T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2258
KARAR NO: 2023/1788
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/737
KARAR NO: 2018/560
KARAR TARİHİ: 31/05/2018
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketine ... poliçe nolu Ticari Risk Kombine sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti. Firmasını kullanımında olan ... depo kolasyonunda 13/06/2014 tarihinde davalı ...Ltd. Şti.'nin maliki olduğu diğer davalı ... şirketine sigortalı olan diğer davalı ...Ltd. Şti. kullanımında olan işletmenin gece vardiyasında faaliyette olduğu sırada enjeksiyon makinelerine ait su soğutma kazanının taşması sonucu zemine yayılan suların bir alt kattaki sigortalı firma deposuna gelmesi sonucu su hasarı meydana geldiğini, dava dışı sigortalıya 34.785,00 TL hasar ödemesi yapıldığını hasarın meydana gelmesinde davalıların kusuru bulunduğunu bu nedenle hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından sigortalı riziko adresi ile hasarlanma olayının meydana geldiği adreslerin farklı olduğunu, hasarın poliçe teminatı dışında kaldığını, davacı şirketin sigortalısı tarafından gerekli önlemlerin alınmadığını hasarın oluşumuna sebebiyet verildiğini bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Davalılardan ... şirketi bakımından, davalının bina maliki olarak sorumlu olduğu ileri sürülmüşse de, TBK.nun 69. Maddesi kapsamında somut olayda objektif özen yükümlülüğünün ihlali yoktur. Hasar, kiracı ... tarafından gerekli önlemler alınmadığı için doğmuştur. Binanın yapımı ile ilgili bina malikine yüklenecek bir sorumluluk olmadığından bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Kusurlu davranış ... şirketini ait olup, bu işyerini sigortalayan ... da poliçe limiti kapsamında kalan bu zarardan sorumlu tutulmuştur. Davacı şirketin sigortalısına 05/11/2014 tarihinde ödeme yaptığı dosyada mübrez ... Bankası dekontundan anlaşılmakla, faiz de bu tarihten başlatılmıştır.Açıklanan sebeplerle Davanın KISMEN KABULÜNE 1-Davalı ....Ltd. Şti. Ve ... A.Ş'ya açılan davanın kabulüne, 34.785,00 TL 'nin 05/11/2014 tarihindne itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Davalı ...Ltd. ŞTi.'ye açılan davanın reddine,\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı .... vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; hasarın meydana geldiği yer ile riziko adresinin farklı olduğu, dava dışı sigortalıya kusur izafe edilmemesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, poliçenin 3. sayfasında sigortalıya ürünlerin tamamının palet üzerinde depolanması yönünde tavsiyede bulunulduğunun anlaşıldığı, davalı bina malikinin sorululuğunun bulunmadığı, tazminat tutarının fahiş nitelikte olduğu, tek bilirkişi raporu ile hüküm tesis edilmesinin yerinde olmadığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılardan 6102 Sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir. Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında \"Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.\" şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nin \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1472. maddesinde ise \"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.\" hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.Dosyada mübrez ... numaralı 27.11.2013-2014 dönemlerini kapsar şekilde düzenlenen Ticari Risk sigorta poliçesinin incelenmesinde; (poliçede teminat altına alınan 9 adet riziko adresi belirlenmiş olup) 4.Kıraç Depo: ... Sanayi ... Cad. No:... Esenyurt/İstanbul riziko adresinde faaliyet gösteren işyerinin emtia:1.500.000,00 TL, demirbaş 50.000,00 TL, Toplam Sigorta Bedeli:1.550.000,00 TL, Enkaz kaldırma Bedeli: 62.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Poliçede dahili su ve seylap teminatlarını emtiaların minimum 12 cm yüksekliğindeki palet, raflar ya da benzeri nitelikteki yükselti üzerinde bulundurması kaydıyla verildiği, belirtilen nitelikteki palet, raf ya da benzeri yükselti üzerinde bulunmayan emtiadaki dahili su ve seylap hasarının teminat harici olduğu belirtilmiş ve sunulan Ticari Risk Kombine Poliçe Eki'nde bu özel şarta yer verilmediği anlaşılmıştır. Davalı ... ile davalılardan Policap... Şti. arasında 28.01.2014-2015 dönemlerini kapsayan şekilde tüm işyeri sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Ekspertiz Raporu: Riziko mahallinde yapılan incelemede, deponun tavanındaki dilitasyon boşluklarından akan suların ürün rafların üzerine yağmurlama şeklinde akarak gece boyunca pek çok demonte mobilya parçalarının tesiri altına aldığı ve çok ciddi ölçüde ıslanmasına sebebiyet verdiği, kolilerin kontrolü yapıldığında parçalarının ciddi ölçüde şişmiş olduğu ayrıca zemine yayılan suların zeminde duran bazaları da tesir altına alıp hasara uğramasına neden olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi heyet raporunda özetle: Riziko konusu hasar oluştuğu ''... Cad. No: ... Esenyurt/İstanbul'' adresinin poliçede belirtilen 9 adres sırasında yer almadığı, poliçede yer alan adresin ''... Cad. No:... Kıraç /Esenyurt İstanbul'' olduğu, her iki adresin aynı adres olup olmadığını dosya kapsamında belli olmadığı, rizikonun gerçekleştiği adres ile poliçede yer alan adresi farklı adresten olduğunun tespiti halinde davacının halefiyetinden bahsedilemeyeceği, hasar tarihi itibariyle sigortalının poliçede yazılı özel şartı gereğince emtiaların 12 cm yüksekliğindeki raf ve benzeri yükseltiler üzerinde bulundurulması gerekeceği yönünde özel şart bulunmadığı, meydana gelen zararın üst kattan bütün gece yağmurlama suretiyle gelen sudan dolayı oluşan ıslaklıktan kaynaklandığı ve bu nedenle mobilyaların ıslanması ve zarara uğramasında sigortalıya atfedilecek müterafik kusurun tespit edilemediği, olay yerinin bilirkişi heyetince bilinmediği ayrıca binanın yapı kusurunun olup/ olmadığı, zararının sebebi olan kiracıya ait enjeksiyon makinesinin sebep olduğu su sızması olayının alt kata inmesinde bina kusurunun etkili olup olmadığı konularının dosya kapsamında belirsiz olduğu, bu nedenle bina maliki olan davalının sorumluluğunun değerlendirilemediği görüşünde bulunulmuştur.Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: -Davaya konu poliçe incelendiğinde, Riziko Adresi: ... Cad. No:... Kıraç/Esenyurt İstanbul olarak belirtilmesine rağmen, hasarın meydana geldiği adresin \"... Sanayi ... Caddesi No:... Kıraç/Esenyurt/İstanbul\" olarak ve poliçe kinde riziko adresinin ''... Mah. ... Cad. No:... Parseller Avcılar İstanbul\" olarak belirtilmesi nazara alınarak öncelikle söz konusu hasarın, poliçede belirtilen riziko adresinde meydana gelip gelmediği yada poliçede belirtilen riziko adresinde maddi hata yapılıp yapılmadığının mahkemece araştırılması gerekmektedir. Nitekim bu husus, davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ve istinaf yasa yolu dilekçesinde ileri sürülmüştür.-Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52. (818 Sayılı BK 43-44 mad.) maddelerinde düzenlenmiştir.TBK 51. maddesinde hakimin tazminatın kapsamının ve ödenme biçimin, durumun gereği ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği ve TBK 52. madde ise zarar görenin, zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında yada artmasında etkili olması yahut tazminat yükümlüsün durumunu ağırlaştırması durumunda hakimin, tazminatı indirebileceği veya kaldırabileceği belirtilmiştir.Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra ayrıca zarar gören zararın artmasına sebep olmuş ya da zarar doğuran fiile rıza göstermiş ise Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecektir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava dışı sigortalıya oluşan hasar nedeniyle atfedilecek kusur olmadığı belirtilmiş ve mahkemece iş bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Her ne kadar poliçede özel şartta yazılı olduğu üzere emtiaların 12 cm yüksekliğindeki raf veya benzeri nitelikte yükseltiler üzerinde bulunması gerekeceği yönündeki hüküm konulmuş ise de, sigortalının üzerine düşen yükümlülüğü gereği gibi yerine getirip/getirmediği, oluşan hasarda ve hasar miktarının artmasında sigortalıya atfedilecek bir kusurun bulunup/bulunmadığı konusunda sunulan itirazların karşılanarak müterafik kusurun somut olayda tartışılması gerekmektedir. -TBK'nin 69. (Mülga 818 sayılı B.K'nin 58) maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, TBK'nin anılan maddesindeki sorumluluk objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan \"ağırlaştırılmış\" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu sorumlulukta zarar gören, yapı malikinin kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Yapı maliki de, kusurun bulunmadığı savunmasının ötesinde uygun illiyet bağının kesildiğini kanıtlamalıdır. Kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun olması veya üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir halin bulunması gerekmektedir.''... Bina veya yapı eseri malikinin sorumlu tutulabilmesi için; yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden zararın doğması, yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu bakımından bulunması zorunlu unsur olan illiyet bağı yönünden ise, bu bağın kesilmesine yol açacak sebeplerin somut olayda gerçekleşmemiş olması gereklidir. İlliyet bağını kesen sebepler ise; mücbir sebep, zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurudur. Zarar, aradaki illiyet bağını kesecek derecede bir mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğu sözkonusu olmaz (HGK'nin 29.11.2017 tarih, 2017/3-439 Esas ve 2017/1463 Karar sayılı ilamı).Davaya konu somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunun 6. sayfasında, binada yapım kusuru olup olmadığı, kiracıya ait enjeksiyon makinesinin sebep olduğu su sızması olayının alt kata inmesinde bina kusurunun etkili olup olmadığının dosya kapsamından belirsiz olduğu ve bu nedenle davalı ... Şti.'nin sorumluluğunun değerlendirilemediği belirtildiğinden öncelikle, iş bu davalıya atfedilecek kusur olup olmadığı hususunun hiçbir şüpheye mahal bırakılmaksızın yukarıda belirtilen bilgiler doğrultusunda incelenmesi, tartışılması gerekmektedir. Bu yönüyle sunulan istinaf sebeplerinin yerinde olduğu açıktır. -Aynı zamanda, tazminat tutarının fahiş olduğu iddia edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun düzenleyen heyet içerisinde mobilya uzmanı da yer almaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun 4. sayfasında ''Hasar tespitine yönelik değerlendirme'' başlığı altında hasarlı malzeme listesi hazırlanarak her malzeme cinsi ve niteliği nazara alınarak ayrı ayrı hasar tutarı (KDV dahil) belirlendiğinden, aksi yöndeki istinaf sebebinin dosya kapsamına uygun olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nin 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2016/737 Esas, 2018/560 Karar sayılı ve 31/05/2018 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/12/2023