T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1583
KARAR NO\t: 2023/1408
KARAR TARİHİ\t: 28/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/04/2023
NUMARASI\t\t: ... Esas, ... Karar
DAVACI\t: ... -...: ...
VEKİLLERİ\t:Av. ...: ...
\t Av. ...: [... ] UETS
DAVALI\t:... ...
VEKİLİ\t: Av. ...: ...
DAVANIN KONUSU\t: Sözleşmenin İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
YAZIM TARİHİ : 28/12/2023
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müflis Özel ... A.Ş şirketinin tamamı aile şirketi ve hisse çoğunluğu ve idaresi müvekkiline aitken 03/08/2016 tarihinde şirkete ait 3 tedavi kurumundan ...adlı hastane için ..., ... ve ... ile 14.1000,000.TL bedelle anlaşarak Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi Satış Sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket tarafından hastane devir bedeli olan 14.100.000.TL ve ruhsat devir bedeli ruhsat üzerinde bulunan icra takipleri gerekçe olarak gösterilerek ödenmediğini, sözleşmenin hükümsüz kaldığını, bunun üzerine ...'nun 20/09/2016 tarihinde müflis şirketin % 75 hissesini bono ve hisse devir sözleşmesi ile devraldığını, hisseyi karar defterine geçirtmek ve ticaret sicilini bildirmek ve ilan ettirmekle şirketin hakim ortağı olduğunu, ...'nun ne kendisini ve ne de davalı şirketin üzerinden hiç bir devir bedeli ödemediği karşılıklı edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle hükümsüz olan bu sözleşmeye dayanarak ... İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak defalarca ruhsat devrini sağlamaya çalıştığını, itirazları üzerine bu devirin gerçekleştiğini, ...Hastanesi'nin müflis Özel ... A.Ş hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya üzerinde 2020 yılı Haziran ayında İflas kararı verilmekle .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya üzerinde iflas masası açıldığını, Müflis şirkete ait tüm alacak ve borçlar iflas tarihi itibariyle iflas masasına geçildiğini, ... iflas masasına varlık olarak kayıtlı hastane ruhsatını kendisi de iflas memuru olması ve söz konusu hastaneyi iflas memuru olarak işletmeye devam etmesi karşısında iflas masasına dahil bir varlığı haricen kendisine ait davalı şirkete iflas yokmuş gibi 2.alacaklılar toplantısı yapılmadan devretmesi açıkça İİK iflas hükümlerine aykırı olduğunu, zira müflis şirketin değeri 100 milyonlarla ifade edilen müflis şirketin en büyük hastanesi ... tarafından yürütülen usulsüz işlemlerle hiç bir bedel ödenmeksizin ve kıymet takdiri yapılmaksızın İflas dairesinden habersiz kendi davalı şirketine devrettiğini, sadece bu hastanenin ruhsat bedeli bile müflis şirketin tüm borçlarını kapatmaya yeterli olacağını, tüm bu nedenlerle davalı şirkete devredilen müflis Özel ... A.Ş şirket mülkiyetinde bulunan Özel ...Hastanesi'ne ait ... ruhsat nolu Özel Hastane Faaliyet izin belgesinin davalı şirkete yapılan devir işleminin iptali ile hastane ruhsatının müflis şirkete iadesini, hastane faaliyet izin belgesinin davalı şirket tarafından 3.Kişilere devrinin önlenmesi için Davalı .... Sağlık Ve Tedavi Hizmetleri Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş şirket adına bulunan ...Hastanesi ... No'lu Hastane Faaliyet İzin Belgesi kayıtları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesine ya da davalıdır şerhi verilmesine ve tedbir kararının ifası için ... İl Sağlık Müdürlüğü Özel tedavi hizmetleri Müdürlüğü'ne talimat yazılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasında imzalanmış bulunan çerçeve satış sözleşmesinin 01.08.2016 tarihli olduğunu ve bu sözleşme doğrultusunda .... Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile düzenlenmiş resmi satış sözleşmesinin 03.08.2016 tarihli olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından bu yana 6 yılı aşkın bir süre geçtiğini, davanın zamanaşımı/hakdüşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesini, ayrıca sözleşme bedeli belli olan bu tarz bir iptal davasının kısmi dava veya belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını, huzurdaki davanın nispi harca tabi olduğunu, ödenmesi gereken harç miktarının dava değeri üzerinden hesaplanarak ödendiğini, davacı tarafın bu kurala uymayarak dava değerini düşük göstermek suretiyle eksik harç yatırdığını, bu nedenle davacı tarafa dava değerini düzeltmesi ve düzeltilecek dava değeri üzerinden eksik harcın tamamlatılması için kesin süre verilmesini, aksi takdirde esasa girilmeden davanın usulden reddine karar verilmesini, satıcı firma olan müflis Özel ... Sağlık Hizm. A.Ş'nin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E, ... K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, müflis şirketin iflas işlemlerinin halen .... İflas Müdürlüğü’nün ... İflas sayılı dosyası ile iflas idaresi tarafından yürütüldüğünü, huzurdaki gibi bir davanın açılabilmesi için lehine dava açılan şirket genel kurulunda karar alınması gerekirken, hakkında iflas kararı verilmiş bir şirket lehine bu tarz bir dava ancak iflas idaresi tarafından veya iflas idaresinin onayıyla açılabileceğini, iflas idaresinin görevi devam ederken şirket hissedarlarından birisinin çıkıp şirket lehine dava açılabilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca davacı tarafın iptali talep edilen satış sözleşmesinde herhangi bir şekilde satıcılık veya taraf sıfatı bulunmadığından aktif husumet ehliyeti de bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddini, tüm bu nedenlerle cevaplarının kabulünü, öncelikle usuli itirazlarının değerlendirilmesini ve eksik harcın tamamlattırılarak, aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddini taraflar arasında imzalanmış bulunan satış sözleşmeleri gereği müvekkili şirket ve yetkilisi ... yapılması gereken tüm ödemeler fazlasıyla yapıldığından, dava konusu yapılan satış sözleşmesinin 03.08.2016 tarihli olup, aradan geçen 6 -7 yıl boyunca bu tarz bir dava açmaması da bu durumun en açık göstergesi olduğundan, devir işlemi Danıştay yürütmeyi durdurma kararına istinaden yapıldığından ve reesen tespit edilecek diğer nedenlerden de anlaşılacağı üzere, yapılan devir işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük söz konusu olmadığından, davacının tüm talepleri ile haksız ve mesnetsiz davasının reddini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletinde karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; 03/08/2016 tarihinde \"Özel Hastane Faaliyet İzini Belgesi Satış Sözleşmesi'nin\" satışı yapan, Özel ... A.Ş ile satın alanlar ..., ... ve ... arasında düzenlendiği, kefil olarak ...'nun imzaladığı, 03/08/2016 tarihli sözleşmenin; ....Noterliği'nin ... yevmiye nosu ile Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi Satış Sözleşmesinin ....Noterliği tarafından tasdik edilerek onaylandığını, taraf sıfatının dava konusu subjektif hakka ilişkin olduğunu, Mahkemelerin dava konusu hakkında karar verebilmesi için bu kişilerin davada davacı ve davalı sıfatına haiz olması gerektiği, bir anlamda davacı olma sıfatı hakkının sahibine ait olduğunu, somut uyuşmazlıkta davacı ...'nun 03/08/2016 tarihli sözleşmeyi kefil olarak imzaladığı, sözleşmenin tarafı olmadığı, bir davanın tarafları davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına haiz değilse, dava konusu hakkın esası yönünden karar verilemeyeceğinden, dava açma yetkisi (aktif husumet ehliyeti) bulunmayan davacının dava açma ehliyetine sahip bulunmadığı anlaşıldığından davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddesi gereğince davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; Mahkemece müvekkilin % 25 şirket ortağı olduğu müflis şirketi lehine açtığı davanın usulden reddine hükmedilmesinin TTK 555 ve 556 düzenlemesine açıkça aykırı olduğunu, müvekkil davacı mahkemenin davanın aktif husumet sebebiyle reddine yönelik gerekçesinde belirttiği gibi kefil sıfatıyla şahsının uğradığı zararlar için değil % 25 pay sahibi sıfatı ile müflis şirket lehine uğranılan zararın müflis şirkete iadesi için dava açıldığının açık olduğunu, açık düzenlemeleri karşısında müvekkil davacının % 25 ortaklık pay sahibi sıfatı ile müflis şirketi lehine bu davayı ikamesinde aktif husumeti bulunduğu bizzat andığımız TTK düzenlemesine dayandığını, öte yandan Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da şirket pay sahiplerinin şirketin zarara uğratılması sebebiyle, şirket lehine uğranılan zararın giderilmesi için dava açma haklarının bulunduğu yönünde sayısız karar bulunduğunu, ... 20.09.2016 tarihinde, müflis şirketin %75 hissesini ele geçirdikten sonra,13.10.2016 tarihinde akrabası ...'e ... Sağlık Hizmetleri A.Ş şirketini kurdurarak bu hisseleri kurulan şirkete devrettiğini, danışıklı kurulan bu şirket, müflis Özel ... A.Ş.'yi münferiden temsile yetkli olarak atandığını, ... kendisi ve şirketleri üzerinden müflis şirkete usulsüz alacaklar ekletmiş ve şirket yönetimi de kendi idaresinde olduğundan bu alacakları usulsüz olarak kesinleştirdiğini, bu usulsüz alacaklarla şirketi önce ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya üzerinde Konkordato kararı aldırılıp sonrasında da kontrollü olarak iflasa sürüklediğini, iflas aşamasında da ....İcra Dairesi ... Esas sayılı iflas dosyası üzerinde 1.Alacaklılar toplantısında usulsüz eklettiği alacaklarla kendisini ve şirketlerinin avukatı ...'u iflas idare memuru olarak atanmasını sağlayarak İflas idaresi çoğunluğunu da ele geçirdiğini, bu sebeple davacı müflis şirket %25 pay sahibi ... tarafından ... ve şirketleri aleyhine açılan davalar ... Asliye Ticaret mahkemesi ... Esas sayılı dava(iş bu dava),... .Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.... E.sayılı davalar,... .Asliye Ticaret mahkemesi ... Esas sayılı dava ... ve şirketlerinin usulsüz eklettiği alacakların iptali ve şirketin ... ve şirketleri tarafından kayıt dışı tutlarak zimmetine geçirdiği paraların müflis şirkete iadesi ile ilgili olduğunu, davaların önce iflas idaresi tarafından açılması için yazılı talepte bulunulduğunu, açılmaması üzerine davacı, müflis şirketin %25 pay sahibi olması sebebine dayanılarak açıldığını, takibi için iflas idaresine ihbarda bulunulduğunu, ... ve ... duruşma beyanlarında ve yazılı cevaplarında iflas idaresi olarak bu davaları takip etmeyeceğini bildirdiği, şirketin %25 pay sahibi ortağı ... tarafından açıldığını, ayrıntılı açıklanan sebeplerle şirket aleyhine usulsüz işlemler ve borçlandırmalar sebebiyle müflis şirketin menfaatlerinin korunması ve haksız kazanımların müflis şirkete iadesi zorunlu olarak şirket ortağı davacı tarafından açıldığını, ilk derece mahkemesinin kararının aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine ilişkin hükmünün bozulması'na karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, faaliyet izin belgesi satış sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müflis Özel ... A.Ş şirketinin % 25 hissesinin davacıya ait olduğunu, bu hastaneye ait tedavi kurumlarından biri olan ...adlı hastane için eski adı ... Sağlık Hizmetleri A.Ş olan davalı ...Sağlık A.Ş arasında 03.08.2016 tarihinde 1.000.000,00 TL bedel karşılığında Müflis Özel ... A.Ş şirketi adına düzenlenmiş bulunan Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi ruhsatnameli işletmeyi ... Sağlık Hizmetleri A.Ş'ye devir edildiğinin kararlaştırıldığını ancak davalı tarafça ruhsat devir bedelinin ödenmediği halde usulsüz işlemlerle ruhsatın davalı tarafa devredildiği bu sebeple Özel ... A.Ş şirket mülkiyetinde bulunan Özel ...Hastanesi'ne ait ... ruhsat nolu Özel Hastane Faaliyet izin belgesinin 01.12.2022 tarihinde davalı şirkete yapılan devir işleminin iptali ile hastane ruhsatının şirkete iadesini talep etmiş, davalı vekili davanın reddini savunmuş, ilk derece mahkemesince davanın aktif husumetten reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 555. maddesinde \"Şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler.\" hükmü yer almaktadır.
Somut olayda, Özel ... A.Ş şirketinin % 25 hissesinin davacıya ait olduğu, davacı tarafından bu hastaneye ait tedavi kurumlarından biri olan ...adlı hastane için eski adı ... Sağlık Hizmetleri A.Ş olan davalı ...Sağlık A.Ş arasında 03.08.2016 tarihinde 1.000.000,00 TL bedel karşılığında Müflis Özel ... A.Ş şirketi adına düzenlenmiş bulunan Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi ruhsatnameli işletmeyi ... Sağlık Hizmetleri A.Ş'ye devir edildiğinin kararlaştırıldığını ancak davalı tarafça ruhsat devir bedelinin ödenmediği halde usulsüz işlemlerle ruhsatın davalı tarafa devredildiği iddiasına dayanılarak Özel ... A.Ş şirket mülkiyetinde bulunan Özel ...Hastanesi'ne ait ... ruhsat nolu Özel Hastane Faaliyet izin belgesinin 01.12.2022 tarihinde davalı şirkete yapılan devir işleminin iptalinin ve ruhsatın şirkete yeniden iadesinin talep edildiği, davalının eylemleri ile şirketin zarar gördüğünü ileri süren davacının oluşan zararının, doğrudan kendi zararı olmayıp, şirkete yönelik meydana gelen bir zarar niteliğinde bulunduğu, nitekim davacı netice-i talebinde söz konusu ruhsatın şirkete yeniden iadesini talep ettiği, uygulanması gereken TTK'nın 553. ve 555. maddeleri uyarınca, davacının, dava konusu şirkette pay sahibi olduğu göz önüne alındığında bu şekilde şirketi zarara uğratacak bir eylem neticesinde davacının dava açma ehliyeti bulunduğu anlaşılarak ilk derece mahkemesince davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Ayrıca 03.08.2016 tarihinde yapılan Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi Satış Sözleşmesine göre davaya konu ruhsat devir bedeli 1.000.000,00 TL olarak kararlaştırılmış ancak dava değerinin 10.000,00 TL olarak gösterildiği harcın da bu miktar üzerinden yatırıldığı görülmüştür.Hal böyle olunca ilk derece mahkemesince ruhsat devir bedeli üzerinden eksik kalan harcın tamamlanması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 gereği kaldırılmasına, mahkemece eksik hususlar tamamlanıp taraf delilleri toplanarak yeniden karar verilmek üzere ayrıca davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi hakkında ilk derece mahkemesince karar verilmesi gerektiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)- .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyasının yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)- Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesince kararın kesin olması nedeniyle karar tebliğ işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 28/12/2023 tarihinde karar verildi.\t\t\t
\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t