T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/549 Esas
KARAR NO: 2024/27
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2021
NUMARASI: 2017/280 Esas - 2021/37 Karar
DAVANIN KONUSU: Patent (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin WIPO nezdinde 05.03.2014 tarih ve ... sayılı patent başvurusu ile Türk Patent Enstitüsü nezdinde 05.03.2014 tarih ve ... no'lu \"Gözlük için esnek sap\" isimli başvuru sahibi olduğunu, davacının 06/03/2014 tarih ve ... numaralı 9. sınıftaki ürünler için “...+şekil” markasının tescil edildiğini, aynı markanın AB nezdinde 09/09/2013 tarih ve ... sayı ile 3,9,37. sınıflarda tescil edildiğini, WIPO nezdinde 06/03/2014 tarih ve ... numarası ile tescilli olduğunu, TPE nezdinde 9. sınıf bazı ürünlerde tescil işlemlerinin devam ettiğini, müvekkilinin patent ve marka başvurusundan doğan haklarının davalı yan tarafından ihlal edildiğini, davalı yanın söz konusu patente konu ürünü müvekkilinden izin almadan ürettiğini, kullandığını, sattığını, satış işlemleri için teklif verdiğini, fuarlarda müvekkiline ait patent hakkına tecavüz edecek şekilde ürünlerle katıldığını, elde bulundurup depoladığını, 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümleri uyarınca davalı tarafın bu eylemlerinin patent hakkına tecavüz teşkil ettiğini, davacı tarafın 12.12.2014 tarihinde tanzim ettiği ihtarname ile davalı tarafa patent başvurusunun ve içeriğini ve bu hukuka aykırılıkları bildirdiğini, Mahkememizin 2015/10 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan keşifte davaya konu olan ürüne benzer ürünle ilgili olarak yapılan incelemede esnek saplı gözlüklerin bulunduğunun görüldüğü, kahverengi saplı ve beyaz çerçeveli bir adet gözlük numunesinin alındığını, davacı vekilince ibraz olunan orijinal ve davacıya ait patentli olduğu beyan edilen kırmızı saplı kırmızı çerçeveli gözlük ile yine piyasadan alındığı beyan edilen ve taklit ürün olduğu iddia edilen gri saplı siyah çerçeveli gözlüğün alınıp dosyasına konulduğunu ve tahmini yapılan stok incelemesinde yaklaşık 1000 adet stok mevcut olduğunun görüldüğünün tespit edildiğini, davacı şirketin patente konu ürünlerinin taklitlerinin davalı yanca haksız surette ticari piyasaya sürüldüğünü ve gözlük saplarının başlangıç iç ve dış kısımlarında davacı şirketin \"...\"+Şekil\" markasının şekil unsurunun haksız surette kullanıldığını, davacı şirketin 551 sayılı KHK, 556 sayılı KHK ve TTK gereğince, patent ve marka hakkına tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep etme hakkına sahip olduğunu, marka ve patent hakkına tecavüz nedeniyle davacı şirketin maddi ve manevi zarara uğradığını, bu sebeplerle patent ve marka başvurusundan doğan haklara vaki tecavüzün tespitine ve haksız rekabetin önlenmesini, davalının davacı tarafa ait patente konu ürün ve markasının davalının ürün ve ambalajlarından, iş yerinin tabela ve levhalarından, logolarından, matbuatlarından, tanıtım evrakı ve reklamlarından, broşür ve kataloglarından, fiyat listelerinden çıkartılmasını, silinmesini, terkinini, silinemeyecek halde ise imhasını, davalı tarafın davacı tarafın marka ve patent hakkına haksız tecavüzünden kaynaklanan ürettiği veya ithal ettiği, sattığı ticaretini yaptığı, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullandığı araçlara ihtiyati tedbir ile el konulacaklar da dahil olmak üzere imha edilmesini, masrafı davalıdan alınmak üzere, davalı aleyhine verilecek patent ve marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete ilişkin kararın ilgililere tebliği ile kararın yurt çapında tirajı en yüksek gazetenin Türkiye ve yurt dışı baskılarında 15 gün arayla ikişer defa ilanına karar verilmesini, müvekkilinin yoksun kaldığı kazanç için 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminata hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin ve ayrıca İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2015/10 Değişik İş sayılı dosyasındaki yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/10 Değişik İş sayılı dosyası ile yapılan keşif ve devamında alınan bilirkişi raporuna yasal süresi içerisinde itiraz ettiklerini, patent hukukunda temel prensiplerden birinin \"yeni olma\" olduğunu, davacı tarafın bahse konu patenti kendisine aitmiş gibi gösterdiğini ve bundan bahisle huzurdaki davayı açmasının uluslararası