T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1960
KARAR NO: 2023/1355
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2019
NUMARASI: 2014/1200 Esas - 2019/1102 Karar
DAVA: Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/12/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket yönetim kurulu üyelerinin, azınlık haklarının ihlalini bir davranış modeli haline getirdikleri, çoğunluğun, ... ve onun iştiraklerindeki şirket işlerinden müvekkilini uzaklaştırdığını, keyfi bir yönetime başladığını, kendisinin yararına, pay sahibi müvekkilini mağdur edecek uygulamalara giriştiğini, müvekkilinin bütün taleplerini reddettiğini ve müvekkiline şirket ve işleri konuşumla ya hiç bilgi vermediğini ya da yetersiz bilgiler verdiğini, davalı yöneticilerin,kanuni yükümlülükleri alan bağlılık ve özen yükümüne riayet etmedikleri ve dürüstlük kuralına aykırı davrandıklarını, ... şirketinin 28/03/2014 tarihli olağan genel kurul toplantısında, yönetim kurulu üyelerine yüksek ücret dışında ek menfaatler sağlandığını, genel kurulda davacının bilgi alma ve inceleme hakkının yönetim kurulu tarafından ihlal edildiğini beyan ederek, geçici talep sonucu olarak ve belirsiz olacak kurulları çerçevesinde davacılar tarafından talep edilen zarar miktarının şirket tüzel kişiliği yönünden 200.000,00TL olduğu dikkate alınmak suretiyle, tazmini gereken zarar miktarının tespitiyle, zarar miktarının tespitinden sonra davacılar tarafından bildirilecek kesin talep sonucunu göre talep ettikleri miktarın, zararın oluştuğu tarihten itibaren şirkete ödenmek üzere avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın, dava hakkının kötüye kullanılması suretiyle, şirketin yönetimini ve diğer pay sahiplerini taciz amacıyla ve HMK 29. mad. aykırı olarak açıldığı bu sebeple reddi gerektiği bu şekilde açılmış 26 adet davanın olduğu, TTK uyarınca yönetim kurulu üyelerine sorumluluk davası açılmasının şartlarının, yönetim kurulu üyelerinin esas sözleşmeden ve kanundan doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmesi ve şirketi zarara uğratması olduğunu, huzurdaki dava bakımından bu şartların hiçbirinin gerçekleşmediğini, davacının da müvekkillerinin kanuna aykırı ya da esas sözleşmeye aykırı fiillerde bulunup kusurlarıyla yükümlülüklerini ihlal ettiklerine ilişkin hiçbir somut açıklama ya da delil ileri sürmediğini, davalıların da içinde bulunduğu yönetim kurulunun ... Kimya Sanayii A.Ş'yi tabi olduğu mevzuata uygun, tedbirli bir yönetici gibi hareket ederek yönettiğini, şirketin karlılığı ve sektördeki konumunun bunun en açık göstergesi olduğunu, şirketin yönetim kurulu üyelerinin, yönetim kurulu kararlarına birlikte imza attıklarını, bu sebeple, yönetim kurulu üyelerinden sadece yedisinin ibra edilmeyerek kendilerine sorumluluk davası açılmasının davacının iddialarının ciddi olmadığının delili olduğunu, Genel kurulda finansal tabloların büyük bir çoğunlukla müzakere ve tasdik edildiğini, bilgi alma ile ilgili iddialar sorumluluk davası ile ilgili olmadığı gibi, davacının pay sahibine şirket ve şirketin işleri hakkında hiç bilgi verilmediği ya da yetersiz bilgi verildiği, şirketin davacı için bir sır kutusu olduğu iddialarının da gerçeğe aykırı ve kötü niyetli olduğunu, davacının sorumluluk nedenleri olarak ileri sürdüğü yönetim kurulu üyelerinin faaliyetleri ile şirketi zarara uğrattıkları iddiasının kabul edilemez olduğunu beyan edilmekle yukarıda açıklanan nedenlerle, “sonuç ve talep” olarak İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2014/663 E. sayılı davanın ve İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2014/721 E. sayılı davanın dosyalarının celp edilerek incelenmesine ve bu davaların bekletici mesele yapılmasına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ... firması için %15 genel gider + müteahhitlik karının uygun olduğu, taşeronlara yaptırılan işlerin T.C Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim fiyatlarına uygun olduğu, bunun sonucu olarak ...’nın fahiş zararının söz konusu olamayacağı, yönetim Kurulu üyelerine dağıtılan kar payı ödemesinin, emsal şirketler ücret tablosuna göre, 2013 yılına ilişkin olarak, farklı sektörlerdeki 10 adet şirketin verilerinden yola çıkarak, bir şirkette her bir yönetim kurulu üyesine 2013 yılında ödenen ücretin o şirketin 2013 yıllık satış hasılatına oranı olarak sektör ortalaması onbinde 5,74 (% 0,00574) olduğu, davalıların yöneticisi oldukları şirketin yönetim kurulu üyelerine, 2013 yılında, üye başına ayda 7.500 TL ve böylece yılda (7.500 TL x 12) = 90.000 TL ücret ödediği, davalıların yöneticisi oldukları şirketin 2013 yılı satış hasılatı, şirketin internet sitesindeki faaliyet raporundan ve finansal tablolarından 1.756.402.000 TL olduğu, buna göre davalıların yöneticisi oldukları şirketin, 2013 yılında, her bir yönetim kurulu üyesine ödenen ücretin şirketin 2013 yılı satış hasılatına oranı (90.000 TL /1.756.402.000 TI. =) 0,00512% (onbinde 5,12) olduğu, bu hesaplamaya göre,davalıların yöneticisi oldukları şirketin yönetim kurulu üyelerine 2013 yılında ödenen ücretin emsal şirketlerin yönetim kurulu üyelerine ödenen ücretlerin ortalamasına kıyasen daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmış, gerek ...'a verilen/yaptırılan işler nedeniyle zarar oluştuğu gerekse yonetim kurulu üyelerine yüksek ücret dişında ek menfaatler sağlandığı ispat edilemediğinden davanın sonuçta reddine, ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme hükmünün hukuki değerlendirme ile gerekçelendirilmediğini, mahkemece, ...'nın zararına konu işlemlerin yaptırıldığı ... şirketi ile davalıların ilişkisi dikkate alınmamış, davalıların bu işlem suretiyle kendilerine çıkar sağladıkları hususu dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, ... şirketinin doğrudan müteaahit firmalar ile çalışılması mümkün iken, ... aracı kılınarak yüksek bir kar marjıyla bu işlerin yaptırılmasının ... şirketini zarara uğrattığı açıkken, eksik ve yetersiz incelemeye dayalı olduğu ve denetime elverişli bulunmadığı ortada olan Raporlara dayanılarak hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ne var ki bilirkişilerce bu hususlara ilişkin hiçbir teknik değerlendirme yapılmadığını, yüzde 15 kâr marjı karşılığında söz konusu hizmet nedeniyle ... firmasının ne gibi bir hizmet verdiği ve bu hizmetin ... şirketini zarara uğratıp uğratmadığı hususunda hiçbir incelemede bulunmadıklarını, bilirkişilerin eksik inceleme yaptığını, mahkemece YK üyelerine ödenen kazanç payı hakkında hiçbir değerlendirme yapılmadığını, YK üyelerinin ödenen sadece huzur hakkı üzerinden yapılan değerlendirmenin eksik olduğunu, görüldüğü üzere davalıların, sistematik bir şekilde, ... şirketi başta olmak üzere ... Holding bünyesindeki şirketlerde kazanç payı dağıtımı kararı ile şirketleri zarara uğratmakta ve bu yolla haksız kazanç elde ettiğini, bu sebeple huzurdaki davada davalıların kazanç payı oranında şirkete vermiş oldukları zararın da tazmini gerektiğini, buna karşın bu hususların hiçbiri hakkında Mahkemece hukuki bir inceleme ya da değerlendirme yapılmamış, Raporlar'daki yanlış ve yüzeysel bir tespitten hareketle hüküm tesis edildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava, anonim şirket yöneticilerinin TTK'nın 553/1 maddesi uyarınca sorumluluğuna ilişkin tazminat davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı yöneticilerin şirketin zararına neden olup olmadıkları noktasındadır. Davacı, dava dışı ... A.Ş.'de %39,59 oranında hisse sahibidir. Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... bu şirketin yönetim kurulu üyelerindendir.Davacı tarafça, dava dışı ... A.Ş.'yi müteahhitlik işlerini dava dışı ... A.Ş. aracı kılınarak yüksek bir kar marjıyla yaptırılarak ve yöneticilere yüksek miktarda huzur hakkı ve kazanç payı ödenmek suretiyle şirketin zarara uğratıldığı iddiasıyla zararın davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 553/1. maddesi uyarınca, kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.Yönetim kurulu üyeleri görevlerini ifa ederken ve verilen yetkileri kullanırken, tedbirli bir yöneticinin özeniyle hareket etmeli ve şirket menfaatlerini gözetmelilerdir. Yönetim kurulu üyelerinin özen ve dikkat yükümlülüğünün kapsamı, şirket ana sözleşmesi, kanun, iç yönerge ve yönetim kurulu tarafından verilen tüm yetki ve görevleri kapsar. Ancak, yönetim kurulu üyesinin özen yükümlülüğünün, kurulda kendisine tanınan yetki ile sınırlı olduğuna şüphe yoktur. Bunun yanı sıra yönetim kurulunun sorumluluğu kusura dayanan bir sorumluluktur. Ayrıca, yönetim kurulu üyesinin sorumlu tutulabilmesi için kusurlu hareketin o üyeye izafe edilmesi de gereklidir. Yönetim kurulu üyelerinin şirket nam ve hesabına yapmış oldukları işlem ve sözleşmeler nedeniyle sorumlu tutulabilmeleri, ancak kendilerine kusurlu bir eylemin yüklenmesi durumunda mümkündür.Dava dışı ... A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. Arasında 31/08/2012 tarihinde çerçeve sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmenin konusu iş sahibi ... Yalova tesislerinde yapılacak tüm tamirat, tadilat, ıslah, yenileme ve sair tüm renovasyona yönelik inşaat işlerinin ... tarafından yapılması işidir. Söz konusu inşaat işleri için ... firması üçüncü kişilerden teklif alarak en uygun teklifi veren firmanın teklifine %15(genel gider ve müteahhitlik karı) kar eklenerek ... onayına sunulmuştur.Bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere ... firması aracılığıyla ... firmasının çok sayıda inşaat işi yapılmıştır. İnşaat işlerinin çokluğu ve tarafların beyanlarından anlaşıldığı kadarıyla bir kısım grup şirketlerin de inşaat işlerinin ... firması aracılığıyla yaptırıldığı nazara alındığında ayrı bir teknik bilgiyi gerektiren inşaat işlerinin ... tarafından ... firmasına yaptırılmasında tek başına yöneticilerin sorumluluğunu gerektirir bir durum söz konusu değildir.Bilirkişi heyet raporunda, Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ve bu bakanlık tarafından bildirilen kar oranı ile, ... firmasının katlanacağı damga vergisi, gelir vergisi stopajı, işçilerin maaş-primleri ve diğer sosyal hakları, sigorta giderleri ve çeşitli harçlar naza alındığında müteahhitlik karının %10 olmasının zor göründüğü ve %15 genel gider ve müteahhitlik karının fahiş olmadığı ifade edilmiştir. Her ne kadar ayrık raporda, davalıların, ... Şirketinin fabrika inşaat işi ihalesini kendi sahibi ve yönetim kurulu üyesi oldukları ... Şirketine %15 kar marjı ile yaptırdıkları, bir anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin kendi sahibi olduklar bir başka anonim şirkete fabrika ihale işini vermeleri ve bu ihale işini %15 kar marjı garantili yapmaları, yapılacak ticari işteki ve aslında kendi sahibi oldukları anonim şirkete (....) ait olan zarar etme riskini ortadan kaldırarak, davacı ile birlikte pay sahibi oldukları ... Şirketine transfer temleri anlamına geleceği, davalıların, davacı ile birlikte pay sahibi oldukları .... Şirketinin değil, davacı dışında pay sahibi oldukları ... Şirketinin menfaatlerini gözettikleri, bunun da TTK md 369 hükmündeki özen borcu yükümlülüğünü ihlal niteliğinde olduğu ifade edilmiş ise de, ... firması ..., ..., ... ve ... tarafından 08/09/2011 tarihinde kurulup ticaret siciline tescil edilmiş olup, davaya konu inşaat işlerinin yapım tarihleri itibariyle davalılardan herhangi birinin ... firması yönetim kurulunda yer almadığı da nazara alındığında bilirkişi ayrık raporuna itibar etme olanağı yoktur. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, ... firmasına ait inşaat işlerinin ... firmasına %15 genel gider ve müteahhitlik karı ile yaptırılmasının ... firmasının zararına nadan olduğu ispatlanabilmiş değildir. ... firmasının yöneticilerine huzur hakkı ve kazanç payı ödenmesi şirketin 28/03/2014 tarihli genel kurul kararına dayılı olup, yönetim organı ile ilgisi bulunmadığından, bu hususlara ilişkin olarak davalı yöneticilere sorumluluk yüklenmesi de mümkün değildir. Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07/12/2023