T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2362
KARAR NO: 2024/6
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/10/2023
NUMARASI: 2021/865 E. 2023/851 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/01/2023\t\t
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/10/2023 tarih ve 2021/865 E - 2023/851 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında 18/12/2020 tarihli boru satış sözleşmesi imzalandığını, davacının sipariş listesi uyarınca davalıya 3.100,000,00-TL ödeme yaptığını, sözleşme konusu borulardan bir kısmının değişik özelliğe ve fiyata haiz olan farklı nitelikli ve fiyatlı borularla her iki tarafında kabulü ile değiştirildiğini ve davalı tarafından ilgili boruların davacıya teslim edildiğini, değiştirilen boruların sözleşmede belirlenen borulardan daha ucuz fiyatlı olması nedeniyle davalıya 87.018,97-TL fazla ödeme yapıldığını, davalı tarafından 30/09/2021 tarihli 87.018,97-TL bedelli fiyat farkı fatura kesildiğini ve e-fatura olarak gönderildiğini, bu faturanın kabul edilmediği gibi davacı şirket tarafından düzenlenen 30/09/2021 tarih ve 87.018,97-TL bedelli fatura ile iade edildiğini, ihtarname gönderildiğini, mezkur sözleşmenin 4/a maddesine göre fiyatın sabitlenmiş olduğunu, davalı tarafça da ihtarname gönderildiğini, sözleşme kapsamındaki sabit kur ve fiyattan yararlanmanın mümkün olmadığını, siparişin değiştirilmesi halinde sözleşmenin hususu korumadığını iddia ettiğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğunu, bu nedenle icra takibine yapılan itirazın iptali ile takebin devamını, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının davalıya fazla ödeme yapıldığı yönündeki iddianın haksız olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye dayanarak fazla ödeme yapıldığı iddiasının yerinde olmadığını, aynı sözleşmede tek seferde sipariş verilmemesi veya siparişin değiştirilmesi halinde sipariş tarihindeki cari fiyat listesinin esas alınacağını, bu nedenle sabit kur ve fiyattan yararlanılmasının mümkün olmadığını, sözleşme gereği davalının üretilmesi gereken boruları eksiksiz ve hatasız olarak ürettiğini, sonradan davacı tarafından satışa konu ürünler üzerinde denetim yapılmış, davalının tayin ettiği yerlere davalı tarafça teslimatın eksiksiz yapıldığını, davalının üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafından kötü niyetli olarak takip başlatıldığını, bu nedenlerle davanın reddini, %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkeme kararında; \"...Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, taraflar arasındaki ticari satış sözleşmesinin, sözleşmeye konu malların davacı alıcıya teslimi hususundaki davalı satıcının taahhüdünün malların davacı alıcıya teslimi olgusunun taraflar arasında çekişmesiz olup, taraflar arasındaki çekişme konusu hususun birim fiyatlar üzerinde bir değişiklik söz konusu olup olmadığı noktasında toplandığı, buna dair sözleşmede birim fiyatların ne şekilde düzenleneceğine dair hükümler bulunduğu, sipariş konusu malların birim fiyatlarında herhangi bir değişiklik olmamakla birlikte sipariş konusu malların birim miktarının değişikliğe uğradığı ve bu değişiklik sonucu davacı alıcının sözleşmenin kurulduğu tarihte satın almaya taahhüt ettiği malların miktarının azaldığı, aynı şekilde davalı satıcının sözleşmenin başında belirlenen miktarda mal taahhüdünün azalttığı, bu nedenle birim fiyatlarla herhangi bir değişiklik olmamakla davacının sözleşmenin kurulduğu tarihteki malların birim miktarı üzerinden satın almayı taahhüt ettiği mal karşılığının 3.100.000,00 TL olduğu, fakat daha sonra yapılan değişiklikle azalan miktar itibariyle davacıya teslim edilen malların toplam tutarının 3.012.981,03 TL'ye düştüğü aradaki fark olarak 87.018,97 TL üzerinde tarafların mutabakatsızlık yaşadıkları davacının söz konusu bu farkın kendisinden tahsili istemiyle davalı hakkında icra takibi başlattığı, davalının ise bu fark tutarı uyarınca bir fiyat farkı faturası kestiği, davacıya tebliğ ettiği davacının ise faturaya yasal süresi içerisinde itiraz ile faturayı iade ettiği, davacının imzaladığı sipariş formunun altında KDV dahil toplam satış bedelinin 3.012.981,03 TL olduğu, sözleşmedeki davacı alcının satın almayı taahhüt ettiği mal miktarında yapılan değişiklik sonrası bu yeni satış bedelinin ortaya çıktığı, davalının ise sipariş edilen mal miktarından bağımsız olarak davacının ilk taahhüt ettiği satış bedeli olan 3.100.000,00 TL üzerinden ödeme yapması gerektiğinden bahisle aradaki fark tutarı olan 87.018,97 TL'lik fiyat farkı faturası kestiği, bu faturanın 73.744,89 TL'sinin bedel 13.274,08 TL'sinin KDV olarak faturaya yansıtıldığı ve fakat fiyat farkı faturasının davacıdan tahsil edilebileceğine ilişkin herhangi bir sözleşme kaydı bulunmadığı, davalının bu fiyat farkı faturasını davacıdan tahsil ettiği fazladan bu tutarın muhasabeleştirmek maksadıyla düzenlediği, sözleşme hükmüne dayalı olmadığı, her ne kadar davalı taraf savunmasından sözleşmenin 4/e maddesinin kendisine bu yetkiyi tanıdığını ve davacının sözleşmenin 4/a maddesindeki sabit kur ve fiyattan yararlanmasının mümkün olmadığını ileri sürmüş ise de davalının dayandığı sözleşme hükmü; \"ek-A'da yer alan birim fiyatlar sözleşme kapsamında yer alan tüm boruların siparişinin tek seferde verilmesi durumunda geçerlidir. Alıcının sözleşme tarihinden sonra partiler halinde sipariş vermesi ya da ek-A'da olmayan ürünler sipariş vermesi durumunda sipariş tarihindeki cari satıcı-imalatçı fiyat listesi üzerinden fiyatlandırma yapılacaktır.\" şeklinde olup davalının sözleşmenin bu hükmüne dayanmasının sözleşmede yapılan değişikliğin niteliği dikkate alındığında yerinde olmadığı zira davacı alıcının sipariş tarihinden sonra partiler halinde sipariş vermesinin söz konusu olmadığı gibi ek-A'da olmayan farklı yahut yeni ürünlerin de sipariş vermesinin söz konusu olmadığı, davacı alıcının yalnız ilk taahhüt ettiği miktar yerine daha az bir miktarda mal tedarik etmek üzere sipariş formu düzenlediği ve davalıya teslim ettiği davalının da sözleşmedeki bu değişikliği onaylayarak davacının sipariş formunda belirttiği miktar üzerinden ve sözleşme ile belirlenen birim fiyatlar üzerinden malları faturalandırarak davacıya teslim ettiği, sonuç olarak; davalının fiyat farkı faturası düzenleyerek ilk mutabakata varılan sözleşme hükümleri uyarınca davacıdan 3.100.000,00 TL satış bedeli tahsil etmesinin yerinde olmadığı, davacıya teslim edilen malların toplam tutarının 3.012.981,03 TL olduğu davalının yalnız bu tutar üzerinden satış bedeline hak kazandığı, aradaki fark olan 87.018,97 TL'yi davacıdan fazladan tahsil ettiği bu tutarı davacıya iade etmesi gerektiği, ancak tam aksine davalının bu tutarı davacıya iade etmemek maksadıyla bu tutarı KDV dahil toplam tutar oluşturacak şekilde fiyat farkı faturası düzenleyerek davacıya tebliğ etmek yoluna gittiği, davacının bu tutarı davalıdan iadesi isteminin ve bu sebeple başlatmış olduğu icra takibininyerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.Likit nitelikte alacağa haksız itiraz nedeniyle yasal koşulları oluşan icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmiştir. Davanın KABULÜ ile, Davacının davalı hakkında başlatmış olduğu Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya kapsamında davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, Davacının icra inkar tazminatının kabulü ile, alacağın (87.018,97-TL) %20'si tutarında olmak üzere 17.403,79-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında alınan 07.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda açıkça ifade edildiği üzere taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4/e maddesinde \"Ek-A'da yer alan birim fiyatlar sözleşme kapsamında yer alan tüm boruların siparişinin tek seferde verilmesi durumunda geçerlidir. \"Alıcı\"nın sözleşme tarihinden sonra partiler halinde sipariş vermesi ya da Ek-A'da olmayan ürün(ler) sipariş vermesi durumunda, sipariş tarihindeki cari \"Satıcıİmalatçı\" fiyat listesi üzerinden fiyatlandırma yapılacaktır.\" şeklinde karara bağlandığını, açık olarak ifade edildiğini, buna rağmen yerel mahkemenin yapmış olduğu değerlendirmenin hatalı olduğunu, yine davacı ... A.Ş. tarafından müvekkili ... Plastik'e gönderilen ihtarnamede \"Fakat sözleşme konusu borulardan bir kısmı değişik özelliğe ve fiyata haiz olan farklı nitelikli ve fiyatlı borularla her iki tarafın da kabulü ile değiştirilmiştir ve tarafınızca ilgili borular teslim edilmiştir\" dendiğini, davacının ikrar niteliğindeki beyanından davacının sözleşme kapsamında sipariş verdiği borularda davacı tarafça değişiklik yapıldığının görüleceğini, dolayısıyla davacının sözleşmenin Ek A da yer alan fiyatlandırmadan yararlanmasının söz konusu olmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin Ek 4/e maddesi gereğince müvekkili şirketin, davacı ... A.Ş. tarafından değiştirilen sipariş nedeniyle fiyat farkı faturası düzenlediğini, davacının göndermiş olduğu ihtarnameye cevap olarak taraflarınca Kayseri 13. Noterliği'nin ... gün ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacının haksız taleplerine karşı cevap verildiğini ve ... numaralı ve 87.018,97TL bedelli faturanın kayıtlarına işlenmesi gerektiğinin davacıya bildirildiğini, müvekkili şirketin söz konusu anlaşmaya dayanarak üretilmesi gereken boruları eksiksiz ve hatasız olarak ürettiğini, sonrasında davacı tarafından satışa konu ürünler üzerinde denetim yapıldığını, davalının tayin ettiği yerlere müvekkilince teslimatın eksiksiz bir şekilde gerçekleştirildiğini ve davacı tarafından boruların kabulünün yapıldığını, bu şekilde müvekkili üzerine düşen bütün edimleri yerine getirdiğini, davacının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında başlatmış olduğu takibin haksız olduğunu, cari hesap kayıtları, faturalar ve taraflar arasında imzalanan sözleşme bir arada değerlendirildiğinde müvekkilinin borcunun bulunmadığının görüleceğini, yerel mahkemenin tesis ettiği kararın gerekçesinin yetersiz olup, somut uyuşmazlığı aydınlatmadığını, yerel mahkemenin herhangi bir somut ve başkaca delil bulunmaksızın ve yeterli hukuki muhakeme yapmadan davayı kabul ederek davanın kabulüne karar vermesinin hatalı olduğunu, itirazın iptali davasının borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak itiraz ile duran takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak icra takibinin devam etmesini sağlamak amacı ile açıldığını, burada da alacağın varlığının tespiti konusunda yerel mahkemenin nasıl bir inceleme ve değerlendirme yaptığı, davacı yanın hangi iddia ve belgeleri uyarınca hukuki açıdan davayı kabul ettiğinin anlaşılamadığını, müvekkili şirketin ... A.Ş.'nin açılış ve kapanış tasdiklerinin, e- beratlarının ve tüm ticari defter ve kayıtlarının usule uygun olduğunun bilirkişi raporlarında açıkça belirtildiğini, davacı ... A.Ş.'nin kayıtlarının usule uygun olup olmadığıyla ilgili ise hiçbir değerlendirme bulunmadığını, buna rağmen müvekkilinin ticari kayıtlarının müvekkilinin lehine delil olarak değerlendirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket üzerine düşen tüm yükümlülükleri sözleşme gereği olarak yerine getirmiş olmasına rağmen, davacı tarafça dayanaksız ve kötüniyetli bir şekilde Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya ile icra takibinin başlatıldığını, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığından takibe itiraz edildiğini, buna rağmen yerel mahkemece \"...Likit nitelikte alacağa haksız itiraz nedeniyle yasal koşulları oluşan icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne...\" gerekçesiyle müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmetmiş olmasının da hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya gereği gibi ürün teslimi yapıldığını ve sözleşme gereği usulune uygun olarak fatura kesilmiş olmasına rağmen, davacı tarafça dayanaksız ve kötüniyetli bir şekilde Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından üzerine düşen tüm yükümlülükler yerine getirildiğinden müvekkili şirket tarafından takibe haklı olarak itiraz edildiğini, icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını, aksine davacı tarafça haksız ve kötüniyetle müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığından davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olup istinaf incelemesi neticesinde davanın reddi ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunmaması nedeniyle kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının fiyat farkı faturası düzenleyerek ilk mutabakata varılan sözleşme hükümleri uyarınca müvekkilinden 3.100.000,00 TL satış bedeli tahsil etmek istemesinin haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkiline teslim edilen malların toplam tutarının 3.012.981,03 TL olup; davalı yalnız bu tutar üzerinden satış bedeline hak kazandığını, aradaki fark olan 87.018,97 TL'yi müvekilinden haksız bir biçimde talep ettiğini, bu maksatla haksız biçimde kötü niyetli olarak bu tutarı KDV dahil toplam tutar oluşturacak şekilde fiyat farkı faturası düzenleyerek müvekkiline tebliğ etmek yoluna gittiğini, müvekkilinin yapmış olduğu fazladan ödeme sonucu bu tutarın davalıdan iadesi istemi ve bu sebeple başlatmış olduğu icra takibi yerinde olduğundan davalının itirazının iptaline hükmeden yerel mahkeme kararı da usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının istinaf talebinin reddi gerektiğini beyan etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, faturaya başlatılan takibe yapılan itirazın iptalı davasıdır.Taraflar arasında 18/12/2020 tarihli boru satış sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme uyarınca davalı şirketin davacı şirkete sözleşmenin Ek A tablosunda belirtilen vasıf ve mahiyette boru satışını üstlendiği, davalının ise 3.200.136,32 TL ödeme yaptığı taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.Davacı davalıya 3.100,000 TL ödeme yaptığını , ancak tarafların sözleşmeyi revize ettiklerini, bu revize işlemi doğrultusunda davalıya fazladan 87.018,97 TL ödeme yapmış olduklarını iddia ederek eldeki takibi başlatmıştır.Davalı sözleşmeye konu malzemeleri tam ve eksiksiz teslim ettiğini beyan etmiştir.
Somut olayda taraflar arasında imzalanan 18/12/2020 tarihli sözleşme kapsamında davalı tarafça davacıya teslim edilecek malzeme miktarı ve türü ile davacının bu malzemeler için ödeyeceği bedellerin belirlenmiş olup, davacı sözleşmede belirtilen bir kısım malzemelerin karşılıklı anlaşma ile değiştirildiğini, bundan dolayı fiyat farkı oluşarak alacaklı konumuna geçtiğini iddia etmiştir.Davalı davacıya gönderdiği Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında gönderilecek ürünlerde değişiklik yapıldığını kabul ettiğini beyan ettiği görülmüştür.Davacı ticari defterlerinde davalı tarafından düzenlenen 3.012,981,03 TL faturanın kayıtlı olduğu sabittir. Davalı ticari defterlerinde ise davacı tarafından 3.100,000 TL ödeme yapıldığı sabittir.Davacı tarafından 18/12/2012 tarihli sözleşme kapsamında tek seferde Ek- A da belirtilen malzemelerin satın alındığı, ancak siparişlerin partiler halinde sevk edildiği sabit olup, sözleşmenin 6/b maddesinde siparişin partiler halinde sevk edilmesi halinde birim fiyatın sözleşmede anılan fiyat olarak belirlendiği görülmüştür.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5/f maddesinde; \"sözleşme kapsamında yer almayan yeni ürün talep edilmesi ya da 20 takvim gününden sonra talep edilen ürün bedelini ve tutarını madde 4/e ye uygun olmak koşulu ile tarafların mutabık kalacakları yeni fiyat üzerinden kararlaştırılacağı,\"
Sözleşmenin 5/g maddesinde; \"alıcının eksiltilen metrajı yazılı olarak bildirmediği taktirde üretilen fazla üründe alıcıya fatura edileceği ve bedelin sözleşmede öngörülen şekilde ödeneceği, alıcının bu durumu kabul ettiği, alıcının bildirim yapması halinde eksiltilen ürünün üretilmiş olması halinde alıcının bu ürünün bedelini de sözleşmede belirtilen şekilde ödeyeceği,\"
Sözleşmenin 9/b maddesinde \"alıcı tarafından siparişlerin mutlaka satıcıya ait telex, telefax, e-posta veya e-posta yolu ile veya firma tarafından yazılı ile bildirilmiş yetkilisine yazılı bildirim ile yapılması zorunlu olacağı\" düzenlenmiştir.Taraflar sözleşmeye konu ürünlerde değişiklik yapıldığını karşılıklı olarak kabul ettiklerine göre değişikliğe konu ürünlerin sözleşmede kararlaştırılan ürünler olup olmadığının tespit edilerek sözleşmede yer almayan yeni ürünler olduğunun tespiti halinde sözleşmenin 5/f maddesi uyarınca yeni fiyat istenebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.Bu durumda mahkemece davacı tarafça sunulan e-mailler istenerek ve yine bu hususta her iki taraftan bilgi ve belgeler sorularak arasında değiştirilen ürünlerin 18/12/2020 tarihli sözleşmede satışı öngörülen ürünlerden farklı olup olmadığı hususunun inşaat mühendisi ve mali müşavirden oluşacak heyetten rapor aldırılarak revize edilen ürünlerin sözleşmede yer almayan ürünler olduğunun tespiti halinde sipariş tarihli itibariyle rayiç bedellerinin belirlenerek ve davacının ödemelerinin dikkate alınarak son oluşacak ispat durumuna göre davacı tarafça yemin deliline de dayandığı gözetilerek yargılama yapılıp karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Açıklamalar ışığında davalı tarafın istinafının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/10/2023 tarih ve 2021/865 E - 2023/851 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde kendilerine iadesine ,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.04/01/2024
\t\t\t\t