T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2016/1231 Esas
KARAR NO\t: 2023/672
DAVA\t: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ\t: 27/12/ 2016
KARAR TARİHİ\t: 20/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili 27/12/2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; \"..., Türkiye'de faaliyet gösteren on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un (RKHK) 4'üncü maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma sonucunda, vermiş olduğu ... tarih ve...sayılı nihai karar ile aralarında Davalı bankanın da olduğu on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında RKHK'un 4'üncü maddesini ihlal ettiklerine karar verilmiştir. İlgili bankalara RKHK m. 16/111 ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik\" m.5/1, bent 1 ve m.5/İl ve m.7/İ uyarınca 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayrisafi gelirlerini takdiren her banka için farklı miktarlarda üzere para cezası verilmesine karar verilmiştir. Hukuk Mahkemeleri nezdinde Rekabet Kanunu ihlali nedeniyle açılan tazminat talepli davalarda, Yargıtay, Rekabet Kurulu Kararı'nın önemini vurgulamaktadır. İşbu tazminat davası, ihlal dönemi olan 21.07.2007-22.09.2011 tarihleri arasında müvekkil şirketin kullanmış olduğu ticari/araç vs.nakit ihtiyaçları için Davalı Bankadan kredi kullanmış olması ve söz konusu ihlal nedeniyle serbest rekabet ortamında ödeyeceğiden daha yüksek faizler ödemek zorunda kalarak zarara uğraması nedeniyle açılmaktadır. Davalının hukuka aykırı eylemi zarar sebebiyet vermiştir. Rekabet Kurulu Kararı'na konu ihlal olmasa idi müvekkilimin baz puan daha az ödeyeceği tahmin edilen kredi faizi oranının ve Rekabet Kurulu'nun 08.03.2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı nihai kararı ile idari para cezasına konu olan ve aralarında Davalının da bulunduğu kartel nedeniyle müvekkil aleyhine uygulanan yüksek kredi faiz oranı nedeniyle oluşan tahmini 500 TL zararın gerçek miktarının hesaplanması ve RKHK'nın 58. maddesi uyarınca bu zararımın üç katı tutarındaki Türk Lirasının, zarar tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte Davalı tarafından tazmini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini ....\" talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili 01/03/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; \"....Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 25.03.2011 tarihinde intikal eden bir başvuruda tüm bankaların uygulamakta olduğu kredi kartı alışveriş faizi ve gecikme faizi oranlarının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenen en yüksek oran üzerinden tespit edildiği, hiçbir bankanın bu faiz oranlarında indirime gitmediği ve tüm bankaların aynı faiz oranını kullandığı iddiası üzerine başlatılan önaraştırma sonucunda soruşturma açılmış ve soruşturma sonucunda ise Kurul’un davaya esas teşkil eden 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararında aralarında müvekkil ...(...)’ın da olduğu 12 banka hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (“4054 sayılı Kanun”) ihlal edildiği ... T.A.Ş. (...), ... A.Ş. (...), ... A.Ş. (...), ...A.Ş. (...), ...A.Ş. (...), ...Bankası A.Ş. (...), ... Bankası A.Ş. (...), ... Bankası A.Ş. (...),... Bankası A.Ş. (... Bankası), ... Bankası A.Ş. (...) ve ... Bankası A.Ş. (...) unvanlı teşebbüslerin mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda iletişimleri devam eden tek bir anlaşma teşkil eden anlaşma ve/veya uyumlu eylem şeklinde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, davacı tarafından dayanak gösterilen Rekabet Kurulu Kararını kabul etmediğimizi, söz konusu kararın öncelikle yürütmesinin durdurulması ve ardından iptali, ayrıca ödenen idari para cezasının faiziyle birlikte iadesi talebiyle ... 2. İdare Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasına kayden dava açıldığını belirtmek isteriz. Sözkonusu dava Mahkemece reddedilmiş, red kararı aleyhine yapılan temyiz başvurusu ... 13. Dairesi’nin ... Esas ... Karar sayılı ve 16.12.2015 tarihli kararı ile onanmıştır. Ancak anılan onama kararı aleyhine tarafımızdan karar düzeltme başvurusu yapılmış olup, karar henüz kesinleşmemiştir. Davacı tarafından dayanak gösterilen Rekabet Kurulu Kararı henüz kesinleşmediğinden huzurdaki davanın görülmesi mümkün değildir. Sözkonusu Rekabet Kurulu kararında Ticari kredilere yönelik bir inceleme ve ihlal bulunduğu yönünde bir tespit yoktur. Davanın zamanaşımı bakımından reddine, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine, husumet ve diğer usuli itirazımız kabul edilmez ise, rekabet Kurulu'nun gerekçeli kararı aleyhine açtığımız iptal davasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasına, usule ilişkin itirazlarımız kabul edilmez ise, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini....\" talep etmiştir.
DELİLLER
... 2. İdare Mahkemesi'nin ...esas nolu dosyası, Rekabet Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunun amacı 1. maddede, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme yaparak rekabetin korunmasını sağlamak olarak tanımlanmıştır. Yasanın ikinci kısım, birinci bölümünde \"Yasaklanan Faaliyetler\" üst başlığı ile dava konusu ve Rekabet Kurulunun kararına esas olan 4.maddede yer alan \"Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar\" düzenlenmiştir. İlk fıkrada, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerin hukuka aykırı ve yasak olduğuna yer verilmiştir. Beşinci kısımda \"Rekabetin Sınırlanmasının Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları\" üst başlığı altında ve 56.maddede bu kanuna aykırı anlaşma ve kararların hukuki niteliği, 57.maddede tazminat hakkı, 58.maddede zararın tazmini, 59. maddede ispat yükü düzenlenmiştir.
4054 sayılı Kanunun 57. maddesinde \"Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Zararın oluşması birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmış ise bunlar zarardan müteselsilen sorumludur.\" aynı Kanunun 58. maddesinde ise \"Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir. Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır. Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir.\" şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir. Kanunun 57.maddesinde tazminat hakkını doğuran eylem haksız fiildir.
Genel olarak haksız fiilin unsurları hukuka aykırı eylem, zarar, nedensellik bağı ve kusurdur. Hukuka aykırı eylem yani ihlalin varlığının öncelikle Rekabet Kurulu Kararı ile tespit edilmesi gerekmektedir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/400 E. 2010/1105 K. sayılı ilamı \"...Tazminata hükmedilebilmesi için, mahkemenin de doğru olarak belirlediği gibi uyuşmazlığa konu uygulamanın veya anlaşmanın 4054 sayılı Yasa’ya aykırılığının tespit edilmesi zorunludur. Bu durumun da Rekabet Kurulu kararı ile tespit edilmesi gereklidir...\", Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 1999/3350 E. 1999/6364 K. sayılı ilamı, \"…davada yer alan talebin açıklanan niteliği gözetildiğinde, tazminata karar verilebilmesi için öncelikle 4054 sayılı Yasanın yetkili kıldığı “Rekabet Kurulu” tarafından hâkim durumun kötüye kullanılmış olduğunun saptanması gerekir. Mahkemece bu yön gözetilerek, davacı tarafın anılan yasa kapsamında Rekabet Kurumuna başvuruda bulunup bulunmadığının araştırılması, böyle bir müracaat yoksa yapılacak başvurunun ön mesele olarak sonucunun beklenmesi gerekirken bu husus düşünülmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir…\", Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/9088 E. 2015/5989 K. sayılı ilamı \"Mahkemece...eldeki dava açısından davacının iddialarını 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine dayandırması gerektiği, özel hüküm mevcut bulunmakla TTK’nın 56 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine, BK’nun haksız fiil hükümlerine dayanılamayacağı, Yargıtay uygulamasına göre de Rekabet Hukuku anlamında rekabetin kısıtlanmasından kaynaklanan zararların tazminine karar verilebilmesi için öncelikle Rekabet Kurulu tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerinin ihlal edildiğinin saptanmış bulunması gerektiği...\" şeklinde olup emsal kararlarda da işaret edildiği üzere 4054 sayılı yasaya aykırılık nedeniyle açılacak tazminat davalarında 4054 sayılı yasaya aykırılığın Rekabet Kurulu'nun kararı ile tespit edilmesi ön koşuldur. Teşebbüsler arası ilişkinin rekabete aykırı olup olmadığı ve kanuna aykırılık hali, bu konuda uzman kuruluş olan Rekabet Kurulu'nun rekabetin ihlali kararı ile ispatlanmış olacaktır.
Mahkememizce davalı bankaya ilişkin olarak Rekabet Kurulu Kararına ilişkin olarak ... 2. İdare Mahkemesi'nde açılmış olan dava bekletici mesele yapılmış, bekletici mesele yapılan Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 2022/921 Esas sayılı dosyasında Rekabet Kurulunun ilgili kararının iptaline karar verilmiş ve verilen karar 17/11/2023 tarihinde kesinleşmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; davacı tarafça Rekabet Kurulu'nun Türkiye'de faaliyet gösteren ve davalı Bankanın da aralarında bulunduğu on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma sonunda verdiği ... tarih ve ...sayılı nihai karar ile aralarında davalı bankanın da olduğu on iki bankanın mevduat ve kredi kartı hizmetleri alanında RKHK'un 4'üncü maddesini ihlal ettiklerine karar verildiği, ilgili bankalara \"Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik\" uyarınca yüklü miktarlarda idari para cezası verilmesine karar verildiği, 2007-2011 yılları arası ihlal döneminde davacının davalı bankadan kredi ve söz konusu ihlal nedeniyle serbest rekabet ortamında ödenmesi gerekenden daha yüksek faizler ödemesi nedeniyle zarara uğradığını iddia etmişse de, iş bu davaya konu Rekabet Kurulu Karanının ... 2. İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen karar ile iptal edildiği ve mahkemece verilen kararın 17/11/2023 tarihinde kesinleştiği, 4054 sayılı yasaya aykırılığa ilişkin olarak ön koşul olan Rekabet Kurulu'nun kararı iptal edilmiş olması nedeniyle davacı lehine tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 269,85 TL harcın başlangıçta alınan 29,20-TL harçtan mahsubu ile bakiye 240,65 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.20/12/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza