T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2020/594 Esas
KARAR NO\t: 2023/1064
DAVA\t: Kooperatif, Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ\t: 28/07/2011
KARAR TARİHİ\t: 24/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILMA TARİHİ\t: 22/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif, Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti ile tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesi ile özetle; davalı kooperatife ait konutların davalı şirket tarafından satışa sunulduğunu, müvekkilinin 14.07.1995 tarihli sözleşme ile ....blok ... no.lu konutu satın aldığını, ancak üyelik kaydının yapılmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalı kooperatif ortağı olduğunun tespitini ve hükmen tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkiline sözkonusu sözleşmede taraf olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, adi yazılı şekilde yapılan taşınmaz satım sözleşmenin geçerli olmadığını, davacının kooperatife ortaklık başvurusunun bulunmadığı gibi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı talimat yazısına rağmen ödemelerini kooperatife yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Pazarlama Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesi ile özetle; davaya konu meskenlerin yapımının ilk önce müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini ve diğer davalı şirketin verdiği yetkiye dayanarak kampanya yürüterek dairelerin satışını gerçekleştirdiğini, davacının da bu kapsamda daire satın alıp tüm ödemeleri yerine getirdiğini, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının yaptığı teftiş sonucu işin sonlandırıldığını, müvekkilinin müşterilerine verdiği taahhütlerin kooperatife geçtiğini, kooperatifin bir kısım müşterileri kooperatif üye kabul ederken yönetimin değişmesi sonucu bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Uyuşmazlık; davacının, davalı ... Kooperatifine üye olup olmadığı, davacının davalı Jetpa şirketinden kooperatife ait taşınmazı satın alıp almadığı ile işbu taşınmazın kendi adına tapuya tescilini talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce verilen... E ve ... K. sayılı davanın reddine ilişkin karar; Yargıtay 23. H.D.nin 2013/7755 E. 2014/658 K. sayılı kararının “Bu durumda mahkemece, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği, başlangıçta ... Paz. Ltd. Şti ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir ilişki kurmasının dayanağı olan ve kooperatif yetkili organlarınca alınan kararlar ile diğer tüm dayanaklar tespit edilerek, davalı kooperatif tarafından davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, davacı veya davacı ile benzer konumda olan dava dışı şahıslarla davalı ... Paz. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmelerin davalı kooperatif tarafından dolaylı veya dolaysız şekilde benimsenip benimsenmediğinin, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak, davacı için açık kapı ilkesinin işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının da değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalı şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmede kooperatif ortaklığına ilişkin bir ibarenin bulunmaması ve kooperatifin bu sözleşmenin tarafı olmaması gerekçesiyle ve eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce bozma ilamı çerçevesinde yapılan inceleme sonrasında verilen ... E ve ... K. sayılı davanın reddine ilişkin karar; Yargıtay 23. H.D.nin 2017/1113 E. 2020/2011 K. sayılı kararının “Davalı ... Ürünleri Üretim Pazarlama Ltd. Şti ile diğer davalı kooperatif arasında imzalanan inşaat sözleşmesi kapsamında davalı şirketin bir kısım inşaatları yaptığı, davalı ... şirketinin konutların kampanyasından sağladığı bedelin büyük kısmını inşaat sözleşmesinin feshi ile 31.12.1997 tarihi itibariyle davalı kooperatife devrettiği dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda, davacı ...’in davalı şirketle yaptığı 14.07.1995 tarihli sözleşme kapsamında davalı şirkete ödemelerini yaptığı da Dairemiz bozma ilamı ile kesinleşmiş olduğundan davacının davalı kooperatife üye olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davacının tapu tescil talebine ilişkin olarak ise; kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ancak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorundadır. Kooperatif, diğer ortaklara borca rağmen tapu vermiş ise davacının da varsa borcuna rağmen kooperatiften tapu iptal ve tescil isteme hakkının varlığı kabul edilmelidir. Tapusunu alan herbir ortak yönünden bunları teslim aldığı tarih itibariyle kooperatife borcu olup olmadığı kooperatif defter, kayıt ve belgeleri incelenerek denetime elverişli ve ayrıntılı bir şekilde belirlenmelidir. Yapılan bu inceleme sonucu kooperatife borcu bulunan ortaklara tapularının verilmediğinin tespiti halinde davacının da bağımsız bölüm tapusunu almaya hak kazanabilmeleri için dava tarihi itibariyle borçlarının bulunmaması gerekir. Üyeye mevcut borcu ödeme olanağı sağlamak amacıyla borcun depo ettirilmesi doğru olmayıp, davanın reddi gerekir. YHGK'nun 15.06.2012 tarihli ve ... E, ... K. sayılı ilamı ve Dairemizin yerleşik uygulaması bu yöndedir. Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde davacının kooperatife borçlu olup olmadığının, borçlu ise davacı ile aynı durumda olan ortaklara tapularının verilip verilmediğinin bilirkişi kurulu aracılığıyla tespit edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesi ile bozulmuştur.
