T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
49. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
DOSYA NO: 2023/3064
KARAR NO: 2023/2274
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/07/2023 Ara Karar Tarihi
NUMARASI: 2023/244 Esas, Derdest
DAVANIN KONUSU: Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, dairemiz üyesince düzenlenen rapor ve ilk derece mahkemesi dosyasının istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan asıl incelemesinde dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı; İstinaf sebepleri:Davalı, 31/07/2023 tarihli süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; ihtiyati tedbir kararı kabul edilemez olup, tedbir hakkında kesin hüküm varken tedbir kararı verilemeyeceğini, ilk derece mahkemesince, HMK'nın 390. maddesinin 3. fıkrasına aykırı olarak tedbir talep eden davacının davanın esası yönünden davacının haklılığı yaklaşık olarak ispat edilmeden tedbir kararı verildiğini, ihtiyati tedbir kararının hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, davacının kira alacaklarından her ay borcu döviz kuru dikkate alındığında aylık 83.333 dolar, TL karşılığı ise 1.607.000,00 TL (bir milyon altıyüzyedibin tl ) iken, üç kiraya bile denk gelmeyen bir teminat karşılığında, tedbir kararı verilmesi kabul edilemez olduğunu, ilk derece mahkemesinin bankanın menfaatini hiç gözetmediğini, derdest davada tedbir İstanbul Anadolu 19. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/242 E. sayılı dosyasından talep edilmiş, mahkeme tarafından tedbir reddedilmiş, davacının tedbire yönelik istinaf başvurusu kesin olmak üzere reddedilmiş iken, yeniden bir tedbir kararı verilmesinin hukuku dolanma olduğunu, iki mahkeme arasında çelişkili kararlara sebep olunduğu, davacı borçlu olmadığının tesptini talep etmekte olup, Davacının borçluluk sıfatı Türk Medeni Kanun 863 ve İİK 150b, 159'dan kaynaklandığı, her iki kanunun da emredici hükümleri karşısında davacının talebinin anlaşılamadığını, davacının borçluluk sıfatı kanundan kaynaklanmakla, borç miktarı ise kendi aralarındaki mahkemelere sunulan kira sözleşmesinin kaynaklandığını, konkordatonun reddi sonrası bu bedeli ödemekle karşı karşıya kalan davacının bu bedeli ödememek için yaptığı tüm hukuki girimler MK.2 iyi niyet kurallarına aykırı eylem ve davranışlar olduğunu ve hukuk sistemimiz tarafından korunmaması gerektiğini belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Yasal dayanak:Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191. maddeleri,Türk Medeni Kanunu 6. maddesi, Türk Borçlar Kanunu 299, 313, 314, 315. maddeleri, İcra İflas Kanunu 67,68,72, 269, 269/a. 269/b, 269/c maddeleri,Yargılama konusu olayda:Davacının, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında; davalılara herhangi bir borcunun olmadığının tespiti ile cebren ödenmiş olan 2.021.000,00 TL nin işlemiş faizi ile birlikte istirdadına, bu talepleri kabul görmediği taktirde 6100 sayılı HMK 111. maddeye göre terditli olarak davacı ile davalı arasındaki ilişkide 01/01/2020 tarihli \"Hasılat Kirası Sözleşmesi\" değil, 12/08/2021 tarihli \"Tersane Kiralama Sözleşmesi\"nin yürürlükte olduğunun, dolayısıyla davacının sorumlu olduğu bedelin aylık 350.000,00 TL olduğuna, fazlasına ilişkin borcunun olmadığına karar verilmesini talep ettiği davada öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı yönünden; İİK 72/2. maddeye dayalı olarak takibinin, geçmiş aylar ve gelecek aylar kiraları için durdurulmasına karar verilmesini, bu talebi kabul görmez ise, geçmiş aylar için İİK 72/3, gelecek aylar için 72/2. maddeye göre ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu talebi de kabul görmediği taktirde; tahakkuk edecek tüm kira borçları için İİK 72/3. maddeye göre icra kasasına girecek paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, Davalının davanın reddini talep ettiği,Mahkemenin, taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliği ve yürürlüğü ile ilgili olarak tahkikat sürecinde belirlenecek neticeye göre takibe konu borç durumunun ve tutarının ortaya çıkacağı, bu aşamada telafisi imkansız zararlar doğurmamak adına ve taraf menfaatler dengesi gözetilerek davacı vekilinin icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin kabulüne karar verildiği, İş bu tedbir kararına davalı bankanın itiraz etmesi üzerine, ilk derece mahkemesi tarafından duruşma açılarak bankanın itirazını reddedildiği,Talep, hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 72. maddesi uyarınca açılmış bir menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. Davanın, dava konusu icra takibinden sonra açıldığı ihtilafsızdır. İİK madde 72. maddesinde; \"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra ihtiyati tedbir yoluyla takibin durmasına karar verilemeyeceği, ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir\" hükmünün düzenlendiği, Davacı Şirket ile dava dışı ... arasında takip alacaklısı .... lehine 1. dereceden ipotek bulunan ... İli, ... İlçesi, ... Pafta ve ... Parselde” kayıtlı ve“... Mah. .. Cad. No...., Tuzla/İstanbul” adresinde bulunan tersane nitelikli yapının üst hakkının bir kısmının kiralanması hususunda 01/01/2020 tarihli Hasılat kirası sözleşmesi yapıldığı, Sözleşme gereği, Davacı adına işletme ruhsatı başvurusu yapıldığında Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, \"Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik\"in 15. maddesine göre Tersanelerde kısmi işletme/kısmi kiralama ilişkisini imkansız olduğu gerekçesiyle işletme izni verilmediği, Davacı tarafından, \"Tersane İşletme İzni\" verilmemesi ve buna ilaveten rıhtım ve iskelelerin mevcut durumları nedeniyle Liman Başkanlığının gemi yanaşmasına müsaade etmemesi, yüzer havuzun yabancı uyruklu bir şirket envanterinde olması nedeniyle Türk Gemi Siciline kaydının yapılamaması sebebiyle işletilme imkanı olmaması sebepleriyle; Kartal ... Noterliğinin 11/08/2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi (Ek-3) ile sözleşme haklı sebeple feshedildiği, Söz konusu ret işlemi ile kiralanmış olan tersane için tahsis edilmiş olan GSVP (Gemi Sanayi Veritabanı Programı) kaydı (Ordino) kapatıldığı için tersanede hiçbir şekilde faaliyet gösterilememiş ve tersanenin tamamının kiralanmasına yönelik yeniden Tersanenin tamamının kiralanmasına dair 12/08/2021 tarihli \"Tersane Kira Sözleşmesi\" bir sözleşme yapıldığı,Davacının kiraya vereni, dava dışı, ... A.Ş. aleyhine, davalı alacaklı tarafından, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile kira ilişkisine konu, tersane nitelikli taşınmaz üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi talepli icra takibi başlatıldığı, Somut olayda, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesinin talep edildiği ve mahkemece bu yönde ihtiyati tedbir kararı verildiği, taraflar arasındaki sözleşmelerin geçerliliği ve yürürlüğü ile ilgili ihtilaf bulunduğu, kira bedeli konusunda açılan iş bu davada mahkemece teminat alınarak icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine yönelik tedbir kararı bakımından bu aşamada yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği anlaşıldığından mahkemece davalının ihtiyati tedbir kararına karşı itirazının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle,Davalının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, Peşin yatırılan istinaf başvuru ve karar harcının mahsubuna,İstinaf harcı ve posta masrafının istinaf talebinde bulunanın üzerinde bırakılmasına, Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine, Dair karar dosya üzerinde, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile HMK 362/1-b maddesi gereğince KESİN olarak verildi, açıkça anlatıldı. 28/12/2023