T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t T.C.
\t KAYSERİ
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: ***
KARAR NO\t: ***
HAKİM \t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ...,
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI \t: ... - ...,
DAVA\t: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ\t: ***
KARAR TARİHİ\t: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: ***
Mahkememize açılmış olan menfi tespit davasının tensiben yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın müvekkili aleyhine, 12/08/2019 tanzim tarihli, 30/09/2019 vade tarihli, 30.000,00-TL tutarlı senet dayanak yapılarak Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, müvekkilinin, davalı ...'a herhangi bir senet vermediğini, merdiven altı diye tabir edilen araç kiralama firmalarında bazen bilerek bazen hile ile araç kiraladıkları şahıslara bu tip senetler imzalattıklarını, müvekkilinin 2019 yılında davalının oğlu Murat Yorulmaz'dan kiraladığı aracı bıraktığını, kira parasını ödediğini ayrıca araç teslimi sırasında trafik cezası yediği söylenmesi üzerine 1.500,00-TL da nakden ödeme yaptığını, araç kiraladığı şahsa hiçbir borcu kalmadığını, ancak takibe konu edilerek haberi olduğu senedin icraya konulması şeklinde meydana gelen yasal olmayan uygulamaya karşı müvekkili tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmada KYOK kararı verildiğini ve bu karara itiraz edildiğini, yapılan araştırmada müvekkiline benzer şekilde çok sayıda kişinin mağdur edildiğini, şikayet üzerinde ... ve bu karşılıksız senetleri onun adına kullanan oğlu Murat Yorulmaz aleyhinde bu sebeple çok sayıda iddianame düzenlendiği bilgisine ulaşıldığını belirterek dosyasında alınan ifadesinde ...'ı tanımadığını, yüz yüze hiç gelmediğini dahi beyan ettiğini belirterek müvekkili ile ilgili telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması açısından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında gerekirse icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesini durduracak yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin Kayseri Genel İcra İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki senetle borçlu olmadığının tespiti ile en az %20 oranında olmak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, ayrıca müvekkilini haksız yere icraya veren, mallarını haczettirip banka hesaplarına bloke koyarak tam anlamıyla rezil eden davalı aleyhinde ayrıca 20.000,00-TL da manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istediklerini belirterek, müvekkiliyle ilgili telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması açısından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında vezneye girecek paranın alacaklıya ödenmesini durduracak yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin Kayseri Genel İcra İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasındaki senetle borçlu olmadığının tespiti ile davalı alacaklının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, zarar yönünden fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, 20.000,00-TL manevi tazminatın icra takip tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 1.000.000,00-TL'nın altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Eldeki davada, dava dilekçesindeki anlatımlar ve Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyasından alınan davalı ... ve dava dışı Murat Yorulmaz'ın ifade tutanakları incelendiğinde; davacının Murat Yorulmaz'a araç kiralaması nedeniyle davaya konu ve takibe dayanak yapılan bononun verildiği, dava dışı Murat Yorulmaz'ın babası olan davalı ... aracılığı ile kira alacağının tahsili amacıyla bu bonoya dayalı icra takibi başlattığı görülmektedir. Davacı, dava dilekçesinde Kayseri Genel İcra İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak yapılan anılan bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemektedir.
Dava; araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir. Taraflar arasında dava konusu bononun araç kiralama sözleşmesi kapsamında verildiği hususu ihtilafsız olup, senet metninden kaynaklanan herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; \"Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.\" şeklinde tanımlanmıştır.
01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda \"Sulh Hukuk Mahkemeleri\" görevlidir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Bu açıklamalar çerçevesinde senedin düzenlenme sebebinin yapılan araç kira sözleşmesine dayandığı ve bir kira ilişkisi bulunduğu tarafların kabulünde olup kira ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik menfi tespit istemli davaya bakma görevi HMK'nun 4/1. maddesi gereğince değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/5488 Esas ve *** Karar sayılı, *** Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin *** Esas ve *** Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır.
Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkemeler re'sen araştırmakla yükümlüdür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden redddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-HMK'nun 114/1-c bendi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi halinde dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,
5-Davacının ihtiyati tedbir isteminin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.
08/12/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır