T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 25/05/2022
NUMARASI\t\t: Esas Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t: ... (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ\t: Av. ... -
İSTİNAF EDEN DAVALI\t: ... (T.C. Kimlik No: ...)\t
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 20/11/2023
YAZIM TARİHİ\t: 22/11/2023
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 25/05/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine, hem alacaklının hem borçlunun herhangi bir kimlik bilgisine yer verilmeksizin Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, sonrasında devam ede gelen işlemlerde alacaklı vekili tarafından borçlu ... ün T.C. numarası olarak müvekkile ait T.C, Kimlik numarası bildirilmiş ve alacaklı vekilinin bu talebi üzerine İcra Müdürlüğünce müvekkilin T.C. Numarası uyap sistemine eklenerek müvekkil aleyhine takip işlemlerine başlanmış ve halen icra takip dosyası derdest durumda olup müvekkil aleyhindeki takip devam ettiğini, müvekkilinin iş bu davaya konu icra takibi ve takibe mesnet kambiyo senedi nedeni ile davalı alacaklıya herhangi bir borcu olmadığını, takip ve senet ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, takibe konu olun kambiyo senedinde her ne kadar müvekkilinin adı yer alsa da takibin asıl borçlusunun müvekkili olmadığını, müvekkili ...'ün T.C. numarası takibe eklenmek sureti ile müvekkilin haksız bir şekilde borçlu haline getirildiğini, takibin başında tarafı olmadığı bu ilişkide müvekkilinin, kimlik numarası haricen temin edilerek dosyaya kötüniyetli olarak sonradan eklendiğini, müvekkilinin alacaklıyı tanımadığını, yine söz konusu ilişkide kefil olan avalist şahsı da tanımadığını, kambiyo senedini imzalayan, kullananın müvekkili olmadığını, müvekkilin imza örnekleri karşılaştırılarak yapılacak olan bilirkişi incelemesinde söz konusu senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığının ortaya çıkacağını, senet metninde borçlunun adresi olarak belirtilen Konya ili içindeki adresinde müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin söz konusu senedin düzenlendiği gün de dahil olmak üzere daha öncesinde de Konya'da bulunmadığını, yaşamadığını, adres araştırması yapılması halinde de Konya'da hiçbir zaman bulunmadığının tespit edileceğini, müvekkilinin bahsi geçen icra takibi ve konulan hacizler nedeniyle mağdur olduğunu, müvekkilinin taşınmazları üzerine haciz konulmuş, bankalarda ticari itibari ve kredi puanının düşürüldüğünü, bu nedenlerle müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatı hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflarınca davacı aleyhine Konya ..İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığını, davacı ...'ün T.C. Kimlik numarasının sehven yanlış bildirildiğini işbu dava ile öğrendiklerini, davadan önce taraflarına herhangi bir ihtar veya bildirimde bulunulmadığını, taraflarıca ilgili durum öğrenildiğinde Konya ... İcra Müdürlüğüne yazı yazılarak, TC numarası sehven yanlış bildirilen davacı ...' ün UYAP sisteminden silinmesi ve hacizlerin kaldırılması 24.01.2022 tarihinde talep edildiğini, ilgili İcra Dairesinin de 24.01.2022 tarihli kararı ile yanlış bildirilen kimlik numarasının borçlu taraftan silinmesine sehven eklenen hacizlerin kaldırılmasına karar verdiğini, ilgili karar doğrultusunda davacının mal varlığı üzerindeki bütün hacizler kaldırıldığını, dolayısıyla davanın devam etmesinde, davacının hukuki yararının kalmadığını, uyuşmazlığın icra dairesinin hatasından kaynaklandığını, müvekkilin davaya sebebiyet vermediğini, müvekkil aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücreti çıkarılmaması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince \"... Tüm dosya kapsamı ayrıntılı şekilde incelendiğinde alacaklı-davalı sonradan borçlu gösterilen, davacı-borçlunun anne-babası ile takip başlangıcında bonoda ve takipte gösterilen borçlunun anne-babasının daha önceden biliniyor olması (haciz zaptı-kolluk araştırması neticesinde) karşısında haksız ve kötü niyetli takibe dahil edildiği anlaşılmakla davacının davasının, davalının kabulü olduğundan Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine İİK 72/5 maddesi gereğince 835,6 TL nin %20 si oranında tazminatın davalıdan alınıp davacı/borçluya verilmesine ( Yüksek Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 08/01/2014 tarih, 2013/15749; 773 sayılı ilamı da dikkate alındığında davalının haksız ve kötü niyetli olduğunun kabulü ile İİK.72/5. Maddesi gereğince davacı lehine %20 tazminatına hükmedilmesine,) ayrıca burada tartışılması gereken konu; takip konusu alacak; borç aslı mı yoksa takibe geçilen miktar mı ya da kapak hesabı mı? Yasal düzenlemede bu konuda ayrıntılı bir hüküm olmadığından Yüksek Yargıtay 19. HD'nin 10/06/2003 tarih, 2003/3010 Esas, 6152 Karar sayılı ilamı da dikkate aldığımızda, takibe geçilen miktarın dikkate alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır ...\" gerekçesiyle davacının davasının, davalının kabulü olduğundan Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, İİK 72/5 maddesi gereğince 835,6 TL nin %20 si oranında tazminatın davalıdan alınıp davacı/borçluya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece tarafları lehine vekalet ücretine hükmedilirken icra takip çıkışı üzerinden vekalet ücreti hesaplandığını, mahkemece dava değerinin 9.455,28 TL olarak baz alındığını, hem tedbire esas miktarın, hem harca esas miktarın dosya kapak hesabı olarak kabul edilmesine rağmen vekalet ücreti hesabında takip çıkışının baz alınmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın vekalet ücreti yönünden istinaf talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, borçlu isminin yanlış olduğunun öğrenilmesi ile birlikte ivedilikle yanlışlığın düzeltilmesi için talep göndererek hacizlerin kaldırıldığını, buna rağmen ilk derece mahkemesince hüküm tesis edilirken kötüniyet tazminatına hükmedildiğini, taraflarınca hiçbir şekilde kötüniyetli hareket edilmediğini, gerçek borçlu ile davacının isim ve soy isminin aynı olması nedeniyle bu durumun meydana geldiğini, müvekkilinin kötüniyetinin ispatlanmadığını, davacının menfi tespit davası açmadan önce taraflarına borçlu olmadığı yönünde bir bildirimde bulunmadığı gibi icra dosyasına da bir itirazda bulunmadığını, icra dosyasına yapılmış bir itiraz olsaydı taraflarınca hacizler kaldırılarak takibe devam olunmayacağını, ayrıca bu davanın ikame edilmesine gerek kalmayacağını, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, kabul etmemekle birlikte kötüniyet tazminatı miktarı hesaplanırken takipte kesinleşen miktar üzerinden hesaplama yapıldığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama gideri ve vekalet ücretinin müvekkili aleyhine yükletilmesinin hukuka ve usule yakırı olduğunu, davanın 9.455,28 TL bedel üzerinden açılmış olup mahkemece 835,60 TL üzerinden kabulüne karar verildiğini, bu sebeple reddedilen kısım üzerinden tarafları aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri verilmesi gerektiğini istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Davalı alacaklı tarafından Konya .. İcra müdürlüğü'nün ... E. (yenilenmekle... E.) sayılı dosyası ile (dava dışı) ... hakkında 835.600.000 ETL (835,00 TL) takip alacağı üzerinden icra takibi başlatıldığı, talip esnasında, davacının T.C. Numarası icra dairesine bildirilerek, borçluya ait menkul ve gayrımenkuller üzerine haciz konulmasının talep edildiği, davacı tarafından 10.01.2022 tarihinde eldeki menfi tespit davasının açılmasından sonra davalı alacaklı vekilince icra müdürlüğüne sunulan 24.01.2022 tarihli dilekçe ile \"sehven yanlış bildirilen TC:... kimlik numarasının UYAP dan silinmesini ve bu kimlik atında sehven konulan hacizlerin kaldırılmasının\" talep edildiği, talep üzerine icra müdürlüğünce işlem yapıldığı anlaşılmış olup; dava tarihi itibariyle davacı aleyhine yürütülen bir takip ve talep edilen bir alacak bulunduğundan, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.
İlk derece mahkemesince, davalının kabulü olduğundan Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş, takip çıkışı olan 835,60 TL üzerinden davacı lehine kötüniyet tazminatına, yine davacı lehine 835,60 TL vekalet ücretine karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekilince, dava değerinin 9.455,28 TL üzerinde açıldığı, ihtiyati tedbire de bu miktar üzerinden karar verildiği, bildirilen dava değeri üzerinden vekalet ücretinin hesaplanması gerektiği, Davalı vekilince, kötüniyetli olmadıkları, kötüniyet tazminatı şartlarının olayda bulunmadığı, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği, davanın 9.455,28 TL üzerinden açıldığı, mahkemece davanın 835,60 üzerinden kabulüne karar verildiği, bu nedenle davanın kısmen reddi durumu oluştuğu, reddedilen miktar üzerinden lehlerine vekalet ücreti verilmesi gerektiği sebeplerine dayalı istinaf başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.
Taraflar arasında, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasında, TC kimlik numarası sonradan bildirilen davacının dosya borçlusu olmadığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlığın, dava değerinin tespiti, buna göre taraflara yüklenecek yargılama gideri, vekalet ücretinin tayin ile kötüniyet tazminatı şartlarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Menfi tespit davası 10.01.2022 tarihinde açılmış olup, dava tarihi itibariyle davacı hakkında yürütülen bir takip ve talep edilen bir alacak bulunmaktadır. Davacının, icra dairesince 27.12.2021 tarihinde düzenlenen Dosya Hesabında belirlenen 9.455,28 TL miktarı dikkate alarak eldeki davayı açtığı, harcını da bu değer üzerinden yatırdığı gözetildiğinde, yargılama giderleri, vekalet ücretinin tayini yönünden dava değeri olarak 9.455,28 TL'nin dikkate alınması (aynı yönde Y.11. HD'nin 2015/1315 E.-2015/6705 K.sayılı kararı); Davalı alacaklı tarafından icra müdürlüğüne sunulan 24.01.2022 tarihli dilekçe takipten feragat beyanını içerdiğinden, böylece eldeki menfi tespit davasının ön inceleme tutanağı imzalanılmasından önce konusuz kaldığı, bu sebeple davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması gerekmekte olup, davacı lehine verilecek vekalet ücretinde ise AAÜT'nin 6.maddesinin gözetilmesi gerekecektir.
Davalının kötüniyet tazminatına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde ise; Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Somut olayda, icra doyasından yaptırılan zabıta araştırmasında borçlunun anne ve baba adı ile davacının anne ve baba adlarının açıkça farklı olduğu, borçla ilgisi bulunmayan davacının kimlik bilgilerinin davalı tarafça kesinleşmiş icra dosyasına verilerek, davacı hakkında haciz işlemleri yapılmasında, davalı alacaklının kötüniyetli olduğu açıktır. Mahkemece davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır. Kötüniyet tazminatı hesabında da yine yukarıda ifade edilen dava değerinin dikkate alınması gerekmekte ise de davacının bu hususta bir istinaf başvurusu bulunmadığından ve bu yanlışlığın resen gözetilmesi de mümkün olmadığından ilk derece mahkemesince hükmedilen kötüniyet tazminatının aynen korunması gerekmiştir.
Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde, davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereği esas yönünden reddine; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, HMK'nın 353/1.b.2.maddesi gereğince vekalet ücreti yönünden yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davalının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
1- Alınması gereken 645,89 TL harçtan peşin alınan 161,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 484,41 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
B) Davacının istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/05/2022 tarih .. Esas - ... Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,
1-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
2-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru ile 22,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 242,70 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflara ücreti vekalet taktirine yer olmadığına,
D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1-Konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- İİK 72/5. maddesi gereğince 835,60 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 167,12 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 161,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 108,37 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, dava ön inceleme tutanağı imzalanılmasından önce konusuz kaldığından, A.A.Ü.T'nin 6. Maddesi gereğince 4.727,64 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 161,48 TL karar harcı, 58,20 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 300,38 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine,
E) İlk derece mahkemesince 19/07/2022 tarihinde yazılan harç tahsil müzekkeresinin bila ikmal iadesinin ilk derece mahkemesince istenmesine,
F) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
G) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 20/11/2023 tarihinde oybirliği ile HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır