T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/385 - 2023/1356
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/385
KARAR NO\t: 2023/1356
KARAR TARİHİ\t: 27/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/03/2020
NUMARASI\t\t: ... Esas, ... Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av...
\t Av...
\t Av...
\t Av...
\t Av...
DAVALILAR\t:1-...
\t2-...
VEKİLİ\t: Av...
\t
\t:3-...
VEKİLİ\t: Av...
\t: 4 -...
VEKİLİ\t: Av...
\t:5-...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 27/12/2023
YAZIM TARİHİ : 27/12/2023
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2020 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... ...'ın kuruma verdiği dilekçe ile kıdem tazminatı isteminde bulunduğunu, 29/11/2016 tarihinde 11.247,21.TL ödeme yapıldığını, çalıştırılan işçilerin tazminat ve sair sorumluluklarının davalı şirketlere ait olduğundan bahisle 11.247,21 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 15/05/2019 tarihli celsede; davaya konu edilen işçilik alacaklarının her bir davalının kendi dönemine isabet eden kısmından o davalının sorumlu tutulmasını talep ettiklerini beyan ettiği görülmüştür.
Davalı ... Turz. İnş. ... Akaryakıt...LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle, görev itirazında bulunarak, 6552 sy. kanunun 8.md. ile 4857 sy. kanunun 112.maddesinin değiştirildiğini, bu nedenle sorumluluğun davacı kamu kurumuna ait olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Med. Tem. A. Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... isimli işçinin müvekkili şirket bünyesinde çalışmadığını, alt yükleniciler ... Ltd. Ve ... Ltd. ... Ltd. Şirketleri bünyesinde çalıştırıldıklarını, alt yüklenicilerle imzalanan sözleşmelerin 11.md ile sorumluluğun alt yükleniciye bırakıldığını, asıl yüklenicinin sorumluluğunun bulunmadığını, diğer taraftan 6552 sy. kanunun 8.md. ile değişik 4857 sy. kanunun 112.maddesi gereğince kıdem tazminatlarından asıl işveren konumundaki ...'nin sorumlu olacağını, yerleşik Yargıtay içtihatları gereği müvekkilinin ancak işçinin çalıştırıldığı dönemle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Dağıtım A.Ş. Ve ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmelerde kıdem tazminatından sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, 6552 sy. kanunun 8.md. ile değişik 4857 sy. kanunun 112.maddesi gereğince kıdem tazminatlarından asıl işveren konumundaki ...'nin sorumlu olacağını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, aksi düşünüldüğünde dahi müvekkilinin kendi döneminden sorumlu olduğunu, bunun dahi sözleşmede hüküm bulunmaması nedeniyle yarı oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2020 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararında özetle; asıl işveren olan davacının işçi çalıştırmak üzere hizmet almak amacıyla sorumluluk alanındaki işin bir kısmını değişik zamanlarda farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin ihale edilen bu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin emeklilik nedeniyle sona ermesinden dolayı asıl işverenin kıdem tazminatını ödediği, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, ... Bilişim A. Ş. ... Ltd. Şti. ile yapılan sözleşmelerde ve ... .... A.Ş. İle 17/09/2011-15/09/2012 dönemi için yapılan sözleşmede, ... Turizm A.Ş. İle 16/09/2012-20/09/2012 ve 21/09/2012-25/09/2012 dönemini kapsayan sözleşmelerde kıdem tazminatından sorumluluğa ilişkin hüküm bulunmadığı, 26/09/2012-30/09/2012 dönemine ait sözleşmenin ibraz edilmediği, bu dönemler için TBK'nın 167.md gereğince, asıl ve alt işverenlerin eşit oranda sorumlu oldukları, ... .... Hiz. A.Ş. İle diğer dönemler için yapılan sözleşmelerde ve ... A.Ş. İle yapılan sözleşmelerde kıdem tazminatından yüklenicinin sorumlu tutulduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, daha önce temerrüt gerçekleşmediği için dava tarihinden itibaren faize hükmedildiğine dair karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin asıl işvereni davacı olup rücu talebinin haksız olduğunu, müvekkilin sorumluluğu ancak kendi dönemi ile ve davacı ile birlikte yarı oranında olduğunu, alacaklıya ödemede bulunan borçlulardan biri, diğer borçluları borçtan kurtardığı oranda, onlara karşı rücu hakkına sahip olduğunu, aksi anlaşılmadıkça, her borçlunun borcun eşit bir payını üzerine almaya mecbur olduğunu, müvekkil şirketlerin işçilere yapılan ödemeden dolayı müşterek sorumluluğu olduğunun söylenmesi durumunda, müvekkil şirketle davalı idare arasında yarı yarıya bir sorumluluk doğacağını, asıl işveren ve alt işveren olan taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelerde, fiili işçilik alacakları dışındaki iş akitlerinin feshedilmesi nedeniyle doğan dava konusu tazminat alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığını bu sebeple Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı 11.03.2020 tarihli kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü ve davalı şirket arasında imzalanan sözleşme ve onun eki niteliğindeki şartnameler uyarınca dava dışı işçi ... ...’a yapılan işçilik alacağı ödemelerinin tamamından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkil kurumun dava dışı işçiye yapmış olduğu işçilik alacağı ödemeleri için davalı alt işveren şirketlere rücu hakkının bulunduğunun tartışmasız olduğunu, ancak, yerel mahkeme tarafından verilen kısmen kabul kısmen red kararı neticesinde kurum zararının giderilemediğini, bilirkişi raporunda yapılan hatalı tespitler neticesinde haksız ve hukuka aykırı bir kanaate varıldığını, yerel mahkeme tarafından da dosya kapsamında alınan rapor hükme esas alınarak usul ve yasalara aykırı karar verildiğini, dilekçe içeriğinde değinmiş olduğu emsal nitelikteki Yargıtay İlamlarında da görüldüğü üzere sözleşmede belirlenen ücretin işçiye ait tüm sosyal hakları kapsadığının da kabulünün gerektiğini, sözleşmede bu hususun aksini düzenleyen bir hükmünün de bulunmadığını, davalıların tümünün dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından tam sorumluluk kapsamında sorumlu olması gerekirken, bilirkişi raporunda bir kısım davalıların yarı yarıya sorumluluğunun tespit edilmesinin usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini, işbu sebeple davalı şirketin kurumumuzun tam sorumlu olduğu iddiası ve istinaf başvuru dilekçesindeki diğer beyanlarının gerçekle bağdaşmadığını, Yargıtay ilamları doğrultusunda usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğinin açıkça görüldüğünü, bundan dolayı davalı tarafın iddialarını hiçbir şekilde kabul etmediklerini, Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11.03.2020 tarih,... E.-... K. sayılı kararın kısmen red edilen kısmının kaldırılarak davanın tam kabulüne yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2020 tarih ... esas ve ... karar sayılı tüm dosya kapsamı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, taraflar arasında Hizmet Alım Sözleşmesi bulunduğu, davalılar yanında işçi olarak çalışan dava dışı işçi ... ...'ın, kıdem tazminatı alacağı için banka kanalı ile 29/11/2016 tarihinde 11.247,21 TL ödeme yapıldığı iddia edilerek, yapılan ödemenin davalılardan rücuen tazmini talep edilmiş, davalılardan ... A.Ş, ... LTD. ŞTİ ve ... A.Ş ise, işçilik alacaklarından idarenin sorumlu olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili ile davalılardan ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı benzer mahiyettedir)
Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü bulunmamaktadır. (Yargıtay 15.HD'sinin 2021/1308-351 EK ve Yargıtay 23.HD'sinin 2019/1244-2020/2303 EK sayılı kararı bu mahiyettedir.)
Somut olayda, davacı ile davalılardan ... A.Ş arasındaki hizmet alımına dair sözleşme ve eki olan şartnamelerde, çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı ve diğer yasal yükümlülüklerin alt işverende olduğuna dair sözleşmelerde açık hüküm bulunduğu, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedeli talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmıştır.Bu sebeple davalı ... A.Ş'nin istinaf sebebinin yerinde olmadığı görülmüştür.
Davacı vekili ret edilen 1.573,28 TL yönünden istinaf incelemesi talebinde bulunmuş ise de istinaf başvurusunun kesinlik sınırının altında kalması sebebiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 341/4 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nin 352/1-b maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 341/4 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nin 352/1-b maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2)-Davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
3)-Davacı tarafından yatırılan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
4)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 411,22.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 103,00.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 308.22.TL'nin davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde BIRAKILMASINA,
6)-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7)-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 238.730,00.TL'nin altında kalması nedeniyle 27/12/2023 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
¸e-imzalıdır\t
Üye
¸e-imzalıdır\t
Üye
¸e-imzalıdır\t
Katip
¸e-imzalıdır\t