T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2023/280
KARAR NO\t\t: 2024/22
DAVA\t\t: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ\t\t: 29/04/2023
KARAR TARİHİ\t: 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyadan kaynaklı yukarıda bilgisi verilen icra dosyası üzerinden aleyhine takip başlatıldığını, icranın geri bırakılmasını (tehir-i icra) sağlamak için dosyaya yukarıda bilgisi verilen teminat mektubu sunulmak istendiğini, bu sebeple, söz konusu bilgisi yazılı Teminat Mektubu ... tarihinde ... Numarası ile ... Şubesi aracılığıyla Antalya Genel İcra Dairesine gönderildiğini, ancak daha sonra Antalya Genel İcra Dairesi teminat mektubunu kaybettiğini, bu sebeple de, Teminat Mektubunun rızaları dışında zilyetliklerinden çıktığını, bunun üzerine Antalya Genel İcra Dairesi aleyhine suç duyurusunda bulunulduğunu, fakat bu süre zarfında icra dairesi tarafından Teminat Mektubunun aslı bulunamadığı için işlem yapılamadığını ve müvekkillerin mağdur olduğunu, mağduriyetin halen devam ettiğini, akabinde bu nedenle, teminat mektubunun kötü niyetli şahısların eline geçmemesi, müvekkilin mağduriyetinin bertaraf edilmesi, bankadan teminat mektubunun iptalini sağlamak adına bilgisi verilen teminat mektubunun iptaline karar verilmesini istemi ile ... Asliye Ticaret mahkemesine ... sayılı dosya ile başvurulmuşsa da; aynı dosyada ... karar sayılı karar ile mahkeme \"açılan davanın hasımsız olarak açılamayacağı\"ndan bahisle davalarının usulden reddedildiğini; bunun üzerine taraflarınca Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ... esas sayılı dosya ile icra müdürlüğü hasım gösterilerek başvurulduğunu ancak mahkemenin aynı dosyada ... karar sayılı karar ile, \"Teminat mektubunun iptali veya hükümsüzlüğü davası muhataba karşı açılmalıdır. Teminat mektubunda da belirtilen takip dosyasının alacaklısı kabule göre muhataptır. Teminat mektubunun icra dosyasına sunulması icra müdürlüğünü muhatap yapmaz.\" şeklinde karar verdiğini ve davayı pasif husumet yokluğu sebebi ile reddettiğini, açıklanan sebepler ve mahkeme ilamları ışığında; iş bu dosyanın takip dosyası olan; Antalya Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada alacaklı ... LİMİTED ŞİRKETİ olduğunu, iş bu dosyada muhatabın bu (alacaklı) şirket olduğunu, bu sebeple de; iş bu davayı, muhattap olan takip dosyasının alacaklısına husumet yönelterek açma zaruretimiz doğduğunu, müvekkilin mağduriyetinin bertaraf edilmesi, bankadan teminat mektubunun iptalini sağlamak adına bir an önce iptali gerektiğini beyan ederek; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Teminat mektubunun iptali veya hükümsüzlüğü davası muhataba karşı açılmalıdır. (Y. 11.HD.E.2016/5845,K. 2017/4926, T. 2.10.2017) 13.12.1967 T., E. 1966/16, K.1967/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda banka teminat mektupları garanti sözleşmesi olarak nitelendirilmiştir. Bu karara göre; “Bankanın sıfatı teminatı veren olduğundan, taahhüdü, esas sözleşmeyi yapan taraflardan ve esas akitten ayrı ve tamamen müstakildir. Bankanın taahhüdü lehdarın borcunun geçerliliğine ve varlığına bağlı olmaksızın garanti taahhüdü olarak tecessüm eder. Bir kimse, asıl borçlunun ileri sürebileceği itirazlara bakılmaksızın borcun yerine getirilmemesinden doğan zararın tazminini kabul etmesi halinde o kimseye garanti veren durumundadır. Üçüncü şahsın fiilini garanti eden, yani bu şahsın bir şey yapacağını başkasına vaat eden şahıs müstakil bir taahhüt altına girmiştir.”Öğretide Akyazan’a göre “borçlunun alacaklıya karşı üzerine aldığı bir edimi yerine getirmemesi halinde, belirli bir miktar parayı alacaklının ilk talebinde ona derhal ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğine dair banka tarafından verilen mektuba banka teminat mektubu denir.”(Akyazan, Sıtkı, “Tatbikatta Banka Teminat Mektuplarının Ortaya Çıkardığı Çeşitli Sorunlar”, BATİDER, C. VII, S. 3, 1974, s. 567.) Taşpolat’a göre ise, “ teminat mektubu, bankanın muayyen bir işin gerçekleştirilmesini, bir malın teslimini veya bir borcun ödenmesini muhataba taahhüt eden müşterisinin, bu taahhüdün evvelce muhatap tarafından saptanan koşullara uygun olarak yerine getirilmemesi halinde belirli bir paranın, banka tarafından muhataba ödeneceğini garanti altına alan belgedir.\" (Taşpolat, Ali, Banka Garantileri, İstanbul 1989, s. 21.)
Teminat mektubu muhataba hitaben düzenlenir. Kendisine garanti verilen kişiye “muhatap”, lehine teminat mektubu verilen kredili müşteriye ise “lehdar”, denilir. (Başara, İzzet., Banka Teminat Mektuplarının Hukuki Niteliği, TBB Dergisi, Sayı 83, 2009, s. 302) Bir başka deyişle, Bankanın lehine garanti verdiği, gerçek veya tüzel kişiye “lehtar”, edimin yerine getirilmesini aksi takdirde tazminat ödemeyi taahhüt ettiği gerçek veya tüzel kişiye ise “muhatap” denilmektedir.(Dinç, Yusuf/ Çetin, Abdurrahman, Türkiye’de Teminat Mektupları: Uygulamalar ve Hukuki Sorunlar)
Somu olaya dönüldüğünde, davacının davayı açmasında hukuki yararının olduğu, davasında haklı olduğu kanaatiyle, davanın kabulüne, teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına hitaben düzenlenen ... Tarihli, ... TL Bedelli, ... Bankası A.Ş Tarafından Verilen Kesin, Kati ve Süresiz Teminat Mektubunun hükümsüzlüğünün TESPİTİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 247,70 TL'nin davalının davanın açılmasında kusurunun da olmaması/hakkaniyet göz önüne alınarak davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- \"harç tahsil müzekkeresi\" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davalının davanın açılmasında kusurunun da olmaması/hakkaniyet göz önüne alınarak davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı lehine, davalının davanın açılmasında kusurunun da olmaması/hakkaniyet göz önüne alınarak vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, \"Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi\" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına,
\t8-Kararın, Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavvcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 216 gereği ve Yargıtay 1. HD'nin 2016/12476 E, 2019/2779 K sayılı emsal ilamı gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'nın yüzüne karşı , davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır