T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2020/301 Esas
KARAR NO\t: 2023/884
DAVA\t: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 18/08/2014
BİRLEŞEN İZMİR 5. ATM'NİN 2018/350 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA;
DAVA\t: İtirazın İptali (Kooperatif Alacağından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 19/03/2018
KARAR TARİHİ\t: 05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememiz Asıl dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Kooperatifine 06/01/2000 tarihinde ortak olarak kaydedildiğini davalı kooperatif nezdinde çekilen kura sonucunda müvekkiline ... nolu bağımsız bölümün düştüğünü, müvekkilinin kooperatif üyeliği nedeni ile ödemeler yaptığını, kooperatifin müvekkile haksız ve usule aykırı mahiyette ihtarlar gönderdiğini ve bir zaman sonra müvekkilinin ihracına karar verildiğini bununla birlikte davalı kooperatifin diğer tüm üyelere yaklaşık 3 yıl önce konutları teslim ettiğini ancak müvekkile isabet eden dairenin teslim edilmediğini hatta üçüncü bir kişiye tahsis edildiğini, müvekkilinin yıllardır kirada oturduğunu ve kooperatife yaptığı aidat ödemelerinin de karşılıksız kaldığını, kooperatif tarafından 29/09/2011'de alınan kararla müvekkile İzmir ...Noterliğinden 03/10/2011 ve 16/01/2012 tarihli olmak üzere 2 kere ihtar gönderildiği ve son olarak yine aynı noterlik tarafından 16/07/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı gönderilen ihtar ile daha önce gönderilen ihtarlar dayanak gösterilerek ve ödeme yapılmadığı sebebi ile müvekkilin ihracına karar verildiğinin bildirildiği, müvekkilinin iş bu ihtarlarla bildirilen miktarlarda borcunun bulunmadığını, evlerin şu anki değerinin 300.000-TL civarında olduğu ve müvekkilinin doğan kira kaybı ve evi teslim alamamasından dolayı davalı kooperatife İzmir ...Noterliğinin 26/06/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin gönderildiğini, davalı kooperatife 28/06/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığını, açıklanan bu nedenlerden dolayı ... Kooperatifinin müvekkile ilişkin usul ve yasaya aykırı mahiyette üyelikten ihraç kararının iptaline ve müvekkilin kooperatifi üyeliğinin tespitine, fazlaya ve munzam zarara ilişkin tüm haklarının saklı kalması kaydı ile 134.000-TL değerindeki tazminatın, davalıya ihtarname keşide edildiği ve ihtarda verilen 2 günlük sürenin geçtiği 01/07/2014 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine, alacağın güvence altına alınması için bahse konu gayrimenkul üzerine tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememize asıl dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil kooperatifin yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ince işleri üyeler tarafından yaptırılmak üzere binaları teslim ettiklerini, davacının iddia edildiğinin aksine binasının ince işlerini yaptırmadığı için kullanamadığını, bu nedenle kira taleplerinin haksız olduğunu, davacının senelerce aidatlarını ödemediğini, kooperatifin davacı gibi aidatlarını ödemeyen üyeler yüzünden zor durumda kaldığını, davacının en son ödemesini 14/05/2009 tarihinde yaptığını, kooperatifin uzunca süre ruhsat alamadığını ve halen arsa sahibi ile ihtilafın sürdüğünü, davacıya gönderilen ihtarların ana sözleşmenin 14/2 maddeleri gereğince gönderildiğini, genel kurulun davacının bahsettiği gibi ilansız yapılmadığını davacıya genel kurul davetinin gönderildiğini, ihraç öncesinde davacı ile uzlaşılamadığını bu nedenle üye alımı yapıldığını, iddia edilenin aksine şu an kooperatifin 3 adet binasının bulunduğunu ancak davacının bina talep etmediğini ve hemen ödeme talep ettiğini, binanın değerinin bahsedildiği miktarda olmadığını, binaların henüz tapusunun dahi olmadığını, bu nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın, davalı kooperatife ortak olduğunu; adı geçenin ortaklıktan ihraç edildiğini, ancak İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.06.2017 tarih, E....-K.... sayılı kararı ihraç kararının iptal edilip, kooperatif üyeliğinin tespit edildiğini; bu nedenle davalının da, diğer ortaklar gibi genel kurulca belirlenen parasal yükümlülükleri yerine getirmek zorunda olduğunu, ortaklıktan kaynaklanan kooperatif alacağının tahsili için icra takibi (İzmir ... İcra Müdürlüğü, ...) başlatılmış ise de, itiraz edilerek durdurulduğu için sonuç alınamadığını belirterek, haksız ve yersiz itirazın iptal edilerek, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Birleşen İzmir... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 06.01.2000 tarihinde ortaklığa kabul edildiğini ve ... nolu ortak olarak kayıtı olduğunu; çekilen kurada İzmir İli, ... nolu bağımsız bölümün tahsis edildiğini; ortaklık nedeniyle müvekkilinin birtakım ödemeler yaptığını, diğer ortaklara ait konutların yıllar önce teslim edilmesine karşılık, müvekkiline ait konutun teslim edilmediğini; hatta müvekkiline ait konutün başka birine tahsis edildiğini; bunun üzerine kooperatif aleyhine tazminat davası açtıklarını; yapılan yargılama sonunda, keşide edilen ihtarnamelerin usulsüz olması nedeniyle ihraç kararının iptaline ve 182.797,59 TL tazmınat ödenmesine karar verildiğini, davacı kooperatifin, inşaat imalatları için ortaklardan tahsil ettiği aidat ve ek ödemeleri, teslim edebileceği bir konut bulunmamasına rağmen müvekkilinden de talep etmesinin usulsüz olduğunu, Müvekkiline ödenecek tazminat miktarının, yaptığı ödemelerle orantılı olarak hesaplandığını; dava konusu icra takibinde talep edilen aidat ve ek ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi halinde, müvekkiline ödenecek tazminat miktarı da yükseleceğinden, gelinen aşamada müvekkilinden, böyle bir talepte bulunulamayacağını, öte yandan, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E...., K.... sayılı kararına, istinaf yolu ile itiraz ettiklerinden, kararın henüz kesinleşmediğini; kararın kesinleşmesinin gerekli olduğunu, ortaklıktan ihraç edildiği gerekçesiyle hiçbir genel kurul toplantısına davet edilmeyen müvekkilinin, genel kurul kararları nedeniyle temerrüde düştüğünün kabul edilemeyeceğini; bu durumda gecikme faizi talep edilmesinin de mümkün olmadığını belirterek, haksız ve yersiz açılan davanın reddedilmesini, %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. \t
DELİLLER:
İzmir ili, ... nolu daireye ait tapu kayıtları,
... Kooperati yönetim kurulu kararları, ticari defter ve kayıtları, ... yevmiye nolu Üye Kayıt defteri,
İzmit ... Noterliğinin 03.10.2011 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ,
İzmir ... Noterliğinin 16.01.2012 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarnamesi,
İzmir ... Noterliğinin 16.07.2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi,
İzmir ... Noterliğinin 26.06.2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi,
İzmir ... Noterliği 25.06.2006 tarih ve ... yevmiye nolu kur'a zapti sureti,
Kooperatif ve yüklenici arasında düzenlenen 11.10.2003 ve 12.03.2009 tarihli iki adet sözleşme,
29.06.2003 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantı tutanağı onaylı sureti, Onaylı mimari Proje sureti,
Güzelbahçe Tapu sicil Müdürlüğü ve Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevapları,
25.08.2015 tarihli keşif tutanağı ve keşif sonrasında Kooperatif Nitelikli Hesaplama alanında uzman bilirkişi ve İnşaat Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22.01.2016 tarihli bilirkişi raporu ile 09.01.2017 tarihli bilirkişi ek raporu,
İzmir ... İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
Birleşen İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında Kooperatif Nitelikli Hesaplama alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 08.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ve 03.02.2020 tarihli bilirkişi ek raporu,
