T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/651 Esas
KARAR NO\t: 2023/939
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 05/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 16/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 17/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete keşide edilerek intikal eden ...bank ... şubesine ait, Keşide yeri Bursa olan, 15.06.2023 keşide tarihli keşidecisinin ... SANAYİ ve TİCARET LTD. ŞTİ.'nin olduğu, ... seri numaralı 30.789,24 TL bedelli çek ile ... Bankası .... şubesine ait, Keşide yeri Gebze olan, 31.05.2023 keşide tarihli, keşidecisinin ... TİC. SAN. LTD. ŞTİ.'nin olduğu, ... seri numaralı 34.543,40 TL bedelli çeklerin müvekkili nezdinde iken zayi olmuş olduğunu, çeklerden doğan alacak haklarını ileri süremediklerini, alacağını tahsil edemediğini, bu çeklerin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkili şirket uhdesinde iken, iş yerinde kaybolduğunu /zayi olduğunu ve bu güne kadar da bulunamadığını, öncelikle söz konusu çekin ibrazı halinde ödenmemesi amacı ile ihtiyati tedbir kararı verilerek, ödeme yasağı konulmasına, çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına ve çekin keşidecisine ihbarname gönderilerek, ödeme yasağının bildirilmesine, her iki çek bakımından da müvekkili aleyhine icra takibi başlatılabileceğinden ilgili çekler hakkında icra takibine konu edilmemesine dair karar verilmesine, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına akabinde söz konusu her iki çek bakımından da, çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çeklerin bedelinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çek ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talep edenin, talebinin KABULÜ İLE,
A)... Bank ... şubesine ait, ... seri nolu, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, 15/06/2023 keşide tarihli, 30.789,24-TL bedelli çekin,
B)... Bankası ... şubesine ait, ... seri numaralı, keşidecesi ... Tic. San. Ltd. Şti. olan, 31/05/2023 keşide tarihli, 34.543,40-TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL'den mahsubu ile bakiye 89,95-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep eden vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza