T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/552
KARAR NO\t\t: 2024/30
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06.01.2021
NUMARASI\t\t: 2017/171 E. - 2021/4 K.
DAVANIN KONUSU \t: Faydalı Modele Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi
BİRLEŞEN 2019/46 E. 2019/205 K. SAYILI DOSYASINDA;
DAVANIN KONUSU\t: Faydalı Model ve Tasarımın Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ\t: 10.01.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10.01.2024
\tİzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 06.01.2021 tarih 2017/171 E. - 2021/4 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili, davacının bileme makineleri üretimi yaptığını, üretimin yanında Ar-Ge çalışmalarının da bulunduğunu, marka tescil belgeleri ve faydalı model belgeleri bulunduğunu, davalı yanın ise kendi web sitesinde müvekkiline ait makineleri kendi üretimiymiş gibi ilan ettiğini, fuarlarda sergilediğini, müvekkilinin marka tescili ve faydalı model haklarına dayanarak ürettiği makinelerin davalı tarafından taklit edildiğini, satışa sunulduğunu, teklif verdiğini belirterek, davalının meşru olmayan taklit ürünleri imal ve satma fiillerinin tecavüz olduğunun tespitini, tecavüzün önlenmesini, durdurulmasını, tecavüzlü ürünlere el konulmasını, ilan yapılmasını talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP : Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili, davalının mekanik ve elektronik aksamdan oluşan makineler ürettiğini, ürettiği makinelerin endüstriyel bıçak ve diğer kesicilerin bilenmesi ve kaynak edilmesi üzerine tasarlanmış makineler olduğunu, davacı tarafın patent hakkı ileri sürdüğü makinenin Alman ... – ... GmbH firması tarafından üretildiğini, davacının “Daire Testere Bileme Makinesini” birebir kopyalamak suretiyle taklit etmesi nedeniyle, Alman firması tarafından fikri mülkiyet hakkına tecavüz nedeniyle dava açıldığını, Almanya’da katıldıkları fuarda sergilenen ürününün toplatıldığını belirtmiştir.
\tBİRLEŞEN DAVA : Asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili, davalı tarafın 2015/05487 sayılı “bir itme mekanizması” isimli, 2015/14021 sayılı “bir sıkıştırma mekanizması” isimli faydalı model belgelerinin ve 2014/04900 nolu tasarım belgesini tek makine üzerinde konu ettiğini, yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden tüm istemler yönünden yoksun olduğunu, davalının İzmir FSHHM’nin 2017/171 esas sayılı davayı açmış olduğunu belirterek 2015/05487 sayılı “bir itme mekanizması” isimli, 2015/14021 sayılı “bir sıkıştırma mekanizması” isimli faydalı model belgelerinin ve 2014/04900 nolu tasarım belgesinin hükümsüzlüğünü, sicilden terkinini, 3.kişilere devrini önleyen tedbir konulmasını talep etmiştir.
\tBİRLEŞEN DAVA CEVAP : Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili, ...com sitesinde müvekkilinin ürünlerinin bulunmadığını, müvekkilinin şirketinin AR-GE bölümünün olduğunu, burada daha önce çalışan ... ve ....’in tasarımları çalarak davacının şirketinde üretim yaptıklarını, faydalı modellerinin ve tasarımının yenilik ve ayırt edicilik içerdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dosya kapsamında 19/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtiği üzere asıl dosya davalısı ürünlerinin davacıya ait 2015/05487, 2015/14021 nolu faydalı modellerinin istemlerini içerdiği koruma kapsamında kaldığı, SMK.m.141/1-a uyarınca tecavüz oluşturduğu, yine 28/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda da belirtiği üzere 1 nolu ürünün davacıya ait 2014/04900 nolu tasarım ile belirgin benzer olduğu, SMK.m.81/1-a uyarınca tecavüz oluşturduğunun anlaşıldığı, birleşen dosya kapsamında faydalı modelin hükümsüzlüğü istemi yönünden 19/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirttiği üzere birleşen dosya davalısına ait 2015/05487 nolu faydalı modelin dosyadaki mevcut delil durumuna göre yeni olduğu, 2015/14021 nolu faydalı modelin 1-48 nolu istemlerinin yeni olduğu, bu yönlerden faydalı modellerin tescil şartlarının bulunduğu, davacının davasının yerinde görülmediği, ancak 49 nolu istem ile buna bağımlı 50 nolu istemin yeni olmadığı, SMK.m.144/1-a uyarınca yenilik şartını taşımadığı, 49 ve 50 nolu istemler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, davacının talebinin bu istemler yönünden uygun görüldüğü, 9/11/2019 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında birleşen dosya davalısına ait 2014/04900 nolu tasarımın dosyadaki deliller karşısında yeni olduğu, tescil şartlarının mevcut olduğu anlaşılmakla davacının tasarımın hükümsüzlüğü talebinin yerinde görülmediğinden asıl dosya kapsamında davacının davasının kabulü ile, davalının davacıya ait 2015/05487, 2015/14021 nolu faydalı modelleri ile 2014/04900 nolu tasarıma tecavüzünün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüze konu ürünlere el konulmasına, hükmün karar kesinleştikten sonra 3 ay içinde talep edilmek kaydıyla ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, 3 ay içinde istenmezse ilan hakkının düşeceğine, ilan giderlerinin davalıya yüklenmesine, birleşen dosya kapsamında davacının davasının kısmen kabulüyle, davalıya ait 2015/14021 nolu faydalı modelin 49 nolu ana istemi ile buna bağımlı 50 nolu isteminin yenilik unsuru içermediğinden, bu istemlerin iptaliyle sicilden terkinine, birleşen dosya kapsamında sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.
\tKarara karşı asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili, asıl dava bakımından yerel mahkeme tarafından eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunu hükme esas alındığını, lehe olan bilirkişi raporlarının dikkate alınmadığını, ilk olarak 08.10.2018 tarihinde müvekkile ait ürünlerin faydalı modelle karşılaştırılması için alınan tespit niteliğindeki bilirkişi raporunda (birinci rapor) keşif esnasında eksik tespitlerin yapıldığını, yalnızca birinci rapor ve birinci rapora ek rapor hükme esas alınarak ikinci rapordaki lehe hususların değerlendirilmediğini, SMK md. 87 gereği önceki kullanımdan doğan haklarının dikkate alınmadığını, davacı tarafın tescil belgesi aldığı bileme makinesinin davalı tarafından 2007 yılından beri üretilip satıldığını, bilirkişilerce dilekçe ekinde sundukları görselleri ve bildirilen internet adreslerinde inceleme yapılmak suretiyle davacının esas aldığı faydalı model ve tasarım belgelerinin yenilik unsurundan yoksun olduğunun tespit edilerek rapor edilmesi gerekirken bu konulara temas dahi edilmeyerek rapora yapmış oldukları itirazların dikkate alınmadığını, tasarımda ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerinin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporlarında savunmalarının görmezden gelindiğini, yetersiz inceleme yapılmış bilirkişi raporuna dayanılarak sonuca gidildiğini, birleşen dava bakımından yerel mahkemenin eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, 19.11.2019 tarihli raporda Alman firmalarının tasarım ve patent örneklerini delil olarak belirtmelerine rağmen bu konuya temas edilmediğini, bilirkişi raporuna ilişkin itirazlarının dikkate alınmaksızın ve delillerinin değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğunu, faydalı modellerin yenilik özelliğine sahip olmadığı hakkında iddiaların dikkate alınmadığını, Alman ... firmasının ürettiği daire testere bileme makinesi, erozyon takım bileme makinesi, eko hidrolik daire testere bileme makinesi vs.gibi çok sayıda makineyi davacı şirketin Avrupa'dan yabancı firmaların ürünlerini taklit ederek orijinal ürünüymüş gibi patent belgeleri aldığını, bu taleplerinin rapor edilmesi gerekirken yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle asıl dosya bakımından davanın kabulüne dair verilen mahkeme kararının kaldırılmasını, birleşen dosya bakımından davanın reddine ilişkin verilen mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
\tGEREKÇE : Asıl dava, davacı şirketin faydalı modeline davalı şirket tarafından yapıldığı iddia olunan tecavüzün tespiti ve önlenmesi, birleşen davanın karşı davalının faydalı model ve tasarımının hükümsüzlüğü istemlerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl dosya kapsamında davacının davasının kabulü ile, davalının davacıya ait 2015/05487, 2015/14021 nolu faydalı modelleri ile 2014/04900 nolu tasarıma tecavüzünün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüze konu ürünlere el konulmasına, hükmün karar kesinleştikten sonra 3 ay içinde talep edilmek kaydıyla ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, 3 ay içinde istenmezse ilan hakkının düşeceğine, ilan giderlerinin davalıya yüklenmesine, birleşen dosya kapsamında davacının davasının kısmen kabulüyle, davalıya ait 2015/14021 nolu faydalı modelin 49 nolu ana istemi ile buna bağımlı 50 nolu isteminin yenilik unsuru içermediğinden, bu istemlerin iptaliyle sicilden terkinine, birleşen dosya kapsamında sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\tYerel Mahkeme tarafından taraflarca gösterilen delillerin toplanılmak suretiyle dava konusu istemler yönünden mahallinde keşif icra kılındığı, dosyada sırasıyla makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından tanzim edilen 08.10.2018 tarihli bilirkişi raporunun, 28.12.2018 tarihli makine mühendisi ve sınai mülkiyet ve tasarım uzmanı tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunun, 19.02.2019 tarihli ilk bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen bilirkişi heyeti ek raporunun, birleşen dosyada tanzim edilen 24.04.2019 tarihli bilirkişi raporu ile yine birleşen dosya kapsamında tanzim edilen 19.11.2019 tarihli makine mühendisi ve sınai mülkiyet ve tasarım uzmanı tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunun alınarak, işbu raporlar doğrultusunda asıl davada davanın kabulü ile birleşen davada kısmen kabulüne ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır. İşbu raporlardan 08/10/2018 tarihli makine ve elektrik mühendisi bilirkişiden alınan raporda özetle; dava konusu istemlerin irdelenerek ...'in üretmiş olduğu taşlama makinesindeki itme mekanizmasının, kayıtlı 2015/05487 başvuru numaralı ... makinenin faydalı modelinin istemlerine tecavüz oluşturduğu, ...'in üretmiş olduğu taşlama makinesindeki sıkıştırma mekanizmasının, kayıtlı 2015/14021 başvuru numaralı ... makinenin faydalı modelinin istemlerine tecavüz oluşturduğu, ...'in üretmiş olduğu taşlama makinesindeki tasarımın, kayıtlı 2014/04900 başvuru numaralı ... makinenin tasarım tesciline tecavüz oluşturduğunun belirtildiği, 19/02/2019 tarihli aynı makine ve elektrik mühendisi bilirkişiden alınan ek raporda; ...'in üretmiş olduğu taşlama ve sıkıştırma makinesinin ... makinenin tasarım ve faydalı modeline tecavüz oluşturduğunun belirtildiği, 28/12/2018 tarihli makine mühendisi sınai mülkiyet uzmanı ve tasarım uzmanı bilirkişilerden alınan raporda; davalı tarafın davacı tarafın 2015/05487 başvuru numaralı faydalı modelinin 1 nolu istemindeki 54 unsurun, davalı tarafın davacı tarafın 2015/14021 başvuru numaralı faydalı modelinin 1 nolu istemindeki 47 unsurunun tespit ve incelemeye gerek olduğu, davalıya ait ürün görsellerinin 1 nolu olanının 2014/04900 başvuru numaralı tasarımın benzer olduğu, 2 nolu görsellerinin 2014/04900 başvuru numaralı tasarımdan farklı olduğunun belirtildiği, birleşen dosya kapsamında alınan 19/11/2019 tarihinde sınai mülkiyet uzmanı ve tasarım uzmanı bilirkişilerden alınan raporda özetle; 2015/05487 nolu faydalı modelin tüm istemlerin dosyadaki deliller doğrultusunda yeni olduğu, 2015/14021 nolu faydalı modelin 1-49 nolu istemlerinin yeni olduğu, 49 nolu ana istemin ve 50 nolu isteminin yeni olmadığı, 2019/04900 nolu tasarımın dosyadaki deliller doğrultusunda yeni ve ayırt edici olduğu belirtilmiştir.
\tBu bağlamda, İDM'ce asıl dosya kapsamında 19/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtiği üzere asıl dosya davalısı ürünlerinin davacıya ait 2015/05487, 2015/14021 nolu faydalı modellerinin istemlerini içerdiği koruma kapsamında kaldığı, SMK.m.141/1-a uyarınca tecavüz oluşturduğu, yine 28/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda da belirtiği üzere 1 nolu ürünün davacıya ait 2014/04900 nolu tasarım ile belirgin benzer olduğu, SMK.m.81/1-a uyarınca tecavüz oluşturduğunun anlaşıldığı, birleşen dosya kapsamında faydalı modelin hükümsüzlüğü istemi yönünden 19/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirttiği üzere birleşen dosya davalısına ait 2015/05487 nolu faydalı modelin dosyadaki mevcut delil durumuna göre yeni olduğu, 2015/14021 nolu faydalı modelin 1-48 nolu istemlerinin yeni olduğu, bu yönlerden faydalı modellerin tescil şartlarının bulunduğu, davacının davasının yerinde görülmediği, ancak 49 nolu istem ile buna bağımlı 50 nolu istemin yeni olmadığı, SMK.m.144/1-a uyarınca yenilik şartını taşımadığı, 49 ve 50 nolu istemler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, davacının talebinin bu istemler yönünden uygun görüldüğü, 9/11/2019 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında birleşen dosya davalısına ait 2014/04900 nolu tasarımın dosyadaki deliller karşısında yeni olduğu, tescil şartlarının mevcut olduğu anlaşılmakla davacının tasarımın hükümsüzlüğü talebinin yerinde görülmediğinden asıl dosya kapsamında davacının davasının kabulü ile, davalının davacıya ait 2015/05487, 2015/14021 nolu faydalı modelleri ile 2014/04900 nolu tasarıma tecavüzünün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüze konu ürünlere el konulmasına, hükmün karar kesinleştikten sonra 3 ay içinde talep edilmek kaydıyla ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, 3 ay içinde istenmezse ilan hakkının düşeceğine, ilan giderlerinin davalıya yüklenmesine, birleşen dosya kapsamında davacının davasının kısmen kabulüyle, davalıya ait 2015/14021 nolu faydalı modelin 49 nolu ana istemi ile buna bağımlı 50 nolu isteminin yenilik unsuru içermediğinden, bu istemlerin iptaliyle sicilden terkinine, birleşen dosya kapsamında sair taleplerinin reddine dair kararında usul ve yasaya aykırılık görülmemiş, dosyada alınan bilirkişi raporlarının hükme esas almaya elverişli ve yeterli mahiyette tanzim edildiği, bu bağlamda içerisinde teknik bilirkişinin de bulunduğu heyetçe dava konusu görsel ve yapısal unsurların irdelendiği anlaşılmakla Yerel Mahkemece verilen kararın isabetli olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
\t Açıklanan tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davalı - karşı davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir.
\tBu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
\t2-Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Şti. yönünden istinaf karar harcı olan (427,60 x 2) 855,20 TL'den peşin alınan (59,30 x 2) 118,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 736,60 TL'nin ... Şti.nden alınarak hazineye gelir kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Şti.tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 10.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.