T.C... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
T.C.
\t... \t \"TÜRK MİLLETİ ADINA \"
\t14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t: 2022/744 Esas
KARAR NO\t: 2023/89
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - TC No:...- Çankaya...
VEKİLLERİ\t: Av. ... -Av. ...
DAVALI \t: 1- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...-
\t Av. ...
DAVALI \t: 2- ... - TC No:... Merkez...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: Tazminat (Değer Kaybı- Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ\t: 12/12/2017
KARAR TARİHİ\t: 15/02/2023
KARAR YAZMA TARİHİ\t: 16/02/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucu 26/06/2019 tarihli 2017/814 Esas, 2019/522 Karar sayılı davanın kabulüne ilişkin kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 35.Hukuk Daresinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Karar sayılı kaldırma kararı sonrası dosya mahkememize gönderilmek ile yeni esas numarası üzerinden yapılan açık yargılaması sonucunda verilen karara göre;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t;
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı dava dilekçesinde özetle; 06/07/2017 tarihinde, Çalışkan Mahallesi Babür Caddesi üzerinde bulunan park halindeki ... plakalı aracına, sokaktan geri geri kontrolsüz şekilde çıkan davalı ... adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalıya ait aracın diğer davalı ... A.Ş.'ye sigortalı olduğunu, kaza sebebiyle araçta değer kaybı oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 29/01/2018 tarihli dilekçesi ile 1.000 TL olarak açtığı davasını bilirkişi raporu doğrultusunda 5.691,36 TL daha arttırarak toplam 6.691,36 TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işletilecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ederek harcını ikmal etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... A.Ş. vekili cevap verme süresinden sonra sunduğu beyan dilekçesinde özetle; davacının değer kaybı yönünden müvekkili sigorta şirketine başvurmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacıya 6.820,68 TL hasar ödemesi yaptığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmesi sebebiyle başkaca herhangi bir sorumluluklarının kalmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ve poliçe örneği, kazaya ilişkin fotoğraflar, ekspertiz raporu dosyamıza kazandırılmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup ... plaka sayılı araca ait Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi incelendiğinde, 15/02/2017-2018 tarihleri arasında aracın davalı ... adına sigortalandığı görülmüştür.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 28/01/2019 tarihli raporda; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın, tali yoldan ana yola dikkatsiz ve arka kesimlerini kontrol etmeden geriye doğru hatalı manevra yaparak giriş yaptığı, özensiz bir şekilde araç kullanması sonucu cadde üzerinde, yol kenarında trafik kurallarına uygun olarak park etmiş bulunan ... plakalı aracın sol ön kesimlerine, sağ arka kesimleriyle çarpması sonucu kaza olayının meydana geldiği, bu hususlar dahilinde davalı ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 67/1-b maddesini ihlali sebebiyle kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kaza esnasında aracının park halinde olması sebebiyle herhangi bir kural ihlalinin olmadığından, kendisine atfedilebilecek kusurun bulunmadığı, aracın kaza öncesi başka bir kaza kaydının bulunmadığı, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi rayiç değerinin 79.000,00 TL olduğu, ... plakalı aracın poliçe başlangıç tarihinin 15/02/2017 olması sebebiyle değer kaybı hesabının, sigorta genel şartları tebliğinin ek-1'i kapsamında yapıldığı, yapılan hesaplama neticesinde araçta meydana gelen değer kaybının 6.691,31.TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 26/06/2019 tarihli 2017/814 Esas, 2019/522 Karar sayılı kararı ile; Hasarlı araçta bu sebeple oluşan değer kaybından 2918 sayılı KTK'nun 85. ve 91. maddesi uyarınca davalı araç maliki/sürücüsü ile sigorta şirketinin, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları kanaatine varılmış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre davacıya ait araçta 6.691,36 TL değer kaybı oluştuğu görüldüğünden ve zararın sigorta teminat limiti içerisinde olduğu anlaşıldığından, -Davanın kabulü ile, 6.691,36 TL değer kaybı tazminatının dava tarihi olan 12/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen 26/06/2019 tarih 2017/814 Esas 2019/522 Karar sayılı kararın,davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... BAM 35. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Karar sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilmiştir.
... BAM 35. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Karar sayılı kaldırma kararında: \" Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarihli, 2019/40 Esas, 2019/40 sayılı iptal kararı ile 2918 sayılı KTK’nın 90. maddesinin 1. cümlesinde yer alan \"... ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...\" ibaresi ile ikinci cümlede yeralan \"... ve genel şartlarda...\" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş, bu iptal kararı 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Anayasanın 153. maddesinde “iptal kararları geriye yürümez” hükmü, iptal kararlarının kesinleşen işlemlere etki etmeyeceği anlamında olup, elde bulunan uyuşmazlığın devam ettiği davalarda “geriye yürümeme kuralı” uygulanamaz. Diğer bir anlatımla bir davada uygulanması gereken kanun maddesi başka bir dava vesilesi ile iptal edilmiş ise bu madde artık eldeki davada da uygulanamaz. Zira davanın yasal dayanağı kalkmıştır ve Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edilmiştir. Davacının iptal edilen maddeden dolayı sağlayacağı hukuki yararı da kalmamış olur. (Hukuk Genel Kurulunun 17.05.1989 Tarih 1989/10-250 E., 1989/361 K. sayılı kararı, Hukuk Genel Kurulunun 25.02.2020 Tarih 2017/8-1863 E., 2020/206 K sayılı kararı ) Bu itibarla Anayasanın 153. maddesi gereğince bu iptal kararı bağlayıcı olup derdest davalara ve kesinleşmemiş hükümlere de etki edecektir. Bu durumda usuli kazanılmış haktan bahsetmek mümkün değildir. 2918 Sayılı Yasanın 90. maddesinin Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonraki son hali, \"Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir... Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.\" şeklindedir. Anayasa Mahkemesi; iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır.
Bu durumda Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmekte olup, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı hesabının Genel Şartlardaki hükümler uyarınca yapıldığı anlaşılmaktadır. Kural olarak araçta meydana gelen \"değer kaybı\" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları)\tAnayasa Mahkemesi iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesi için mahkemece öncelikle dava konusu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ve hasarlı parçaların belirlenmesi için hasar dosyası, ekspertiz raporu, servis onarım belgeleri ile kaza tarihinden önceki hasarlarının aracın piyasa değerine etkisinin belirlenmesi için önceki hasarlara ilişkin belgelerinin getirilmesi, ondan sonra aracın modeli, yaşı ve özelliklerine göre 2. el hasarlı ve hasarsız değerinin ve buna göre değer kaybının Yargıtay tarafından belirlenen uygulamaya uygun olarak belirlenmesi için gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde denetime uygun olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu nedenlerle, davalı ...’ın istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, istinaf eden tarafın sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına.\" karar verilmesi üzerine dosya mahkememizin yeni esas sırasına kayıt edilerek yargılamasına devam olunmuştur.
... BAM 35. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Karar sayılı kaldırılma kararına göre, makine mühendisi bilirkişi ALİ OSMAN ÇETİNER tarafından düzenlenen 02/01/2023 tarihli raporda; ... plaka numaralı aracın sürücüsü ...’ın; kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili % 100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plaka numaralı aracın sürücüsü ...’ın; kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili kusurunun bulunmadığı, kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili, kusur atfedilebilecek başka bir kişi veya kuruluş bulunmadığı, ... plaka numaralı araçta, kaza sonrası kaza tarihi itibariyle meydana gelen reel değer kaybı zararının 8.000,00 TL (Sekizbin TL) olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacıya ait park halindeki araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmaları ile ... BAM 35. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Karar sayılı kaldırma kararı kapsamında, alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamına göre; her ne kadar, ... BAM 35. Hukuk Dairesinin 26/10/2022 tarih, 2022/272 Esas, 2022/288 Kararı ile mahkememizce verilen 26/06/2019 tarih 2017/814 Esas 2019/522 Karar sayılı kararın kaldırılmasına karar verilmişse de, istinaf kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporunda, reel değer kaybı zararının 8.000,00 TL olduğu belirtilmiş olup istinaf kaldırma kararı öncesi alınan bilirkişi raporunda değer kaybı ise 6.691,31.TL olarak belirlenmiş olup Yargıtay içtihatlarına göre ( Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 29/04/2014 tarihli 2013/8378 Esas,2014/6559 Kararı) mahkememizin önceki kararını istinaf eden taraf yönünden usulü kazanılmış hak dikkate alındığında, mahkememizin istinafça kaldırılan kararı, sadece davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine kaldırıldığından, davalı ... yönünden usulu kazanılmış hak olarak lehine olan daha önceden ve istinaf edilen kararda hüküm altına alınan 6.691,31.TL değer kaybından fazla hükmedilmeyeceğinden, istinaf öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre davacıya ait araçta 6.691,36.TL değer kaybı oluştuğu görüldüğünden bu kapsamda değer kaybı zararın da sigorta teminat limiti içerisinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile, 6.691,36.TL değer kaybı tazminatının dava tarihi olan 12/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M\t; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ İLE, 6.691,36.TL değer kaybı tazminatının dava tarihi olan 12/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 457,09.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40.TL harç ile 97,50.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 128,90.TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 328,19.TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydı gerekmekte ise de, İstinafın mahkememizin kararını kaldırmadan önce ilgili Vergi Dairesine yazılan 16/07/2020 tarihli 2020/208 Harç no ile 328.19.TL harcın tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmış olduğundan bu kapsamında alınacak harcın bulunmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 31,40.TL başvurma harcı, 31,40.TL peşin harç, 97,50 TL ıslah harcı, 4,60.TL vekalet harcı, 313,50 TL tebligat ve toplu müzekkere gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.978,40.TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre davalı tarafın usulü kazanılmış hakkı da dikkate alınarak heseplanan 2.725,00.TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. ve GAT'nin 5. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı davalı ... vekilinin yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/02/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