T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2022/263 Esas - 2023/230
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
\tT.C.
\t...
\t4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/263 Esas
KARAR NO\t: 2023/230
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ\t: 12/04/2022
KARAR TARİHİ\t: 22/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 19/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
İDDİA VE İSTEK \t\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ’ın davalı
kooperatifin 2200 ve 2201 numaralı hisselerinin sahibi olduğunu, müvekkili ve oğlu dava dışı Cemal
Kaynak'ın 15/04/1978 tarihinde davalı kooperatiften adlarına hisse satın alarak üye olduğunu ve ödemelerini gerçekleştirdiklerini, müvekkili davacının oğlu dava dışı ...’ın, annesinin
ileri yaşlı olması nedeniyle hisselere ilişkin ödemeleri ve davalı kooperatifle olan ilişkileri takip ettiğini ve gerçekleştirdiğini, müvekkili adına davalı kooperatifte bulunan 2200-2201 numaralı üyeliklerin
akıbeti ile ilgili yapmış oldukları arabuluculuk başvurusu neticesinde 24/02/2022 tarihinde 1. görüşme
gerçekleştirildiğini, 21/03/2022 tarihinde gerçekleştirilen 2. görüşmede ise; anlaşamama tutanağı
düzenlenerek arabuluculuk sürecinin sona erdirildiğini, müvekkilinin 15/04/1978 tarihinde kooperatif
ortaklık senedini imzalayarak kooperatife iki hisse payı ile (2200 ve 2201 nolu hisseler) üye olduğunu, belirlenen her bir hisse için toplam değerin 22.500,00-TL olduğunu, ekte sundukları ortaklık senedinin
notlar kısmının 4. Maddesinde de açıkça belirtildiğini, bu bedelin 6.550,00-TL’lik kısımları her bir hisse için 06/04/1978 tarihinde Kooperatifin banka hesabına müvekkili tarafından yatırıldığını, Ek-2 de sundukları
banka dekontları ve makbuzlardan da açıkça görüleceği üzere kalan ödemelerini de zaman içerisinde
gerçekleştirdiğini, devam eden tarihlerde kooperatif ile iletişim devam ettiğini, Ek-3’te sundukları
kooperatifle yazışmasında müvekkilinin 1997 yılına ait borçlarını ödediğini belirtiğini, örnek olarak Ek-
2’te sundukları 2001 yılı kooperatif faaliyet raporunda da açıkça belirtildiği üzere üyelerin çok uzun
yıllardır bekletildiğini, yine aynı raporda yer aldığı üzere ortaklıktan çıkarılanlar bulunmadığını, müvekkilinin kooperatife yaşanan aksaklıklara rağmen ödemelerini gerçekleştirdiğini, sorumluluklarını yerine
getirdiğini, arabuluculuk aşamasında yapılan görüşmelerde üyeliğin tespiti ya da üyeliğin hukuka uygun
olarak sona erdirildiğine dair davalı kooperatifçe somut bir belge, evrak ya da karar ibraz edilmediğini,
mevcut kooperatif yönetiminin, müvekkilinin yurtdışında yaşamasından ötürü, süreci takip edemeyeceği
düşüncesi ile üyeliğine ilişkin taleplerine muğlak ifadeler ile cevap verdiğini belirterek müvekkili Ayşe
Sıddıyka KÖKSAL’ın ... Kooperatifinin 2200 ve
2201 no'lu üyeliklerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA\t:
Davalı kooperatif vekili ise cevap dilekçesinde ; davanın süresinde açılmadığını,
zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere uygun olarak açılmayan davanın reddi gerektiğini, davacı olarak
dava dilekçesinde ismi geçen ... isminde ...
Kooperatifinde kayıtlı ya da evvelce kaydı silinmiş bir üyeye rastlanmadığını, üyelikleri devam eden üyelere ait mühim evraklar ayrıldıktan sonra kooperatif
yönetim kurulunun 12/05/2014 tarih ve 18 sayılı kararı ile onbinlerce sayfa evrakın imha edildiğini,
ancak dava dilekçesine ekli bulunan ve delil mahiyetinde ibraz edilen evrakların tetkikinde evvelce
... ... E sayılı dosyada davacı ... tarafından ibraz
edilen evrakların bir kısmının bire bir ayni olduğunun tespit edildiğini, ... E.sayılı dosyaya ibraz edilen para alındı makbuzlarının üzerinde ... ...
Kaynak isminin yazılı olduğu bu makbuzlarda görünen meblağların ... tarafından
ibraz edilerek ve ... adına dava açılmasını sağlamak suretiyle haksız menfaat
temin etme yoluna gidildiğini, çok uzun müddet (40 sene) kooperatif ile ilişki
kurmayan ve yapılan tebligatları almayan üyenin ihraç kaydına rastlandığını, bu üyenin 60 seneden beri
Almanya' da yaşadığı ve en son 1978 senesinde kooperatifle bir ilişki kurduğu, ... Mahkemesinde
... tarafından açılan davaya ibraz edilen dekont ve makbuzlardan anlaşıldığını,
incelenen müvekkili kooperatif belge ve makbuzlarına göre ...'ın en son 1980 senesinde bir kısım ödeme yaptığı ve 42
seneden beri hiç bir şekilde kooperatif ile iletişim kurmadığı, geçerli bir adres bildirmediği ve aylık
aidatlarını ödemediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER\t:
- Kooperatif kayıt ve belgeleri
- Kooperatif ticari defter kayıtları
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE\t:
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra kooperatif mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; davalı kooperatifin 2201 ortaklık nolu ortaklık senedine göre davacının
15/04/1978 tarihinde 2201 nolu ortaklığa kabul edildiği, davalı kooperatifin 2200
ortaklık no'lu ortaklık senedine göre ise davacının 25/04/1978 tarihinde 2200 nolu
ortaklığa kabul edildiği, davalı kooperatif yönetim kurulunun 15/12/2006 tarih ve 19 sayılı kararı ile 06
Kasım 2006 tarihinde birinci kez, 16 Kasım 2006 tarihinde ikinci kez gazete ilanı
yapılarak ortaklık taahhütlerini yerine getirmeyen kooperatif ortakları adına gerekli yasal ilanların yapıldığı belirtilerek 2200 ve 2201 no'lu üyelikleri yönünden davacı...
ortaklıktan ihracına karar verildiği, kooperatif tarafından ihraç kararına dayanak ihtarnameler (gazete ilanları) ve ihraç kararının tebliğine
(veya ilanına) ilişkin belgelerin imha edildiği belirtilerek ibraz edilemediği, bu nedenle gerek davacının borç durumu gerekse de ihtarnamelerin usulüne
uygun olup olmadığı yönünden net bir değerlendirme yapılamadığı, davacının 1980 yılına kadar yaptığı ödemelerin toplamının rapor içeriğinde dökümünün gösterildiği ancak sözkonusu ödemelerin dava dışı ... ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı tespit edildiği belirtilmiştir .
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dosya kapsamındaki veriler itibariyle denetime ve hüküm tesisine elverişli görülmekle ek rapor alınmasına Mahkememiz'ce gerek görülmemiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi raporu dikkate alındığında; davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin kooperatif yönetim kurulu tarafından alınan 15/12/2016 tarih ve 19 sayılı karar ve sözkonusu karar sonrasında yapılan yasal ilanlar çerçevesinde sona erdirildiği sabittir. Ancak ihraç kararına dayanak ve ilanen tebliğ edildiği ileri sürülen 06/11/2006 tarihli 1. ve 16/11/2006 tarihli 2. ihtarnamelerin ve tebliğ belgelerinin örnekleri sunulmadığından, ihtarnamelerin gerek içerik ve gerekse de muhatabı konumundaki davacıya tanınan ödeme süreleri itibariyle yasal 10 ve 30 günlük süreleri içerip içermediği dosya kapsamında tespit edilememiştir. Bu nedenle de, sözkonusu ihraç kararının 1163 sayılı kanunun
27. maddesi ve anasözleşmenin 14/2. maddesindeki usule uygun olarak alındığı olgusunu ispat yükü kendisine düşen davalı kooperatifin usulüne uygun deliller ile kanıtlayamadığından, ihraç kararının ana usule ve yasaya aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Ne var ki, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda yer verilen davacının davalı kooperatife yıllar içerisinde yaptığı ödeme miktarları ve tarihleri incelendiğinde; 26/04/1978-08/04/1980 dönemine ait olduğu, değinilen İhraç kararından sonra dava tarihine kadar davacı tarafından yapıldığı tartışmaya yer vermeyecek şekilde sabit olan başkaca aidat ödemesinin bulunmadığı ortadadır.
Bu durumda, davacı kooperatif ile uzun yıllar boyunca bir fiili üyelik ilişkisi kurmadığı ve aidat ödemediği sabit olan davacının kooperatif üyeliğinin devam edip etmediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bilindiği üzere; aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı anlamına gelir. Böyle bir ortağın açtığı davanın TMK'nın 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir. Nitekim Yargıtay... sayılı kararında bu hususa vurgu yapılmış olup ... Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlığı'nın ... sayılı ilamında da aynı görüş benimsenmiştir.
Dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacının hakkında ihraç kararı alınan 15/12/2006 tarihinden uzun yıllar önceki tarih olan 08/04/1980 tarihinden dava tarihine kadar davalı kooperatife ortak olarak aidat ödemediği sabittir. Bu durumda, davacının davalı kooperatif üyeliğinden zımnen vazgeçtiği, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmediği ve kooperatif ile üyelik bağlamında fiili hiçbir ilişkisinin bulunmadığı gözetildiğinde; davacının anılan ve usule aykırılığı sabit olan ihraç kararını da zımnen kabul ettiği, üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği ve ortaklıktan çıkma iradesini bu şekilde ortaya koyduğu sabittir.
Açıklanan gerekçelerle; davacı tarafından açılan dava TMK'nın 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralına aykırı olup reddi gerektiğinden, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 179,90-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde iade gideri içerisinde karşılanarak davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/03/2023