Kooperatif Nitelikli Hesaplama alanında uzman bilirkişi ve İnşaat Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12.10.2021 tarihli bilirkişi raporu, 14.10.2022 tarihli bilirkişi ek raporu, 07.03.2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve 15.09.2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
Güzelbahçe Belediye Başkanlığı yazı cevabı,
Asıl davada davacı vekili tarafından sunulan 05.04.2017 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 132.000,00 TL olarak talep ettikleri tazminat miktarını 50.,797,59-TL arttırarak 182.797,59-TL olarak 01.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi şeklinde ıslah ettiklerini, 2.000 TL olarak talep ettikleri kira tazminatı bedelini de 72.586,00-TL arttırarak 74.586,00-TL olarak her bir ecrimisilin aylık olarak doğduğu tarihten itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesi şeklinde ıslah ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 182.797,59-TL'nin 01.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, 74,586,00-TL kira tazminatı bedelinin her bir ecrimisilin aylık olarak doğduğu tarihten itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalı kooperatiften tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kira tazminatı ve konut tesliminin yapılmaması nedeniyle kira tazminatı ve tazminat alacağına ilişkin tazminat davasıdır.
Davacı vekili tarafından sunulan 07.05.2015 tarihli açıklama dilekçesi ile dava dilekçesindeki alacak taleplerinin 2.000,00 TL kira kaybı 132.000,00 TL konut tahsis edilmemesi nedeniyle doğan zarardan kaynaklı alacak davası olduğu belirtilerek dava dilekçesindeki alacak kalemleri somutlaştırılmış ve açıklanmıştır.
İlk dava açılırken tazminat istemlerinin yanında davacının üyelikten ihraç kararının iptali ile davalı kooperatife üye olduğunun tespiti de talep edilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... Esas, ... karar sayılı karar ile davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine, tazminat isteminin kabulü ile 182.797,59 TL'nin 01.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kira tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Bu karar davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiş İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 24.12.2019 tarih,... Esas,... Karar sayılı kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının tefrik edilerek bekletici mesele yapılması ve sonucuna göre davacının tazminat ile kira tazminatı taleplerinin değerlendirilerek davacının bu talepler yönünden hukuki yararının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği gerekçesi ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce İzmir BAM ... H.D.'nin kararı doğrultusunda davacının kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ile kooperatif üyesi olduğunun tespiti istemine yönelik dava tefrik edilmiş, mahkememizin ... Esasına kaydedilmiş ve bu talep yönünden yapılan yargılama sonucunda... Esas, ... Karar sayılı kararla davacının ihraç kararının iptali davasının kabulü ile ... Yönetim Kurulu'nun 16.07.2014 tarih ve ... sayılı kararının iptaline, davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmiş ve karar 22.09.2020 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespiti kararı kesinleştiğinden davacının kira tazminatı ve tazminat alacağı yönünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı gereğince kooperatif bilirkişisinden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, kooperatif bilirkişisi tarafından düzenlenen 12.10.2021 tarihli ek raporda 09.01.2017 tarihli ek rapora atıf yapılarak kira başlangıç tarihi 01.08.2011 olarak belirlenmiş ve davalı kooperatifin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, 31.12.20211 tarihi itibari ile davacı tarafından yapılan ödemenin 134.272,00 TL olduğu, aynı tarih itibari ile davalı kooperatif ortaklarından ...'in ödemesinin 132.096,00 TL, ...'in yaptığı ödemenin 136.765,00 TL, ...'nun yaptığı ödemenin 131.325,00 TL, ... tarafından yapılan ödemenin 129.275,00 TL, ... tarafından yapılan ödemenin 112.751,00 TL ve ... tarafından yapılan ödemenin 116.772,00 TL olduğu, davacı dışında bu ortaklara konutların teslim edildiği, davacıya konut teslim edilmediği, davacı ile daha az veya daha yakın ödeme yapan ortaklara konut teslim edilmesine karşın davacıya konut teslim edilmemesinin 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 123. Maddesine aykırı olduğu ve eşitlik ilkesine uyulmadığının kabul edilebileceği değerlendirilerek davacının dava tarihi itibari ile 74.586,00 TL kira tazminatı talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davacıya ödenmesi gereken tazminat hesabı yönünden Yargıtay kararlarındaki ilkeler doğrultusunda davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentileri, 2 numaralı bentteki ilkelere göre, dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı da güncellenmelidir denildiği, bu ifadenin kendisine konu verilemeyen ortağın yaptığı ödemelerin değil eksik ödemelerin (yani yapmadığı ödemelerin) güncellenmesi gerektiği şeklinde yorumlanması halinde ters orantılı bir sonuç ortaya çıkacağı belirtilerek İzmir BAM ... H.D.'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararındaki esaslara göre yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği tazminat miktarının 52.620,05 TL olduğu belirlenmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu tespit edilmiş ve karar kesinleşmiştir. Kesinleşmiş bu karar gereğince, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu sabittir. Davacı kooperatifin üyesi olmasına rağmen 2011 yılından itibaren kooperatif üyelerine konut tahsis edilmeye başlanmış davacı adına tahsis edilmesi gereken konutun davacının çıkarma kararının kesinleşmesi beklenmeden başka bir şahsa tahsis edildiği ve bu şahıs adına taşınmazın tescil ettirildiği anlaşıldığından davacıya konut tahsisi bakımından ifa imkanı kalmadığında davalının kooperatif üyesi davacıya tazminat ödemesi gerekir. Tazminat miktarının belirlenmesi ve hesap yöntemi yargıtay kararlarında belirlenmiştir. Bu hesap yöntemine göre bilirkişi heyetince yapılan değerlendirmede mahallinde yapılan keşif sonucunda davacıya ait taşınmazın arsa payı dahil dava tarihi itibari ile değerinin 235.000,00 TL olduğu belirlenmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre eksik ödemesi olan bir üyenin konut karşılığı tazminat talep hakkı bulunmaktadır. Bu tazminatın hesaplama şekli Yargıtay ... H.D içtihatlarında formüle edilmiştir. Buna göre;
a) Önce ortaklara tahsis edilen konutun dava değeri itibari ile rayiç değeri hesaplanmalıdır.
b) Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihler itibari ile toplam ödemeleri dava tarihine kadar (toptan eşya fiyat endeksi \" TEFE \" artık ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak güncel değeri bulunmalıdır.
c) Bundan sonra yukarıda (a) maddesinde bulunan değerden (b) maddesinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettiği ortaya çıkarılmalıdır.
d) Bunu takiben eksik ödeme yapan davacı ortağın ödentileri (b) maddesindeki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı güncelleştirilmelidir.
e) Bu hesaplamalardan sonra normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) maddesinde bulunan ödemelerinin güncel değerinin karşılığı yine yukarıda (c) maddesinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre davacının (d) maddesinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yararlanması gerektiği orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak (d) maddesinde bulunan miktar (c) maddesinde bulunan değer ile çarpıldıktan sonra bulunan rakamın (b) maddesinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktarın (b) maddesinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar davacı ortağın, davalı kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar tutarıdır.
Bu formül kapsamında somut olayın değerlendirilmesinde; ortaklara tahsis edilen konutun dava tarihi itibari ile rayiç değeri 235.000,00 TL olduğu, davalı kooperatif ortaklarından düzenli olarak ödemesini yapan ortağın (...) ödemesinin 168.797,00 TL olduğu, bu ödemelerin TEFE uygulanarak dava tarihine uyarlanmış reel değerinin ise 368.739,67 TL olduğu, normal ödemesini yapan ortağın 133.739,67 TL zarar ettiği davacının yaptığı toplam ödemelerin muavin kayıtlarına göre 130.037,00 TL olduğu, bu ödemenin dava tarihi itibari ile güncelleştirilmiş değerinin 286.828,59 TL olduğu, normal ödemelerini gerçekleştiren ortağın yararlanmasının (zararının) -133.739,67 TL olduğu, yukarıdaki formüle göre davacının yaptığı ödemelerin güncelleştirilmesi sonucunda dava tarihi itibari ile ödeme miktarı olan 286.828,59 TL ile normal ödemesini yapan ortağın yararlanması miktarı olan -133.739,67 TL'nin çarpımı (d x c) sonucu bulunan değerin normal ödemesini yapan ortağın yaptığı ödemenin güncel değeri olan 368.739,67 TL'ye (b) bölünmesi sonucunda -104.031,00 TL'nin bulunduğu, bu değerin davacı ortağın ödemelerinin dava tarihi itibari ile belirlenen güncel değere (d) ( 268.828,59 TL) eklenmesi sonucunda davacıya ödenmesi gereken toplam tazminat miktarının 268.828,59 TL + (-133.739,67 TL) = 182.797,59 TL olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Yargıtay ... H.D. tarafından belirlenen ilkelere göre yapılan hesaplamada davacıya konut tahsis edilmemesi nedeniyle tazminat alacağının 182.797,59 TL olduğu, kooperatif üyesi davacının eksik ödeme yapmış olması nedeniyle tazminat talep hakkının bulunduğu, bu nedenle davalının belirlenen bu miktar tazminattan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Kira kaybı yönünden yapılan değerlendirmede; Kooperatifler Kanunu'nun 23.maddesindeki eşitlik ilkesinin uygulanması gerektiği, bu kapsamda davacı gibi kooperatife borcu olan diğer ortaklara konut tahsis edilip edilmediği yönünde bilirkişi tarafından yapılan incelemede, 2011 yılına kadar davacıya yakın veya davacıdan daha az miktarda ödemesi bulunan ortaklara konut tahsisinin yapılmış olduğu, davacıya yakın ödeme yapan bir kısım ortakların kooperatife borcu olduğu halde dairelerini teslim alıp konuttan yararlanmaya başladıkları, bu nedenle eşitlik ilkesi gereğince davacının kira tazminatı talep edebileceği, davanın 18.08.2014 tarihinde açıldığı, yapı kullanma izinlerinin 2014 Ağustos ayında alındığı ve 21.08.2014 tarihi itibari ile bir adet yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu, konutların 01.08.2011 tarihi itibari ile teslime ve oturuma başlandığı, bu tarihten 15.08.2014 tarihine kadar ÜFE artışı dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının 74.586,00 TL kira tazminatı talep edebileceği, davalı kooperatifin bu tazminattan sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 06.06.2017 tarihli kararı ile davacının kooperatiften ihracı kararının iptaline ve kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verildiğinden kooperatif tarafından üyelerden tahsil edilen aidat ve genel kurulca alınmış ara ödemelerin tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatılmış borçlu kooperatif ortağı ... tarafından borca itiraz edilmiş ve kooperatif tarafından İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında süresinde itirazın iptali davası açılmış ve yapılan yargılama sonucunda 26.04.2022 tarihli karar ile mahkememizin dosyası ile kooperatif aidat alacağına yönelik itiraz iptali dava dosyasının birleştirilmesine karar verilmiş ve dosya mahkememize gönderilmiştir.
Birleşen İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında kooperatif bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda, olayda ...'a bugüne kadar konut teslim edilmediği, kooperatifin konut teslimine yönelik herhangi bir kabul veya taahhüdünün bulunmadığı, davacı kooperatifin kendi üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve getiremeyecek olması karşısında davalı ortak ...'ın da ortaklıktan doğan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınabileceği değerlendirilerek davacı kooperatifin davalı ...'tan 79.600,00 TL ortaklık üyelik alacağının bulunduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda ki tespit ve açıklamalar ve değerlendirmeler ışığında asıl dava ve birleşen dava yönünden yapılan nihai değerlendirmede; asıl dosyada davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, davacıya tahsis edilmesi gereken konutun başka bir şahsa tahsis edildiği ve tapusunun devredildiği, davacının bu kooperatiften konut tahsis alma imkanının bulunmadığı, davacının bu nedenle tazminat talep edebileceği, bilirkişi heyetince yapılan inceleme sonucunda davacının tazminat alacağının 182.797,59 TL olarak belirlendiği, bu hesaplamanın yargıtay içtihatları doğrultusunda yapıldığı değerlendirilmekle bu hesaplama doğrultusunda davacının ıslah dilekçesi dikkate alınarak tazminat istemi yönünden davanın kabulü gerektiği, davacının ayrıca kira tazminatı talep ettiği davacı ile aynı miktarda ve davacıdan daha az miktarda ödeme yapan kooperatif ortaklarına konut teslim edildiği halde davacıya konut teslim edilmemesinin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle davacının kira (ecrimisil) tazminatı talep edebileceği, ortaklara konut teslim tarihi ile ortaklara konuta yönelik oturma izni verildiği tarih arasında geçen makul süre olarak belirlenen 01.08.2011- 15.08.2014 tarihleri arasındaki toplam 74.586,00 TL kira tazminatından kooperatifin sorumlu olduğu, birleşen dosya yönünden birleşen davalı her ne kadar kooperatif üyesi ise de kooperatifin üyelikten doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği, davalıya tahsis ve davalı adına tescil edilmesi gereken konutu başka bir şahısa tahsis edilerek bu kişi adına tescil edildiği, davacının konut tahsis imkanından yararlanma imkanının bulunmadığı, bu nedenle kooperatifin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirmediği, kaldı ki bir kısım ödemeler yönünden de tazminat hesabında oranlama yapılarak mahsuplaşma yapıldığı, bu nedenle birleşen davacı kooperatifin birleşen davalı kooperatif üyesinden kooperatif üyelik aidatı ve ara ödemeleri talep edemeyeceği, bu nedenle birleşen davanın reddi gerektiği kanaatine varılmış, asıl davada tazminat ve kira tazminatı talebinin kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A) Asıl dava yönünden;
1-Davanın KABULÜNE;
2-182.797,59 TL Tazminatın dava tarihi olan 18.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-74.586,00 TL Kira kaybı bedelinin dava tarihi olan 18.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; Asıl dava yönünden alınması gereken 17.581,87 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 2.288,40 TL nispi harç, 2.107,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra kalan 13.186,47 TL harcın davalı ... Kooperatifi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
5- Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; Asıl dava yönünden davacının yatırmış olduğu 25,20 TL başvurma harcı, 2.288,40 TL nispi harç ve 2.107,09 TL ıslah harcı toplamı 2.420,69 TL'nin davalı ... Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; Asıl davada davacının yapmış olduğu bozma öncesi ve sonrası 3.200,00 TL bilirkişi ücreti 395,40 TL keşif ücreti ve tebligat-posta gideri 252,00 TL olmak üzere toplam 3.847,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Kooperatifi tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinden bırakılmasına,
7-Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; Asıl dava yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 40.607,54 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası yönünden;
1-Davanın REDDİNE;
Koşulları bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 1.033,90 TL harçtan mahsubu ile artan 764,05 TL harcın davacı ... Kooperatife iadesine,
3-Birleşen dava yönünden yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Asıl davada ve birleşen davada tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
05/12/2023
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.