T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2021
KARAR NO\t: 2023/2036
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI VEREN
MAHKEME: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 13/12/2022
DOSYA NUMARASI: 2022/534 Esas - 2022/851 Karar
DAVA: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 21/12/2023
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın Maslak Plazalar Şubesi müşterisi davalı/borçlu ... Tic. A.ş. lehine, dava dışı borçlular ... ve ... müşterek borçlu müteselsil kefaleti ile genel kredi ve teminat Sözleşmesine istinaden ticari ve taşıt kredisi tesis edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine, hesabın kat edildiği ve borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içerir Kadıköy .... Noterliği'nin 31/03/2016 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesi borçlulara gönderildiğini ve borç ödenmediğini, davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine 417.991,53-TL'lik alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, icra takibinde rehne, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, davalıların yetki itirazlarının haksız olduğunu, davalıların borca yönelik itirazlarında haksız olduklarını, davalıların faiz ve ferilere yönelik itirazlarının haksız olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazının iptalini, takibin devamını, davalının alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yana tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; cevap ve delil bildirmediği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 13/12/2022 tarih ve 2022/534 Esas - 2022/851 Karar sayılı kararı ile; \" Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası İİK 67. maddesinde düzenlenmiş olup, takibin devamını amaçladığından takibe ve itiraza sıkı sıkıya bağlıdır. İtirazın iptali davasının şartları; 1-) Geçerli bir takip bulunması, 2-) Süresinde ödeme emrine itiraz edilmesi ve 3-)1yıllık hak düşürücü süre içinde dava açılması (itirazın tebliğinden itibaren) şeklindedir. İtirazın iptali davasında usule ilişkin veya esasa ilişkin nihai kararlar verilebilmektedir. Usule ilişkin nihai kararlar dava şartı noksanlığı durumunda verilen kararlar olup, süresinde ödeme emrine itiraz edilmemiş olması, itirazın davadan önce geri alınmış olması, davadan önce borcun tamamen ödenmiş olması, hak düşürücü sürede dava açılmaması ve geçerli takibin bulunmaması durumlarında verilecektir. Dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile davacı banka tarafından davalı borçluya karşı genel kredi sözleşmesi, ihtarname rehin sözleşmesi dayanak gösterilerek genel kredi sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla 04.08.2020 tarihinde taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine başlanıldığı, ödeme emrinin 13.08.2020 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 20.08.2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin davalıya tebliğine dair bir kayıt ve belgenin icra dosyası içinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı borçlu vekilinin İcra müdürlüğüne sunduğu itiraz dilekçe ile, müvekkilinin borcunun bulunmadığı, rehnin paraya çevrilmei yoluyla takip yapılamayacağı, müvekkili şirket hakkında Bakırköy 4. ATM nin 2015/200 esas sayılı iflas erteleme davasında 15/05/2015 günü \" yapılmış ve yapılacak icra takipleri ile ihtiyati haciz ve tedbir uygulamalarının durdurulmasına \" karar verildiğini, 23/03/2016 günü \" davanın kabulü ile 1 yıl süre ile iflasın ertelenmesine , tensip kararı gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının aynen devamına karar verildiğini, kararın henüz kesinleşmediğini bu nedenle tedbir kararının devam ettiğini, İİK 179/b maddesi gereğince yapılan takipler de dahil olmak üzere takip yapılamayacağından icra takibine itiraz ettiği anlaşılmıştır. Bakırköy 4. ATM nin 2015/200 esas sayılı dosyasında incelenmesinde; Davanın dosyamız davalısı şirket tarafından açılan İflasın Ertelenmesi davası olduğu 15.05.2015 tarihli tensip zaptı 11/a maddesi ile, Davacı şirketin borçlarına kefil olanlar yönünden devam eden takipler ve İİK 206 maddesinin 1. sırasında yazılı alacaklara ilişkin olanlar hariç olmak üzere 6183 sayılı kanuna dayalı takipler de dahil, hangi nedene dayanırsa dayansın, iflas erteleme talebinde bulunan şirket hakkında yapılmış ve yapılacak icra takipleri ile ihtiyati haciz ve tedbir uygulamalarının durdurulmasına, (TEDBİR TARİHİNDEN ÖNCE başlatılmış takiplerin bulunduğu yerde durdurulmasına) karar verildiği, yargılama sonunda şirketin iflasının ertelenmesine karar verildiği verilen kararın 08/09/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Ayrıca, az yukarıda da izah edildiği üzere, itirazın iptali davasının görülebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış, geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. Ortada, geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra takip yasağı bulunan hallerde takip başlatılması halinde açıklanan şekilde geçerli bir takibin bulunmayacağı açıktır. Tüm bu açıklamalar ışığında, yapılan yargılama, toplanan deliller ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ve Bakırköy 4. Asliye Ticaret mahkemesinin 2015/200 esas sayılı dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, genel sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, Bakırköy 4. ATM nin 2015/200 esas sayılı dosyası ile davalı şirketin hakkında 1 yıllık iflas erteleme kararı verildiği , verilen kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2016/9630 E- 2020/852 K sayılı 11/02/2020 tarihli kararı ile onandığı ve 08/09/2020 tarihinde kesinleştiği ve bu dosyadan verilen tedbir kararı doğrultusunda davalı hakkında icra takibi başlatılamayacağı ve bu kapsamda davacı tarafça başlatılan icra takibinin geçerli olmadığı anlaşıldığından; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. \" gerekçeleri ile; \" 1-Geçerli bir takip bulunmadığından DAVANIN DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE, ... \" karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil bankanın Maslak Plazalar Şubesi müşterisi davalı/ borçlu ... SAN. VE TİC. A.Ş. lehine, dava dışı borçlular ... müşterek borçlu- müteselsil kefaleti ile Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesine istinaden taşıt kredisi tesis edilmiş olduğunu, Borcun ödenmemesi üzerine, hesabın kat edildiği ve borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içerir Kadıköy .... Noterliği'nin 31/03/2016 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesinin borçlulara gönderildiğin, ancak borcun ödenmediğini, Borcun ödenmemiş olması sebebiyle borçlu tarafından müvekkil alacaklı banka lehine rehin tesis edilen ... plakalı araç hakkında İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/13962 E. sayılı dosyası ile Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu İle takibe konulmuş olduğunu, borçlu tarafça ilgili takibe haksız ve mesnetsiz kötü niyetli iddialarla itiraz edilmiş olup takibin durdurulduğunu, İlk Derece Mahkemesi nezdinde ikame ettikleri davadan önce, 01.01.2019 tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı haline gelen arabuluculuk başvurusunun, kendileri tarafından TTK madde 5/A uyarınca 21/04/2022 tarihinde gerçekleştirilmiş olup 26/05/2022 tarihinde gerçekleşen son arabuluculuk görüşmesinde \"görüşme sağlanamadığından anlaşamama\" doğrultusunda arabuluculuk son tutanağının imza altına alındığını, bu kapsamda İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdindeki davanın bu anlamda dava şartının da yerine getirilmiş olduğunu, yaptıkları tüm açıklamalar kapsamında İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinden, davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve davalı aleyhine % 20' den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiş olmalarına karşın yerel mahkeme tarafından eksik ve hatalı inceleme neticesinde İstanbul .... İcra Müdürlüğü' nün ... E. sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin usulsüz olarak başlatıldığından bahisle 16/02/2023 tarihli gerekçeli kararla \"Geçerli bir takip bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine \" karar verilmiş olduğunu, İlk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın somut vakıa ile uyumlu olmayıp eksik inceleme ürünü olduğunu, nitekim ilgili kararın Yargıtay içtihatları ile de tamamen uyumsuz ve haksız olduğunu, İlgili kararda; \"Bakırköy 4. ATM nin 2015/200 esas sayılı dosyası ile davalı şirketin hakkında 1 yıllık iflas erteleme kararı verildiği , verilen kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2016/9630 E- 2020/852 K sayılı 11/02/2020 tarihli kararı ile onandığı ve 08/09/2020 tarihinde kesinleştiği ve bu dosyadan verilen tedbir kararı doğrultusunda davalı hakkında icra takibi başlatılamayacağı ve bu kapsamda davacı tarafça başlatılan icra takibinin geçerli olmadığı anlaşıldığından; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" denilmiş ise de davaya konu takibin rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip olup bahsi geçen iflas erteleme davasındaki tedbir kararında da rehin takiplerinin takip yasağından hariç tutulduğunu, Konuya dair; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2021/764 E. 2021/1780 K sayılı kararında \"....İİK'nın 179/b maddesine göre, erteleme sırasında taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehni ile temin edilmiş alacak nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takiplere devam edilebilir ise de bu takipler yoluyla muhafaza tedbirlerinin alınmasının ve rehinli malın satışının durdurulmasına” şeklinde ifadelere yer vererek somut olayda İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından başlattıkları rehin takibinin rehinli aracın satışının erteleme süresince gerçekleşemeyeceğini ancak açılan takibin usulüne uygun olduğunu göstermekte olduğunu, bu sebeple yerel mahkemenin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine şeklinde karar vermesinin usule uygun olmadığını, Yine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin E. 2020/521 K. 2020/8105 kararında \" İİK'nun 179/b maddesi hükmü gereğince, iflasın ertelenmesi kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 Sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere, hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre de, erteleme sırasında taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir; ancak, bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Somut olayda, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mah. sıfatıyla )'nin İflasın Ertelenmesi Kararının Uzatılmasına ilişkin 29/09/2016 tarih ve 2014/909 E. - 2015/1385 K. sayılı ek kararının 2. fıkrasında asıl kredi borçlusunun.... hakkında “… İİK'nun 179/b-2. Maddesi gereğince, ihtiyati tedbir kararı sonrası…menkul, gayrimenkul ve ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan veya devam eden icra takiplerinin devamına...” karar verildiğinin görülmekte olduğunu, Açıklanan nedenlerle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından başlanan takibe dair herhangi bir usulsüzlük söz konusu olmayıp Rehin alacağına yönelik başlatılan takibin usulüne uygun olduğu ve davanın bu sebeple esasına dair inceleme yapılması gerektiğini, ilgili takibin rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip olduğu hususunun gerek dava dosyası münderecatındaki evrak gerekse ilk derece mahkemesi gerekçeli kararının 2. Sayfasındaki tespitlerle ilk derece mahkemesi tarafından da tespit edilmiş olduğunu, bu sebeple ilk derece mahkemesince açıkça yanılgıya düşülerek hatalı şekilde davanın usulden reddine karar verildiğini, işbu kararın kaldırılmasını talep ettiklerini beyanla; Açıklanan ve resen nazara alınacak gerekçeler kapsamında; - İlk Derece Mahkemesi tarafından tesis edilen 13/12/2022 tarihli kararın kaldırılmasına,
- Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/ borçlu şirket üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; genel kredi ve teminat sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece geçerli bir takip bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/200 Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında 1 yıllık iflas erteleme kararı verildiği, verilen kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi' nin 2016/9630 E- 2020/852 K sayılı 11/02/2020 tarihli kararı ile onandığı ve 08/09/2020 tarihinde kesinleştiği ve bu dosyadan verilen tedbir kararı doğrultusunda davalı hakkında icra takibi başlatılamayacağı ve bu kapsamda davacı tarafça başlatılan icra takibinin geçerli olmadığı anlaşıldığından; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. 28/02/2018 tarihli 7101 sayılı Kanunun 65. maddesi ile mülga İİK'nın 179/b maddesine göre; Erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ile ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. Erteleme sırasında taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir; ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Bu durumda erteleme süresince işleyecek olup mevcut rehinle karşılanamayacak faizler teminatlandırılmak zorundadır. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Buna hüküm uyarınca erteleme süresince davacı aleyhine İİK.nrn 206.maddesinin l.sırasında yazılı alacaklar hariç olmak üzere 6183 sayılı yasadan kaynaklanan alacaklar dahil olacak şekilde hiç bir icra takibinin yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durdurulur. Erteleme süresi içerisinde taşınır taşınmaz veya ticari işletme rehni ile temin edilen alacaklar nedeni ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin yapılabilir, başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takipler nedeniyle muhafaza tedbirlerinin alınamaz ve rehinli mallann satışının gerçekleştirilemez. Nitekim Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/200 esas sayılı dosyasında verilen kararda da \"davacı şirket aleyhine halen yürüyen (şirket borçlarına kefil olanlar hariç olmak üzere) rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan ve yapılacak takiplerde sadece muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasına\" şeklinde tedbir hükmü kurulmuştur. Yukarıda belirtilen İİK'nın 179/b maddesi uyarınca davacı tarafından başlatılan taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi geçerli bir takip olup, Mahkemece aksi gerekçe ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Bu sebeple davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 tarih ve 2022/534 Esas - 2022/851 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a4 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
3-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 4-Artan gider avansı bulunması halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 5-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 21/12/2023 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.
\t