T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/12/2022
NUMARASI\t\t: Esas Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t: ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t\t: İstirdat (Kambiyo Senedinden Kaynaklı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 03/01/2024
YAZIM TARİHİ\t: 08/01/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davasında 14/12/2022 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı taraf arasında çeşitli deri ürünleri (ayakkabı olmak üzere) alımı konusunda pazarlık yapılıp anlaşmaya varıldığını, davacının bu şifahi sözleşme gereği müvekkile 11/05/2018 tanzim ve 05/11/2018 vade tarihli 130.000 TL'lik senet verildiğini, iş bu senet karşılığı müvekkile ayakkabı verildiğini, davalı tarafın müvekkile teslim etmesi gereken malları teslim etmediğini, bunun ile de yetinmeyen davalı karşılığı mal olarak verilmeyen bonoyu haksız olarak Konya .. İcra dairesi ...esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmak sureti ile tahsil ettiğini belirterek; müvekkilinin Konya .. İcra dairesi .... esas sayılı dosyası ile davalı tarafa ödemiş olduğu 152.712,90 TL'nin ödenmiş olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu bononun kambiyo evrakı olduğundan kambiyo senetlerinin mücerret niteliği gereği taraflar arasındaki kambiyo ilişkisinin temel borç ilişkisinden soyutlandığını, davacının bonoya ilişkin iddiası senede karşı ileri sürülmüş iddia niteliğinde olduğundan İİK madde 72/son hükmü ile TMK madde 6 açık hükümleri gereğince ispat yükünün davacıda olduğunu, icra takibinin dayanağı olan bono, bononun lehdarı olan davacı tarafından müvekkil şirkete ciro edilerek teslim edildiğini, senedin talilinin ancak bononun keşidecileri ile lehdarı arasındaki hukuki ilişki bakımından söz konusu olabileceğini, senedin ihdas sebebine ilişkin kaydın bononun cirantası olan müvekkili bağlamadığını, davacı ile müvekkil şirket veya şirket yetkilisi arasında satış vb. içerikli hukuki ilişki bulunduğundan müvekkil şirketin yetkili ..., davaya konu bono ile ... plaka sayılı vasıtanın satış bedeli için kendisine davacı tarafından ciro edilerek verilen 11/05/2018 tanzim tarihli 05/10/2018 vade tarihli 130.000,00 TL bonoyu karıştırdığını, davacı tarafından ciro edilerek müvekkil şirketin yetkilisine verilen birden fazla 130.000,00 TL bedelli bono olduğundan ve bononun vasıflarının yer almadığından bonoların karıştırılmasının tabii olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkil şirket yetkilisinin polis merkezinde alınan ifadesinin müdafii huzurunda alınmadığını, bu nedenle ifadenin davada delil olamayacağını, davacının aynı bonoya ilişkin biri diğeriyle çelişen üç farklı iddiasının olduğunu, davacının ilk iddiasının bononun davalıya teminat amaçlı verildiği, ikinci iddiasının bono bedelinin davalıya ödendiği, üçüncü iddiasının ise malların satış bedelini ödemek amaçlı verilen bononun bedelsiz kaldığı yönünde olduğunu, davacının bedelsizlik iddiasının da gerçek dışı olduğunu, müvekkilin değil, davacının kendisinin ayakkabı imalatçısı olduğunu, davacının TTK m.76/b'deki kanuni karineye aykırı tüm iddialarını ispat babında tanık dinletme vb. delil ve taleplerine muvafakat etmediklerini belirterek; fazlaya dair hak ve talepleri baki kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; \"...\"Sözleşmedir\" başlıklı sözleşmede davacı ...'nın sorumlu olmayacağı bonolar arasında dava konusu bononun olmadığı, davacı yan iddiaları değerlendirildiğinde TEMİNAT senedi iddiasını yazılı delille ispat edememiştir. (Yargıtay19. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2007 tarih. 2007/5937 E, 8496 K. Sayılı ilamı özü: Davacı senetlerin teminat amacıyla verildiği yolundaki iddiasını yazılı delil ile kanıtlaması gerekir, başka bir ifade ile ispat külfeti davacıdadır.) Dosyayı bir bütün halinde değerlendirdiğimizde davaya konu bono üzerinde NAKTEN yazılı olduğu hususu da dikkate alındığında davacı ve davalı yanın senedi TALİL ettiği anlaşılmakla; böyle bir durumda da ispat külfetinin yer değiştirmeyeceği, (Yargıtay 19. HD'nin 23/09/2014 Tarih 2014/10371, 13955 K. Sayılı ilamı özü: Çift taraflı talilde ispat yükü yer değiştirmez) gerçeğinden hareketle davacı yan iddialarını yazılı delille ispatla yükümlü (ciro silsilesi de dikkate alındığında) ancak yazılı delille ispat edemediği yemin deliline dayandığı (davacının yemin delilinden feragat ettiği, davalı yan yemin deliline açıkça muvafakat etmediğini beyan etmiş olmakla, HMK 196) davalı yan usulüne uygun yemin ettiği anlaşılmakla tüm dosya kapsamı, tüm bilgi belgeler, tüm deliller, mevzuattaki düzenlemeler, Yargıtay Kararları, bilirkişi raporları, bütün halinde değerlendirildiğinde...\" davacının, davalı aleyhine açtığı istirdat davasının reddine, 1.320,00 TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin davanın başından bari basiretli tacir olan davalının unuttum, yanlış söyledim vb. Savcılık aşamasında verilen beyanların üzerinde durmadığını, ayrıca davaya konu senedin, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 09/11/2018 tarihli ifade tutanağında ...plakalı aracın devri için verildiğini beyan etmekle senedi talil ettiğini ancak mahkemenin ısrarla bu hususun üzerinde de durmadığını, halbuki yerleşik yargıtay içtihatlarının yanı sıra Yargıtay Genel E. 2013/19-1622 K. 2015/1238 T. 17.04.2015 sayılı kararı senedi tali eden tarafın ispat külfetini üzerine aldığını açık hükme bağladığını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarının tamamının da bu doğrultuda olduğunu, yargıtay kararları gereği ispat külfeti nin davalı tarafta olup iş bu sebeple aracın trafik kayıtlarında