T.C.
İSTANBUL\t
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ\t\t\t\t\t
ESAS NO\t: 2020/140
KARAR NO\t: 2023/103
DAVA\t: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ\t: 06/03/2020
KARAR TARİHİ\t: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan haksız ihtiyati tedbirden kaynanan tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı Mekin ...Şti. vekilinin 06.03.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin müvekkili aleyhine patentin tecavüzün tespiti, men'i durdurulması, önlenmesi ve tazmini İle TTK kapsamında haksız rekabetin ortadan kaldırılması talepli dava açtığını, davanın ... 2.FSHHM ...E. Sayılı dosyası (yenilenen dosya, ... 4.FSHHM ...E.) kapsamında görüldüğünü, davalının haksız davasının reddini talep ederek ayrıca davalıların distribütör olduğu patentin yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma kriterine haiz olmayan ürünler olduğunu beyanla, 25.05.2004 tarih, ...nolu ... başlıklı patent belgesinin iptaline, sicilden terkinine, karar verilmesi talepli açtıkları davanın da ... 2.FSHHM ...Sayılı dosya ile birleştirildiğini, davalı şirketin ihtiyati tedbir kararı ile birlikte icra yolu ile müvekkilinin şirket adresine giderek davaya konu patent kapsamında kalan ürünlere el koyulmasını sağladığını, müvekkilinin ihtiyati tedbir kararı sebebiyle davaya konu patentin bulunduğu ürünlerini (...) satamadığını, yıllarca depoda çürümeye bırakmak zorunda kaldığını ve ihtiyati tedbir kararının tebliğ edilmeksizin icra memuru ve polis eşliğinde şirkete gelinmesi sebebiyle ciddi itibar kaybına uğradığını, tüm bu durumların müvekkilinin satışlarını düşürdüğünü, davalının Avrupa patentinin iptaline 31.10.2013 tarihinde karar verildiğini, İhtiyati tedbir karar tarihinin ise 15.01.2014 olduğunu, davalının patent tescilinin olmadığını bile bile haksız ihtiyati tedbir kararı ile bu ürünleri müvekkilinin satması ve üretmesinin engellendiğini, davalının kötü niyetinin tartışmasız olduğunu, dava dosyası kapsamında 14.09.2015 tarihinde ihtiyati tedbirin haksız olduğunun anlaşılarak tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini, 02.07.2019 tarihli karar ile davalının haksız davasının reddine karar verildiğini, davaya konu patent tescilinin sicilden terkin edilmiş olması sebebiyle birleşen dava yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiğini, davalının kötü niyetli olarak talep ettiği ihtiyati tedbir kararının haksız olduğunun tespit edildiğini işbu haksız tedbir kararı sebebi ile müvekkilin uğradığı zararın tazminini talep etme zorunluluğu doğduğunu, davalının ... 2.FSHHM ...E. Sayılı dosyasına yatırdığı 100.000,00 TL teminatın davalıya iade edilmemesine karar verilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinin müspet ve menfi tüm zararının tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi : Davalı ... Tic.Ltd.Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinin konu kısmında 1.000-TL. talep edildiği belirtilmesine rağmen, netice ve talep kısmında \"müspet ve menfi tüm zararın tazmini” talep ettiklerini, bu durumun açıkça HMK hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, bu dava bakımından davacı yandan beklenen basiretli tacir olarak ihtiyati tedbirin uygulanması nedeni ile uğramış olduğu zararı kendi defterleri yahut ticari belgeleri üzerinden hesaplayabilmesi olduğunu ancak davacı yanın uğramış olduğu herhangi bir zararın söz konusu olmadığı için hesaplama yapılamadığını, davacı yanın kesin olarak zararını hesaplayabilecekken, belirsiz alacak davası ikame etmesinin HMK md.107 uyarınca mümkün olmadığını, davacının davasının usulden reddine karar verilmesini talep etmelerinin gerektiğini, davacı yanın zarara uğradığını iddia ettiği ihtiyati tedbir kararının 15.01.2014 tarihinde ittihaz edildiğini, 22.01.2014 tarihinde uygulandığını, mahkemece anılan ihtiyati tedbir kararının 14.09.2015 de kaldırıldığını, işbu davanın ise 19.03.2020 tarihinde ikame edildiğini, davacı yanın tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davacı yanın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ...E.sayılı dosyada dava konusu patentin iptal edilmiş olmasırıa rağmen, tedbir kararının alınmasının sağlandığı yönündeki soyut mesnetsiz iddiaların gerçeği yansıtmadığını, ihtiyati tedbir kararının uygulanmasında dava konusu patente ilişkin bir adet büyük boy bir adet orta boy olmak üzere 35 çift ve bir adet tek orta boy ... tespit edildiğini, bu tespit edilen ürünlere herhangi bir zarar verilmeksizin şirket yetkilisi ...'e yediemin olarak teslim edildiğini, neticeten davacı yanın herhangi bir zararınırı olmadığını, müvekkili adına gerçekleştirilen tedbir uygulamasında davacının maddi zararına neden olacak bir uygulamanın söz konusu olmadığından davacı yanın hukuku dolanmnak sureti ile tazminat talep ettiğini HMK uyarınca bildirilen şartları taşımayan ve HMK hükümlerine aykırı olarak ikame edilmiş olan davanın usülden reddini, esasa ilişkin olarak da haksız, mesnetsiz, soyut işbu davanın reddini beyan ve talep etmiştir.
Cevaba Cevap dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci cevap dilekçesi : Davalı vekili dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarla davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.
Gönderme kararı : Davanın dava açılırken ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası olarak açıldığı, bu mahkemece gönderme kararı verilmesi üzerine dosyanın mahkememizin yukarıda esas sayılı numarasına kaydedilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Deliller :
İcra Dosyası : ... 28. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası dosya arasına sağlanmıştır. .. 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 04/09/2015 tarih ve ...Esas sayılı yazısı ile ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu : Bilirkişiler Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...ve Tekstil Yüksek Mühendisi ...'nin ibraz ettikleri raporda; Tedbir dönemi için talep edilebilecek tazminat hesaplamasının, 22.01.2014 ile 14.09.2015 tarihleri arası tedbir dönemi,. 2014 yılına ait dava konusu ürünün satış listelerine dair bir veri incelemeye sunulmadığı, davalı 2015-2019 yılları arasındaki dava konusu ürünlere ait satış tutarlarını incelemeye sunulduğu, tedbir dönemine ait kazancın (davalı için) ya da kaybın ( davacı için ) tespit edilebitmesi için sunulan veriler kapsamında davalının verileri üzerinden hesaplama yapılabildiği, hesaplamanın brüt kazanç üzerinden değil, maliyetlerin elde edilen gelirden düşülmesiyle kalan net kazanç üzerinden yapılması gerektiği, net kazanç belirlenirken, yapılan tüm flillerin sonucu olan brüt satışların tamamının tecavüz kapsamında olmadığı durumlarda; ürünlerin toplam kar marjı üzerinden oranlama yöntemiyle hesaplama yapıldığı ya da tecavüz konusu ürünlerin adet başı kar marjının belirlenerek ürün sayısıyla çarpılması yoluyla hesaplama yapıldığı görüldüğü,
Gelir tablosu kalemlerinden Brüt Kar Marjı oranı belirlenerek, bu kar marjının dava konusu ürünlerin satış tutarına oranlaması yoluyla tazminat tutarı belirlenebildiği,
2014 yılı satışları bilinmediğinden 2015 yalı için bu hesaplama yapılmıştır.
Kâr Marjı= (Net Satışlar — Satılan Malın Maliyeti) / Net Satışlar
2015 Yılı Brüt Satış Karı :1.371.578,54-TL
2015 Yılı Net Satışlar :3.437.540,20-TL
2015 Yılı Dava Konusu Ürün Satışları: 452.345,41-TL
Kar Marjı: 1.371.578,54 / 3.437.540,20 = 0,39
2015 Yılı 12 Aylık dönem için oluşan kar: 452.345,41 x 0,39 = 176.414,70-TL
2015 Yılı Aylık Kar: 176.414,70 / 12 = 14.701,22-TL
Tedbir dönemi 22.01.2014 — 15.09.2015 olması nedeniyle ortalama 20 aya tekabül ettiğini baz alınırsa talep edilebilecek tazminat miktarı: 14,701,22 X 20 = 294.024,40-TL
Tarafların 2014-2015-2016-2017-2018 ve 2019 yılları tutulması zorunlu ticari defterleri incelenmiş, açılış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu, e-beratların yasal sürelerinde sisteme yüklenmiş olduğu, her iki tarafın defterlerinin de TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, takdir Sayın mahkemeye ait olmak üzere defterlerin sahipleri lehine delil teşkil ettiği kanaatine ulaşıldığı, davacının dava konusu ürüne ait satışları toplam satışlar içerisinde ayrıştırılması için incelemeye veri sunamadığı, davalının 2015 Yılından itibaren dava konusu ürünlere ait satışların listesini incelemeye sunduğu, davalının 2015 yılı verileri üzerinden yapılan hesaplama sonucunda, sektör uygulamalarına da uyumlu olan şekli ile; tedbir dönemi için talep edilecek tazminat miktarının 294.024,40-TL olabileceği kanaatine ulaşıldığı bildirilmiştir.
29/06/2022 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda; Davacının dosyaya sunduğu İthalat Beyannameleri incelendiğinde; beyannamelerin yapılan bütün ithalatı yansıtıp yansıtmadığı ya da beyannamelerde geçen “...” ürününün tamamının dava konusu ... olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, Davacı iddiası olan davalının üçüncü kişilerle yapmış olduğu lisans sözleşmelerine ilişkin dosyada incelenecek veri olmadığı, Davalının rapora itiraz dilekçesinde belirttiği üzere davacının incelemeye belge sunmama durumunun olmadığı ancak sunulan belgelerden dava konusu valize ilişkin zararın net olarak tespit edilemediği, davalı kayıtları üzerinden talep edilebilecek miktarın kök raporda hesaplandığı bildirilmiştir.
Islah dilekçesi : Davacı vekilinin alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah ettiği ve ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği ve davalının ıslaha karşı beyanlarını dosya ibraz ettiği anlaşılmıştır.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız ihtiyati tedbirin uygulanması nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf; mahkememizin 2017/169 esas sayılı sayılı dosyasında 15/01/2014 tarihinde 100.000,00 TL nakdi teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalı şirketin tedbir kararına istinaden icra yoluyla müvekkili şirketin adresindeki davaya konu patent kapsamında kalan ürünlere el koydurduğunu, davalının ...geriye dönük olarak 31/10/2013 tarihinde hükümsüz kılındığı halde 15/01/2014 tarihinde tedbir kararı verilmesini sağladığını, mahkemeyi yanıltarak kötü niyetli bir şekilde haksız rekabet ortamı oluşturduğunu, patent tescilinin olmadığını bile bile haksız ihtiyati tedbir kararı ile bu ürünleri müvekkilinin satmasını ve üretmesini engellediğini, sonuç olarak dava dosyası kapsamında 14/09/2015 tarihinde ihtiyati tedbirin haksız olduğu anlaşılarak tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı taraf ise davanın belirsiz alacak olarak açılmasının usule aykırı olduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, davalının tedbirden dolayı bir zararının doğmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Yasal hükümler ve mevzuat : HMK'nın 399 . Maddesi \" Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür.
Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır.
Tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.\" şeklindedir.
Gerekçe : Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; mahkememizin 2017/169 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında davacı tarafça talep edilen ihtiyati tedbir talebi bakımından 15/01/2014 tarihinde tedbir kararı verildiği, 14/9/2015 tarihli ara kararla tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği, tedbir kararının ... 28. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında infaz edildiği anlaşılmıştır.
Davalının zaman aşımı itirazı yönünden yapılan incelemede; yukarıda belirtilen HMK'nın 399 maddesi hükmü gereğince davanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık süre içinde dava açılabileceği hükme bağlanmakla, mahkememizin 2017/169 esas sayılı dosyasında verilen hükmün kesinleşmediği anlaşılmakla davalının zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Dosyanın esas bakımından yapılan incelemesinde ise; mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tedbirin devam ettiği 22/01/2014- 14/09/2015 tarihleri arasında tarafların ticari defterleri incelenerek rapor tanzim edildiği, dava konusu edilen erilen ürünler bakımından ticari defterlerde münhasır olarak belirtilmemesi nedeniyle hesaplama yapıldığı, yapılan hesaplamanın dosya kapsamına ve sektör uygulamaları ile uyumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunun hükme esas alınarak karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama sonucunda davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 294.024,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 20.084,81-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.845,81-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 14.239,00-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 46.103,66-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 54,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.791,41-TL Tamamlama Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 97,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.497,21TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır