T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/2149
KARAR NO\t\t: 2023/2323
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/09/2023
NUMARASI\t\t: 2023/460 Esas 2023/488 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
BAM KARAR TARİHİ\t: 19/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 19/12/2023
Asli müdahil ... Başkanlığı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ... Şirketinin ... Mah. ... .../... adresinde Karavan üretimi alanında faaliyet gösterdiğini, diğer müvekkili ...'ın ise şirketin tek ortağı olduğunu, müvekkili şirketin, son birkaç yıldır meydana gelen daralma ve oluşan olağan üstü genel ekonomik kriz nedeniyle şirketin finansal açıdan sıkıntı yaşadığını, bunun neticesinde de faaliyetlerine filili olarak devam edemez hale geldiklerini, bu durumun, şirketi finansal açıdan borçlarını ödeyemez duruma soktuğunu beyanla vade konkordatosu talep edilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde ;
\"Yapılan yargılamaya, davacılar vekilinin iddialarına, konkordato projesine, komiser heyetinin aşamalardaki tüm raporlarına, duruşmaya katılan müdahale talep edenler vekillerinin beyanlarına, feragat dilekçesine ve oluşan vicdani kanıya göre; Davanın, İİK'nun 285 ile devamı maddeleri uyarınca konkordatonun tasdikine ilişkin olduğu, davacılar vekilinin müvekkili ...'ın diğer müvekkilinin borçlarına kefaleti nedeniyle konkordato talep ettiğini bildirdiği, İİK'nun 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici mühlet kararı verildiği, geçici komiser heyetinin 13/09/2023 tarihli raporuna göre davacı şirketin ön projesinde belirttiği bir yılda 750 karavan üretebilecek makine parkını kurduğuna dair ham madde ve malzeme alımı yapmadığı, bu işler için gerekli olan finansman desteğini sağlayamadığı, şirketin iddia ettiği karavan üretimini yapabilecek personel kadrosunun dahi bulunmadığı, şirketin aktif varlıklarının 38.625.000,00 TL'lik kısmının şirket ortaklarından olan uzun vadeli alacak senetlerinden kaynaklandığı, bu kalemin kaydi olup gerçek aktif olmadığı, şirketin gerçek aktifinin 3.833.000,00TL olarak tespit edildiği, rayiç değer esasına göre oluşturulacak bilançonun şirketin borca batık olduğunu gösterdiği, ön projesindeki kayıtların yasal defter kayıtları ile uyumlu olduğuna dair bilgilerin konkordato komiser heyetince tüm taleplere rağmen temin edilemediği, bu sebeple ön projenin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, İİK'nun 288/1 maddesi gereğince geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğuracağı, İİK'nun 292. maddesinde ise iflasa tabi borçlu bakımından kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşecek durumlarda konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına mahkemece resen karar verileceği hükmünün getirildiği, aynı maddenin \"b\" bendinde konkordatonun başarıya ulaşmayacağının anlaşılması halinin düzenlendiği, İİK'nun 308/1 maddesi gereğince konkordato tasdik edilmezse mahkemenin talebin reddine ve borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması halinde borçlunun iflasına resen karar vereceği, İİK'nun 305/1-b bendinde teklif edilen tutarın borçlunun kaynaklarını ile orantılı olması gerektiğinin belirtildiği, şirketin aktif ve pasifi ile faaliyetinin devamı süresince elde etmesi muhtemel gelir miktarı dikkate alındığında davacı tarafın sunduğu projenin gerçekleşme ihtimalinin kaynakları ile orantılı olmadığı, davacı şirketin iflasa tabi tüzel kişilerden olduğu, geçici komiser heyeti raporlarında açıkça borca batık olduğunun belirtildiği, alacaklı sayısı, borç miktarı ve öz kaynakları dikkate alındığında projenin gerçekleştirilemeyeceğine yönelik mahkememizde kanaat oluştuğu anlaşıldığından davacı şirketin konkordato talebinin reddi ile iflasına karar verilmiştir.
Davacılar vekilinin, müvekkillerinden ... yönünden davadan feragat ettiği, mahkememizce yaptırılan tacir araştırmasına göre bu davacının tacir olmadığı, iflasa tabi kişilerden bulunmadığı anlaşıldığından bu davacı bakımından borca batıklık durumu araştırılmamış ve feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.\" gerekçesiyle,
-Davacı borçlu ... bakımından davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
-Davacı borçlu ... Şirketi'nin konkordato talebinin REDDİ ile borca batık olması nedeniyle İFLASINA,
-İflasın 15/09/2023 günü saat: 10:50 itibariyle açılmasına,
-Bakiye iflas avansının ve gider avansının karar kesinleştiğinde Manisa İcra İflas Müdürlüğü'ne aktarılmasına, dair karar verilmiştir.
Asli müdahil ... Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 18/07/2023 tarihli dilekçe ile dosyaya müdahil olduklarını, konkordato talep eden davacıların kurumlarına prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borcu bulunduğunu, davacı ...'ın 28/09/2023 tarihi itibariyle m80.498,44 TL bağkur borcu, ... Şti ünvanlı iş yerinin 672.094,58 TL ana para, 195.593,34 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 867.687,92 TL işveren borcu bulunduğunu beyanla kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Talep eden tarafça, karavan üretimi yaptıkları borçlarını ödeyemeyecek duruma düştükleri iddiası ile vade konkordatosu talep edilmiştir.
Konkordato komiser heyeti 13/09/2023 tarihli raporları ile; Davacı şirket tarafından dava dosyasına sunulmuş olan Konkordato Ön Projesinde, davacı şirketin 1 yılda ortalama 750 adet karavan imalat edebileceğini, karavanların ortalama satış fiyatının 130.000,00 TL civarında olabileceğini, karavan başına maliyetinde ortalama 98.000,00 TL civarlarında olabileceğini, bu durumda da karavan başına ortalama 32.000,00TL'sı kar elde edilebileceğini, bu rakamların takip eden yıllarda %30 oranında artışın olabileceğini, böylece 3 yılın sonunda net 82.470.756,00TL kazancın elde edilebileceğini, yine böylelikle 37.999.656,00 TL ana para ve 14,154.911,00 TL faiz olmak üzere tüm borçlarının ödenebileceği öngörüsüne dayandığını, yine davacılar tarafından dava dosyasına sunulan ön projelerinde rayiç değer esasına göre oluşturulan 31/03/2023 tarihli bilançolarındaki aktifleri toplamının 42.858.052,00 TL'sı olduğunu, buna karşılık pasifleri toplamının 41.791.892,00 TL'sı olduğunu, bu nedenle de şirketin borca batık olmadığının bildirildiğini, şirketin 42.458.052,00 TL'lık aktif varlıklarının 38.525.000,00TL'lık kısmının şirket ortaklarından olan uzun vadeli alacak senetlerinden kaynaklandığını, diğer bir ifade ile bu aktif kalemi kaydi olup gerçek aktif olmadığını, bu durumda davacı şirketin gerçek aktifinin (42.458.052,00-38.625.000,00) 3.833.000,00 TL olduğunu, bu durumda davacı şirketin rayiç değerlerine göre oluşturulacak bilançosuna göre borca batık olduğunu, öte taraftan, heyetin göreve başladığı 11/07/2023 tarihi de dahil olmak üzere, faaliyette bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... ... .../... adresindeki fabrika binasının heyetçe birden fazla ziyaret edildiğini, davacı şirketin ön projesinde belirttiği bir yılda 750 adet karavan üretebilecek makine parkını kurduğuna dair, bu yoğunlukta karavan üretebilecek ham madde ve malzeme alımını gerçekleştirdiğine, tüm bu işler için gerekli finansman desteğini sağladığına dair ve/bu kadar karavan üretimini yapabilecek personel kadrosunu kurduğuna dair bir tespitin yapılamadığını, sadece çok küçük ölçekte faaliyetlerin yapıldığının tespit edildiğini, yine bu süreç içerisinde, ön projesindeki kayıtların yasal defter kayıtları ile uyumlu olduğuna dair tam bir noksansız data bilgisinin bütün taleplerine rağmen davacı şirketten temin edilemediğini, davacı şirketin Konkordato Ön Projesinin, davacı şirketin 1 yılda aortalama 750 adet karavanı imalat edebileceği, karavanların artalama satış fiyatının 130.000,00 TL civarında olabileceği, karavan başına maliyetinde ortalama 98.000,00 TL civarlarında olabileceği, bu durumda da karavan başına ortalama 32,000,00 TL kar elde edilebileceği, bu rakamların takip eden yıllarda % 30 oranında artışın olabileceği, böylece 3 yılın sonunda net 82.470,756,00 TL kazancın elde edilebileceği, yine böylelikle 37.999.656,00 TL ana para ve 14.154.911,00TL'sı faiz olmak üzere tüm barçlarının ödenebileceği öngörüsüne dayanmış olmasına karşılık, heyetin göreve başladığı 11/07/2023 tarihi de dahil olmak üzere, faaliyette bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... ... .../... adresindeki fabrika binasının heyetimizce birden fazla ziyaret edilmiş olmasına rağmen, davacı şirketin ön projesinde belirttiği bir yılda 750 adet karavan üretebilecek makine parkını kurduğuna dair, bu yoğunlukta karavan üretebilecek ham madde ve malzeme alımını gerçekleştirdiğine dair, tüm bu işler için gerekli olan finansman desteğini sağladığına dair ve/veya hu kadar karavan üretimini yapabilecek personel kadrosunu kurduğuna dair bir tespitin taraflarınca yapılamadığını, çok küçük ölçekte alan faaliyetlerinin ise kankordato ön projesinin gerçekleşmesi için yeterli olamayacağını, bu nedenle davacının konkordato ön projesinin gerçekleşmesinin mümkün olamayacağını tespit ettiklerini beyan etmişlerdir.
Davacılar vekilinin davacı borçlu ... yönünden davadan vazgeçtiğini bildirir dilekçe verildiği anlaşılmıştır.
İİK'nun 305.madde hükmüne göre,\t
\t\"302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdiki aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır:
\ta)Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması; malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması.\t
\tb)Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması
\tc)Konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması.
\td)206 ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması,
\te)Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması.
\tMahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir.\"
\tİİK'nun 302/II.madde hükmüne göre ise,
\t\"Konkordato projesi;
\ta)Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya
\tb)Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır\".
\tKonkordato tasdik edilmezse mahkeme konkordato talebinin reddine karar verir ve bu karar 288.madde uyarınca ilân edilerek ilgili yerlere bildirilir. Borçlunun iflâsa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflâs sebeplerinden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme, borçlunun iflâsına resen karar verir (İİK.m.308).
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, geçici konkordato komiseri raporarına göre, davacı şirketin ön projesinde belirttiği bir yılda 750 karavan üretebilecek makine parkını kurmadığı , ham madde ve malzeme alımı yapmadığı, bu işler için gerekli olan finansman desteğini sağlayamadığı, şirketin iddia ettiği karavan üretimini yapabilecek personel kadrosunun bulunmadığı, şirketin aktif varlıklarının 38.625.000,00 TL'lik kısmının şirket ortaklarından olan uzun vadeli alacak senetlerinden kaynaklandığı, bu kalemin kaydi olup gerçek aktif olmadığı, şirketin gerçek aktifinin 3.833.000,00TL olarak tespit edildiği, rayiç değer esasına göre oluşturulacak bilançonun şirketin borca batık olduğunu gösterdiği, şirket projesinin gerçekleştirilme olanağı bulunmadığı anlaşılmakla konkordato talebinin reddi kararında bir isabetsizlik bulunmamıştır.
Dairemizce re'sen yapılan incelemede;
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6068-2022/4592 E.K. sayılı 06/10/2022 tarihli ilamı ile \"...İlk derece mahkemesince, yetkili vekil tarafından talepten feragat edildiği ancak rayiç değer bilançosuna göre borca batık olduğu anlaşılan şirket hakkında İİK'nın 292/1-d maddesi uyarınca re'sen iflas kararı verilmesi gerektiği belirtilerek, talebin reddi ile davacının iflasının açılmasına dair verilen karar hakkındaki davacı vekilinin istinaf başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından, rayiç değerler uyarınca borca batık durumda olan şirketin faaliyetlerine de devam etmediği gerekçesiyle, esastan reddedilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Talep, konkordato geçici ve kesin mühleti verilmesi ile akabinde konkordatonun tasdikine ilişkindir. Talep eden şirket vekilince, vekaletnamesinde mevcut yetkiye dayalı olarak, konkordato isteminden feragat edilmiş olup, mahkemece borca batık olduğu tespit edilen şirketin konkordato isteminin feragat nedeniyle reddi ile İİK'nın 292. maddesi uyarınca iflasının açılmasına hükmedilmiştir. İİK 292/ son fıkrası “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder” hükmünü içermektedir. Somut olayda, konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu durumda, konkordato talep eden borçlu şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.\" açıklamalarına yer verilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama ile, projenin başarıya ulaşamayacağı anlaşıldığından geçici mühlet süresi içerisinde konkordato talebinin reddine, talep eden şirketin iflasına karar verilmiş ise de, İİK 287/5. madde gereğince 291 inci ve 292 nci maddelerin, geçici mühlet hakkında da kıyasen uygulanacağı, İİK 292/ son fıkrası gereğince Mahkemece, bu madde uyarınca karar verilmeden önce borçlu duruşmaya davet edilerek karar verilmesi gerekirken konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Bu durumda, konkordato talep eden borçlu şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/(1).a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
O halde, yukarıda yapılan açıklamalara göre, delillerin toplanarak sonuca varılması için yargılamaya devam edilmesi gerektiğinden, asli müdahil ... Başkanlığı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asli müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,
2-Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2023 tarih, 2023/460 Esas ve 2023/488 Karar sayılı hükmünün 6100 sayılı HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın HMK 353/(1)-a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, asli müdahil yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuran kurum harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-İstinaf yargılama giderlerinin esas kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. 19/12/2023