düzenlemelere ve ilgili KHK'lere açıkça aykırı olduğunu, davaya konu olayda Patent Hakkının Korunmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 136. maddesindeki şartların hiçbirinin davacı şirket yönünden oluşmadığını, İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/10 Değişik İş sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda yenilik ve ayırt edicilik hususlarının hiçbiri gözetilmeksizin davalı tarafın kullandığı şekil unsuru ve ürünlerinin, davacı tarafın şekil unsurunu ve markasını kullanmak suretiyle ihlal ettiği yönündeki tespitinin hukuka aykırı olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik hususunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2007/14938 E., 2008/1304 K., ve 2000/9438 E. 2001/348 K. Sayılı kararları sunduğunu, davacının iddia ettiği buluşun ve tasarımın esasında yeni olmadığı ve tam bir patent korumasına haiz olmadığını ve hükümsüz olduğunu, yapılan araştırmalar neticesinde davacı tarafça başvuruda bulunulan esnek gözlük sapı ürünlerinin piyasada zaten uzunca bir süredir üretilip satılmakta olduğunu, davacının ihlale mesnet gösterdiği gerek PCT gerek TPE başvurularının henüz başvuru aşamasında olduğu, tescile hak kazanmadığını, TPE nezdinde davacının yaptığı patent başvurusu yayınlanmadığından başvurunun yayından itibaren sağladığı haklardan yararlanamayacağını, 2015/32 Değişik İş sayılı dosya kapsamında alınan raporda 1000 adet gözlüğün bulunduğu belirtilmiş ise de, davalı müvekkilinde 1000 adet gözlük bulunmadığını, davalı müvekkilinin söz konusu ürünlerde davacı tarafın bahse konu markasınını kullandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının manevi tazminat yönünden hukuka aykırı tecavüzü, zararı ve zararla tecavüz arasında bulunan uygun illiyet bağını ispatla yükümlü olduğunu, maddi tazminat yönünden davacı tarafın nasıl bir maddi zarara uğradığını belgeleyemediğini, davalı müvekkil şirket tarafından üretilmiş olan ürünlerin henüz piyasaya sürülmediği ortada iken davacı tarafta herhangi bir zararın meydana gelmediğinin açık olduğunu, davalı tarafa ait ticari defterler ve kayıtlar incelendiğinde söz konusu ürünlerin henüz piyasa şartlarını etkileyecek düzeyde satışa sunulmadığının açıklığa kavuşacağı hususlarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 25/02/2021 tarih ve 2017/280 Esas - 2021/37 Karar sayılı kararıyla; \"...Dava açılmadan önce yapılan delil tespiti sırasında görülen davalı tarafa ait gözlük ürünlerinin bilirkişi tarafından incelenmesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile, davalının gözlük ürünleri için tescilli olan davacıya ait ... numaralı \"...+Şekil\" markasında yer alan yana yatık 8 işaretinin gözlük ürünleri üzerinde kullandığı, davacının kendi markasında yer alan şekil unsuru yerine davacının markasındaki şekil unsurunu kullanması nedeniyle; markanın hitap ettiği ortalama tüketici kitlesi bu işareti gördüğünde ürünlerin davacıya ait markalı ürünler olduklarını düşünebilecekleri, bu nedenle davalının kullandığı işaret ile davacıya ait marka arasında iltibasa neden olacak derecede benzerlik bulunduğu, davalının bu eyleminin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu, davacının bu durumun tespitini, önlenmesini ve maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davalının elinde bulunan 1000 adet gözlük için elde edebileceği gelirin 14.040,00 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafça yalnızca 10.000,00 TL maddi tazminat talep edildiği, davalının hem davacıya ait patent haklarına, hem de marka haklarına tecavüz etmiş olması nedeniyle kusurunun ağırlığı, elde ettiği gelir, sahte ürün sayısı birlikte değerlendirildiğinde talep edilen 10.000,00 TL manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olduğu, davacının hükmün kamuya ilan yoluyla duyurulmasını istemekte haklı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde; \"Gözlük için esnek sap\" buluş başlık patentin yenilik ve ayırtedicilik özelliği olmamasına rağmen patent hakkına tecavüzden bahsetmek hukuken doğru olmadığını, Ancak başvuruya konu gözlük modeli uzun yıllardır herkes tarafından herhangi bir çalışmaya gerek olmadan yurtiçinde ve yurtdışında özellikle Çin'de üretilip satıldığını, yani davacının patent başvuru tarihinden de önce söz konusu gözlük modeli halihazırda birçok firma tarafından kullanıldığını, gerçek hak sahibinin davacı şirket olmadığını, Mahkeme tarafından davacının markasını oluşturan şekil unsuru ...'nun ayırt edilemeyecek şekilde benzer olduğu ve tüketiciler nezdinde iltibas yarattığı gerekçe gösterilmiş ise de şekil unsuru ... figürü ticari hayatta birçok firma tarafından özellikle takı tasarım alanında faaliyet gösteren şirketler tarafından şekil unsuru ... \"sonsuzluk\" anlamına geldiği için uzun yıllardır kullanılmakta olup davacı şirketin ürünü için tek başına ayırt edicilik unsurunu taşımadığını, Davacının markası \"...\" olarak tescil edildiğini, müvekkil şirket ise ... ibaresini kullanmakta olup yanında benzer şekil unsurunu kullandığını, bu hali ile iki ürünün karşılaştırılmasında tüketiciler nezdinde iltibas yaratmasının mümkün olmadığını, Ayrıca davacı tarafın Türk Patent Enstitüsü nezdinde 05.03.2014 tarih ve ... no'lu \"Gözlük için esnek sap\" isimli başvurusu 21.03.2018 tarihinde tescil edilmiş olduğu dikkate alındığında dava tarihi olan 27.02.2015 tarihi itibariyle davacı tarafın Patent Hakkının Korunmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca huzurdaki davayı açmasının da hukuken mümkün olmadığını, Değişik iş dosyasında davalı şirket deposunda yaklaşık 1000 adet gözlüğün bulunduğu belirtilmiş ise de işyerinde kaç adet gözlük bulunduğuna dair bilirkişi tarafından tam bir tespit yapılmadığını, oysa ki davalı şirkette 1000 adet gözlük bulunmadığını, bu sayı dikkate alınarak yapılan maddi tazminat hesaplamasının hatalı olduğunu,Gözlük satışından elde edilen karlılık oranın hesabında dava tarihi olan 27.02.2015 tarihinin dikkate alınması gerekirken, güncel bedel üzerinde hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, Ayrıca hükmedilen 10.000TL manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte meydana geldiği iddia edilen maddi tazminat miktarı 10.000TL iken aynı bedel üzerinde manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, Davacı lehine marka haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve kaldırılması, patent haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve kaldırılması, maddi tazminat ve manevi tazminat talebi yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de usule aykırı olduğunu.\" beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, patent ve marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından,\"Davanın KABULÜNE\" karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacının ... numaralı \"gözlük için esnek sap\" buluş başlıklı patent ve ... numaralı \"...+Şekil\" ibareli markanın tescil sahibi olduğu, davacının davalının işbu patent ve markayı izinsiz olarak haksız ve hukuka aykırı kullandığından bahisle patent ve marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ile maddi - manevi tazminat isteminde bulunduğu; davalının ise, davaya konu patentin yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığını, piyasada uzun zamandır satıldığını, ayrıca dava konusu markayı kullanmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.Davadan önce yapılan delil tespiti sırasında görülen davalı tarafa ait gözlük ürünlerinin bilirkişi tarafından incelenmesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile; davalının davacıya ait ... numaralı \"...+Şekil\" markasında yer alan yana yatık 8 işaretinin gözlük ürünleri üzerinde kullandığı, bu nedenle; markanın hitap ettiği ortalama tüketici kitlesi bu işareti gördüğünde ürünlerin davacıya ait ürünler olduklarını düşünebilecekleri, davalının kullandığı işaret ile davacıya ait marka arasında iltibasa neden olacak derecede benzerlik bulunduğu, davalının bu eyleminin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu, davalının elinde bulunduğu tespit dosyası ile belirlenen 1000 adet gözlük için elde edebileceği gelirin 14.040,00 TL olarak hesaplandığı, mahkemece taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL maddi tazminat ile davalının hem davacıya ait patent haklarına, hem de marka haklarına tecavüz etmiş olması nedeniyle kusurunun ağırlığı, elde ettiği gelir, sahte ürün sayısı birlikte değerlendirildiğinde talep edilen 10.000,00 TL manevi tazminata ve davanın tümüyle kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 1.366,20 TL harçtan, peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/01/2024