Yargıtay ilamı kapsamında, davacının, davalı Koooperatifin üyesi olduğu hususu kesinleşmiş olup; yargılamaya bu çerçevede devam edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı kapsamında alınan bilirkişi raporu ile özetle; kooperatifin 2003-2006 yıllarına ait defterlerinin ibraz edilmediği, 1995,1996,2000,2003 yevmiye defterlerinin, açılış-kapanış tasdiklerinin görülemediğini, ayrıca 2002,2001,1998 envanter ve defteri kebir defterlerinin tasdiklerinin görülemediğini, 1995-2006 hesap yıllarına ait ibraz edilen defterler kapsamında genel kurul tutanakları hazirun cetvelleri kapsamında inceleme yapıldığını, davacıya ait bir üyelik kaydının bulunmadığını, herhangi bir ödeme kaydının da olmadığını, genel kurul kararları kapsamında davacının dairesi için kooperatife 41.013,60-TL borçlu olduğu, tapu devri yapılan ortakların kooperatif borçlarının bulunmadığının tespit edildiğini, örnek olarak seçilen kişilerin tamamının Jetpa şirketinden konut satın aldıktan sonra kooperatife başvurarak, üye olarak kabul edildikleri ve kooperatife karşı borçlarını ödeyerek, tapularını devraldıkları tespit edilmiştir.
Bu kapsamda; davacının dava dilekçesi ile birlikte davalı Kooperatifin 30-40.000-TL kadar toplu ödeme ve aidat ödemesi halinde daire satın alan kişilerin üyeliğe kabul edildiğini, üyeliğin kabulü için başvurularına olumlu yanıt alamadığını beyan etmekle, kooperatif herhangi bir ödeme yapmadığı açık olup, Yargıtay'ın üyeliğin tespiti yönündeki kararı kesinleştiren bozma ilamı sonrasında da kooperatife ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi incelemesi ile davacı ile aynı konumda olan ve olmayan ve tapu alan üyelerin kooperatife olan borçlarını tamamlaması sonrasında tapu devrinin gerçekleştiği anlaşıldığından, eşitlik ilkesi kapsamında da bir ihlal mevcut olmamakla, davacının tapunun devri ve tescili talebinin reddi gerekmiştir. Taşınmazın davalı Kooperatif adına tescilli olması çerçevesinde işbu davada ... Şirketinin husumet ehliyeti olmadığından bu yönde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Ürünleri Üretim Ve Pazarlama Ltd Şti yönünden pasif husumet yokluğundan reddine,
2-Davanın ... Yapı Kooperatifi yönünden de reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Ürünleri Üretim Ve Pazarlama Ltd Şti Vekili kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara tarafa verilmesine,
6-Davalı S.S.... Kooperatif Vekili kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara tarafa verilmesine,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Karar taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verildi. 24/11/2023 11:31:50
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
EK KARAR: Davacının kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkin sehven karar verilmediği görülmekle HMK.305/A kapsamında hükme \"3- Davacının, SS ... Kooperatifi'ne üye olduğunun tespitine\" şeklinde hüküm eklenerek, ek karar yönünden de işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna başvuru yolu açık olmak üzere, hükmün tamamlanmasına karar verildi. 22.12.2023