da müvekkil adına satışının yapılaması ve aracın alakasız başkaca bir şahsa devir edilmesi sebebi ile davanın kabulü gerektiğini, mahkemece resen yemin teklifi ve davalı tarafın müvekkilinin dahlinde olmayan yemin metnine yemin etmek sureti ile davanın reddine karar verildiğini, bu hususta resen yemin teklifi olmadan resen yemin teklif edilmiş ve taraflarının yemin teklifinden vazgeçmesinin, davalı tarafın rızasına bağlandığını, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanununda sadece taraf yeminine yer verilmiş olup re'sen yemine yer verilmediğini, Yasayı hazırlayan komisyonda yer alan Prof. Dr... ise yeni düzenlemeyi \"Yemin bir kimsenin esas davasının halline etkili olan bir olayın ispatı için diğerine teklif ettiği bir doğrulatma beyanıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, sadece bir tarafın diğerine yemin teklifini kabul etmiş, hakimin kendiliğinden yemin teklifine izin vermemiştir. Çünkü yemin karşı tarafın vicdanına bırakılan bir durum olup bu riski sadece tarafın alması düşünülmüştür.\" şeklinde ifade ettiğini, yargıtay dairelerinin de bu hususta kararlarının olduğunu (Yargıtay 15. HD. 2014/4315 E. 2014/6559 K. - Yargıtay 7. HD. 2014/606 E. 2014/1154 K. - Yargıtay 15. HD. 2014/733 E. 2014/6552 K. - Yargıtay 22. HD. 2014/26881 E. 2014/28889 K. sayılı kararları) belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Kambiyo senedinden kaynaklı istirdat talebine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Menfi tespit ve istirdat davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığı bedeli ödediğini iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. Borçlu, bononun ödendiği, teminat bonosu olduğu, senedin ticari satış nedeniyle avans olarak verildiği vs... yönündeki iddialarını yazılı delillerle ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar sayılı 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları). Ayrıca senedin geçerliliği için tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olması zorunluluğu da bulunmamaktadır.
Somut olayda davacı, davalı tarafından icra takibine konu edilen senedin mal siparişi için avans olarak davalıya verildiğini ancak teslimi gereken malların davalı yanca teslim edilmediğini iddia etmekte olup, davacı bu iddiasını yazılı ve kesin delillerle ispatlayamamıştır. Davacı, dosyaya fotokopisini sunduğu \"SÖZLEŞMEDİR\" başlıklı belgede bir kısım senetlerden dolayı davacının davalı şirkete borçlu olmadığını iddia etmekte ise de, dava ve icra takibine konu senedin bahsi geçen belgede yer almadığı, tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişilerin dosyaya sundukları raporlarında davaya konu senedin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının bildirildiği, bedelsiz senedi kullanma ve dolandırıcılık suçlarından davalı şirket ile davalı şirketin temsilcisi hakkında yapılan savcılık soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacı, davalının senedin düzenlenme sebebini talil ettiğini iddia etmekte ise de, icra takibine konu senette davacının lehtar, davalının hamil, senedin keşidecisinin ise dava dışı İsmail Beyoğlu olduğu, davalının senedin keşidecisi veya lehtarı olmayıp keşideci ile lehtar arasında ileri sürülebilecek şahsi def'ilerin hamile karşı ileri sürülemeyeceği, senedin düzenlenme nedenine ilişkin def'inin de şahsi def'i olması nedeniyle davalı hamile karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, 26/10/2022 tarihli duruşmada davacının yemin teklifinde bulunmayacağını bildirmesine rağmen davalıya re'sen yemin teklifi yoluna gidilmesi hatalı ise de netice olarak davacının yemin teklifinde bulunmayacağını bildirdiği, mahkemece senette çifte talil olduğu ve ispat yükünün değişmeyeceğine ilişkin gerekçenin hatalı olduğu, ancak sonuç olarak davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi kaldırılarak dairemizce yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine dair yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davacının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2022 tarih ... Esas .... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
1-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 179,90 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
2-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından taraflara ücreti vekalet taktirine yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 27,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 519,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan 2.608,00 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL harcın mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 2.180,40 TL harcın karar kesinleşince ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince belirlenen 24.434,06 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nın 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine,
6-Arabulucu görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
C) İlk derece mahkemesince davacıdan tahsiline karar verilen arabuluculuk ücreti ile ilgili yazılan 07/03/2023 tarihli harç tahsil müzekkeresinin bila infaz iadesinin istenmesine, iade işleminin İlk derece mahkemesince yapılmasına,
D)Verilen kararın mahiyeti nazara alınarak; Konya .. İcra Dairesince ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden tehiri icra talebi ile ilgili İİK'nın 36/5 maddesi gereğince alınan teminatın iadesine yer olmadığına,
E) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
F) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 03/01/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. \t\t
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır