan 89 haciz ihbarnamesi tebliğleri e tebligat yolu ile yapılmış olduğundan ve davacı tarafça işbu ihbarnamelere yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğinden ve yine yasal süresi içerisinde menfi tespit davası ikame edilmediğinden davacının bu yönde bir dava ikamesi artık mümkün olmadığını, davacı taraf İİK 89. Maddesi çerçevesinde artık 3. Kişi değil dosya borcundan (89. Haciz ihbarnamelerinde belirtilmiş borç kadar) sorumlu borçlusu konumuna geldiğini, bu nedenle davacı yan dosya borçlusu olarak menfi tespit davasının ikame ettiğini, dosya açıklamalar karşısında ticari dava niteliğinde olup ve hatta müvekkil şirket finans kurumu olduğundan özel yetkili ticaret mahkemesinde görülmesi gerekli bir ticari dava olduğunu, bu bağlamda yerel mahkemece verilmiş görevsizlik kararının yersiz olduğunu, Yerel Mahkemenin vermiş olduğu görevsizlik kararı hukuka aykırı olup görevli mahkeme olarak Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nin belirlenmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı faktoring şirketi vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi gereğince kamu düzeni ve istinaf sebepleri bağlı kalınarak yapılmıştır. Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. İhtisas mahkemesinde bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her davanın genel mahkemelerde görülmesi gerekir.Dava konusu takip dosyasında, davalı takip alacaklısı ... AŞ tarafından diğer davalı takip borçlusunun borcundan dolayı, davacıya İİK'nun 89/1-2,3. maddeleri uyarınca haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, davacının borçlu olmadığı iddiasıyla menfi tespit davası açtığı, davanın tarafları arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, TTK'nın 4.maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari davadan söz edilemeyeceği, faktoring şirketi davalı konumunda ise de davacının faktoring sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi, davacının iddia kapsamına göre davanın faktoring sözleşmesinden kaynaklanmadığı, davanın HMK'nın 2.maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmakla, mahkemenin bu yöndeki kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı ... AŞ vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davalı ... AŞ'den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ... AŞ tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 10-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.18/01/2024