T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1735
KARAR NO: 2023/2077
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/02/2022
NUMARASI: 2021/599 E. - 2022/166 K.
DAVANIN KONUSU: Şirketin İhyası
Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, tasfiye memuru ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı ... Bakanlığı Adına ... Gebze Gümrük Müdürlüğü vekili, dava dilekçesinde özetle; Bakanlıklarının Gümrük ve Ticaret Başmüfettişleri tarafından ... Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.adına düzenlenen 10.02.2017 tarihli, 277-B/20 sayılı soruşturma raporu ile ithal edilen otomobillerin “yeni ve kullanılmamış” olarak beyan edilmesine karşın yapılan yurt dışı araştırmaları neticesinde “eski” olduğu ve dolayısıyla İthalat Rejim Kararının 7.maddesine aykırı şekilde ve izin almaksızın Türkiye'ye ithal edildiğinin anlaşıldığını, ... sayılı İthalat Rejimi Kararının 7.maddesinin ''Eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) malların ithali izne tabidir.'' hükmünce 4458 sayılı Gümrük Kanununun 235/1-c maddesi; ''Eşyanın ithali, İisansa, şarta, izne, kısıntıya veya betli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşvanın gümrük vergilerinin yanı Sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir'' hükmünce ve 235/4.maddesi ''birinci Akranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ile 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.” hükmüne istinaden Gebze Gümrük Müdürlüğünce mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı ile 16.10.2018 tarihli ve ... sayılı ceza kararı alındığını, Gebze İlçe Emniyet Müdürlüğüne muhatap 22.10.2015/... tarih/saylıı yazımız ile mezkur araçların trafik kayıtlarına satılamaz-devredilemez şerhi konulması hususunun bildirildiğini, bu kararların sirket ortağı olarak ...'a 06.11.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, buna istinaden ... Tic, Ltd, Şti.vekili tarafından 19.11.2018 tarihinde ... sayılı dilekçe ile ...ne bahse konu kararların iptali için başvuruda bulunulduğunu, Bölge Müdürlüğünün 10.12.2018 tarih ve ... sayılı kararı ile itirazın reddine ve bahse konu kararların onanmasına ilişkin olarak karar verildiğini, 19.12.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, yükümlüsünce herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle söz konusu kararların 08.06.2020 tarih ve ... sayılı yazı ekinde 6183 sayılı Amme Alacakları Usulü Hakkında Kanunun \"Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu\" bölümünün mükerrer madde 35- (EK: 25/5/1995 - 4108/11 md.) \"Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Bu madde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessilleri hakkında da uygulanır. Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmaz.\" hükümleri doğrultusunda tekrar şirket ortağı ... 15.06.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, Bölge Müdürlüğünce 25.06.2020 tarihinde ... sayı ve ... sayı ile intikal eden ... ve tasfiye edilen ...Tic. Ltd. Şti vekili Av. ...'na ait itiraza karşı, 10.12.2018 tarihli ... barkod sayıı karar ile 10.12.2018 tarihli ... sayılı kararlar daha önce tebligat yolu ile 11.12.2018 tarihinde tebliğ edildiğinden, kararların birer örnekleri 21.07.2020 tarihinde ... sayılı yazı ile yeniden 26.07.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, bu itibarla ilgili firma vekili tarafından tarihinde Kocaeli 2. Vergi Mahkemesi nezdinde ilgili kararların iptaline, dava ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesi için talepte bulunulduğunu, söz konusu taleplerinin Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin 19.11.2020 tarihli, 2020/1564 Esas ve 2020/988 Karar sayılı kararı ile davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiğini, kararın istinaf başvurusunda bulunulmaması nedeniyle 18.01.2021 tarihinde kesinleştiğini, bu aşamada bahse konu kamu alacağının tahsil edilebilmesi için şirketin ek tasfiyesinin gerektiğini ileri sürerek, TTK'nın 547.maddesi hükmü uyarınca, ... Tic. Ltd. Şti.'nin yeniden tesciline ve ek tasfiyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"Davacı tarafından davalı ... Sicil Memurluğu aleyhine açılan davanın Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/2954 esas 2018/1935 karar sayılı ilamına göre basit yargılama usulüne tabi olduğu, bu bağlamda HMK 320/1 maddesi gereğince duruşma açılıp toplanacak delil bulunmadığından dosya üzerinden karar verilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu şirketin tasfiye nedeniyle sicilden terkin edildiği, davacı tarafın işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu dikkate alınarak, dava konusu şirketin TTK 547.md gereğince ihyasına ve tasfiye memuru olarak da sicil kaydında tasfiye memuru olarak ismi yer alan ...'un görevlendirilmesine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. \" gerekçesiyle, sabit görülen davacının davasının kabulü ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü ... sicil numarası ile kayıtlı Tasfiye Halinde ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'nin TTK'nın 547.maddesi gereğince ihyasına, tasfiye memuru olarak TTK 547/2 maddesi gereğince ...'un görevlendirilmesine, ihya kararının TTK'nın 547.maddesi gereğince Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde tescil ve ilanına, davalı taraf yasal hasım olması ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama gideri hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara karşı, tasfiye memuru ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Tasfiye memuru ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın, tasfiye memuru olarak atanan müvekkilinin yokluğunda görülüğünü, oysa bu tür davaların tasfiye memuru olarak atanacak kişinin de katılımı ile görülmesi gerektiğini, davada ihyasına karar verilen şirket ve tasfiye memuru olarak atanan müvekkil ...un temsil edilemediğini, kendilerini savunma fırsatı da verilmediğini, bu nedenle davaya müdahil olmak istediklerini, istinafa konu kararın bozulmasına ve müvekkilinin katılımı ile yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesini talep etiklerini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 547. maddesi uyarınca şirketin ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, tasfiye memuru vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Ticaret sicilinden terkin edilen şirketlerin yeniden ihyasının sağlanması amacıyla 6102 sayılı TTK kapsamında iki farklı yol öngörülmüştür. Buna göre, tasfiye sürecine giren şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde TTK'nın 547. maddesi kapsamında sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür. Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bir diğer yol ise TTK'nın Geçici 7. maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin yeniden tescilidir. Buna göre asgari sermaye miktarına ulaşmayan, adres değişikliğini bildirmeyen şirketlerin re'sen kayıtlardan terkini halinde şirketin faal olması ve gerekli bazı koşulların da gerçekleşmesi halinde tekrar sicile kaydı mümkündür. TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; \"(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir\" düzenlemesi getirilmiş olup bu düzenleme ile ticaret sicilinden tasfiye sürecine girerek tasfiye sonunda sicilden terkin edilen şirketlerin tasfiye işlemlerinde eksiklik olması halinde sicilden terkin edilen şirketin tekrar sicile kaydedilmesi mümkündür. Örneğin şirkete ait bir malvarlığının bulunması veya devam eden bir dava bulunması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasının TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi hâlinde, şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan Ticaret Sicil Memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gereklidir. Ticaret sicili müdürlükleri ihya davalarında yasal hasım konumunda olup ihyası istenin şirketin tasfiye sonucu terkin edildiği anlaşıldığından, şirketin tasfiye memuru veya varsa tasfiye kurulu yasal hasım olan Ticaret Sicil Memurluğu ile birlikte zorunlu dava arkadaşı durumundadır (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 02.11.2009 tarih ve 2008/6965 Esas, 2009/11181 Karar sayılı kararı ile 11.09.2018 tarih ve 2018/2588 Esas, 2018/5177 Karar sayılı kararı, 06.09.2023 tarih ve 203/3931 Esas, 2023/4694 Karar sayılı kararı).Somut olayda ise davacı tarafından sadece davalı ... Sicil Müdürlüğüne davanın yöneltildiği, tasfiye memuruna yöneltilmediği, mahkemece bu şekilde davanın görülerek kabulüne karar verildiği görülmektedir. İhya davasının somut olayda olduğu gibi TTK'nın 547. maddesi uyarınca talep edilmesi halinde şirketin tasfiye işlemlerini yapmış olan tasfiye memur ya da memurları ile birlikte bağlı bulunulan ticaret sicil müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir. Bu davada sicil müdürlüğü ile son tasfiye memuru zorunlu dava arkadaşıdır. Davacı tarafından davada davalı olarak gösterilen İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün bu davada husumet ehliyeti bulunmaktadır. Dava dilekçesinde sözü edilen tasfiye memurunun da sicil müdürlüğü ile birlikte zorunlu dava arkadaşı olması nedeniyle, tasfiye memuruna karşı dava açılması için davacıya süre verilmesi, dava açıldığı takdirde her iki davanın birleştirilerek işlem yapılması gerekir. Mahkemece bu hususlara aykırı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Öte yandan, dosya kapsamının incelenmesinden davalı ... Sicil Müdürlüğüne dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verildiği görülmekte olup mahkemece davalıya dava dilekçesi tebliğ edilip savunma hakkı verilmeden karar verilmesi ve ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden dava dışı şirkete ilişkin ticaret sicil kayıtları getirtilmeden karar verilmesi de doğru olmamıştır.Diğer yandan, dava dilekçesinde davacı ''Ticaret Bakanlığı adına ... Gebze Gümrük Müdürlüğü'' olarak gösterilmesine rağmen, mahkemece gerekçeli karar başlığında davacı olarak tüzel kişiliği bulunmayan ''Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğü''nün gösterilmesi de hatalı olmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, tasfiye memuru ... vekilinin esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Tasfiye memuru ... tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince tasfiye memuruna iadesine,4-Tasfiye memuru ... tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair;HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.20.12.2023