T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2023/390 Esas
KARAR NO\t\t: 2023/849
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 23/03/2022
KARAR TARİHİ\t: 22/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşideci olarak 2002 yılında bu yana kayıp ve hakkında gaiplik kararı çıkartılan oğlu ...'in lehtar olduğu açık bononun alacaklı tarafından doldurularak ... tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konduğunu, lehtar tarafından yapılan icra takibi, zaman aşımı itirazları üzerinde icra hukuk mahkemesi tarafından iptal edildiğini, kararın kesinleştiğini, müvekkilinin, teminat olarak kullanacağını düşünerek bonoyu oğlu için düzenlediğini, oğlunun bonoyu açık olarak alacaklıya vereceğini düşünemediğini, hataya düştüğünü, bononun müvekkilinin bilgisi dışında doldurulduğunu, müvekkilinin bu bono nedeniyle borçlu olmadığını, tarafların edimleri arasında büyük oransızlık olduğunu, bonolarda zaman aşımı TTK'nun 749.maddesinde düzenlendiğini, zaman aşımı kesilme sebeplerinin TTK'nun 750.maddesinde düzenlendiğini, 2002 yılında açılan taklibin kesinleşmesi ile zaman aşımı süresinin başladığını, icra takiplerinde, zaman aşımını icra takip işlemlerinin kestiğini, alacaklı vekilinin dosyaya açtığı her talebin icra takip işlemi olmadığını, zaman aşımını da kesmediğini, alacaklının icra dosyasında dönem dönem yasa ve Yargıtay'ın İcra Takip İşleminde saydığı işlemleri yapmadığını, taraflarınca Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile bononun zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... (Kapatılan ... İcra Dairesi ...) sayılı dosyası için icranın geri bırakılması davası açtıklarını, davanın soyut bir gerekçe ile reddedildiğini, kararı istinaf taleplerinin de reddedildiğini, ... tarihi ile ... tarihi arasında 3 yıl, 7 ay, 11 gün geçtiğini bononun zaman aşımına uğradığını, kararı temyiz ettiklerini, Yargıtay ... Hukuk Dairesi tarafından da temyiz taleplerinin reddedildiğini, müvekkilinin mal varlığının yasal tehdit altında olduğunu belirterek Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında bulunan bononun hata ve aldatma neticesinde verildiğinden, edimler arasında oransızlık nedeniyle gabin bulunduğundan bononun iptali ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, borçlu olmadıklarının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kötü niyetli olarak açıldığını, dava konusu icra takibinin 2002 tarihli olduğunu, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, hata, aldatma ve gabin yönünden hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davacı tarafın icra takibinden sonra ... tarihleri arasında takibe konu bononun zaman aşımına uğradığını belirterek bononun iptali ile borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, ancak bononun zaman aşımına uğramadığını, davacı tarafından Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası ile ... tarihleri arasında ve ... tarihleri arasında takip konusu bononun zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle icranın geri bırakılması ve takibin iptali talepli dava açıldığını, davanın reddedildiğini, kararın BAM ve Yargıtay incelemelerinden geçerek kesinleştiğini, davaya konu olan icra dosyasının ... yılında açıldığını, 20 yıllık süre içerisinde davacı borçlu tarafından kendi rızası ile icra dosyasına ödeme yapılmadığını, davacı borçlunun borcunu ödememek adına mal varlığını eşi ve yakını üzerine kaçırdığını ve iptal davaları açıldığını, iptal edilen taşınmazların ve menkullerin cebri icra yolu ile satışının yapıldığını, davacı tarafın asılsız iddialar ile borçtan kurtulmak amacı ile gerçek dışı beyanlarda bulunduğunu, iş bu davanın açılmasına sebep olan ... tarihleri arasındaki zaman diliminde devam eden onlarca dava nedeniyle zaman aşımı süresinin kesildiğini, bu tarihler arasında icra dosyasında işlem yapılmadığı iddiasının asılsız olduğunu, bu tarihler arasında işlemler yapıldığını, davacı tarafın bononun açık bono olduğunu belirttiğini, bononun açık bono olduğunu iddia eden davacının senede karşı iddialarının sadece yazılı delil ile ispatının mümkün olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini, kötü niyetli davacının %20'denaşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davacı asilin disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, icra ve icra hukuk mahkemesi dosyaları getirtilmiş, incelenmesinde;
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında; davalı tarafından davacının keşideci, ...'in lehtar ve cirantası olduğu, ... vade tarihli ....-USD bedelli bonoya dayanılarak başlatılmış kambiyo takibi olduğu, davacının zaman aşımı şikayetinin Antalya ... İcra Hukuk mahkemesi ... esas sayılı dosyasında reddedildiği, kararın istinaf ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yargılama sırasında davacı vekilinden davada dayandığı hukuki sebepleri açıklaması istenmiş, davacı vekili hata, hile, gabin ve icra dosyasının işlemsiz bırakılması nedeniyle zamanaşımına uğradığı iddiasına dayanmıştır.
Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile davacı vekili tarafından zamanaşımı iddiasına dayanılarak açılan davanın bu dosyadan tefrikine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda mahkememizin ... Karar sayılı kararı ile, hata, hile ve gabin iddiasına dayalı olarak açılan davada takip tarihinden itibaren 1 ve 5 yıllık hak düşürücü sürelerinin fazlası ile geçtiği gerekçesi ile davanın TBK'nun 28 ve 39.maddeleri gereğince hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair verilen karar istinaf üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ... Karar sayılı ilamı ile; icra mahkemesinin istisnalar saklı kalmak koşulu ile takip hukukuna ilişkin uyuşmazlıklara bakmakla görevli olduğu, genel mahkemelerin ise istisnalar saklı kalmak kaydı ile icra mahkemesine görevsizlik kararı veremeyip davanın reddine karar vermesi gerektiği, bu nedenle mahkememizce davacının bütün talepleri yönünden birlikte değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği, bu nedenle dosyanın tefrik edilen dosya ile birlikte birleştirilerek İİK 72.maddesi kapsamında bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle kaldırılarak iade edilmiştir.
Mahkememizin ... yeni esasına kaydedilerek yapılan yargılama sırasında bu dosyada tefrik edilen mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının bu dosya ile birleştirilmesine karar verilerek yargılamaya bu dosya üzerinden devam olunmuştur.
Dava, davalı tarafça davacının keşidecisi olduğu, ...'in lehtar ve ciranta olduğu, ... vaade tarihli ... bedelli bonoya dayanılarak Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine başlatılan icra takibine dayanak bononun hata, hile ve gabine dayalı olarak ele geçirildiği, yine takip aşamasında icra dosyasının ... tarihleri arasında işlemsiz bırakılarak zamanaşımına uğradığı iddiası ile açılmış menfi tespit davasıdır.
Davacı taraf zamanaşımı iddiasına dayanarak Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açtığı davada ... sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş, karar istinaf ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
TBK 28.madde gereğince gabin (aşırı yararlanma) iddiası yönünden zarar gören bu hakkını düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten itibaren başlayarak 1 yıl ve herhalde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak 5 yıl içinde kullanabilir.
TBK 39.madde gereğince hata veya hile veya korkutma iddiası yönünden de hata ve hileyi öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak 1 yıl içinde kullanabilir.
Buna göre, icra takip tarihi itibari ile dava tarihine kadar 1 ve 5 yıllık süreler fazlasıyla dolmuş olduğu gibi zamanaşımı iddiası yönünden de davacının iddiası icra hukuk mahkemesinde reddedilip kesinleşmiş olduğu gibi davalı tarafça icra dosyasında ... tarihinde menkul haczi talep ettiği, ... tarihinde yine menkul haczi talep ettiği, ... tarihinde araç haczi talep ettiği bu taleplerin icra müdürlüğünce kabul edildiği, ... tarihinde de Milli Emlak Müdürlüğüne haciz yazısı gönderilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmakla icra dosyası takipsiz bırakılmadığı bu nedenle zamanaşımına da uğramadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın reddine,
Alınması gerekli 269,85TL harçtan, peşin olarak alınan ... harcın mahsubu ile fazla alınan ... harcın davacıya İADESİNE,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 17.900,00TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup,usulünce anlatıldı. 22/12/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır