T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/413 Esas
KARAR NO: 2023/1966
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2021
NUMARASI: 2019/305E, 2021/211K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... kuruluşlarının 1957 yılından beri Türkiye’de karo seramik sektörünün kurulmasına öncülük ettiğini, ... A.Ş.’nin ... Grubunun faaliyet alanlarına giren araştırma ve geliştirme çalışmalarını yapmak üzere 2013 te kurulduğunu, hedefinin savunma ve havacılık endüstrisinde, Savunma Sanayi Müsteşarlığının TSK‘ya tamamen yerli çözümler üretme stratejisi içinde olduğunu, kuruluş amacının öncelikle gerekli İTKİ ihtiyaçlarını milli çözümler ile karşılamak, Türkiye’de ve dünyada sürdürülen “Hava Araçları” projeleri için oluşturulmakta olan milli itki sistemleri endüstrisinde önemli bir merkez olması olduğunu, Türkiye’nin ilk Milli Turbojet Motoru ‘nun davacı şirket ... A.Ş. tarafından üretildiğini, söz konusu şirketin tanıtımının yapıldığı ve projelerin yer aldığı web sitesinin http://www...com.tr/... olduğunu, davacı şirketin eski çalışanı ... tarafından 27.03.2019 tarihli bir ihtarname aldıklarını, ihtarnamede şirketin çalışma konusu olan ve kendisinin şirkette çalışırken üzerinde çalışarak geliştirilmiş olan bazı sistemlere ilişkin patent belgelerinin alınmış olduğundan bahsedildiğini, ... ‘in şirketten ilişiğinin kesilmesinden sonra TPE nezdinde oğlu ...’in incelemesiz patent başvurusunda bulunduğunu ve bu projeler için incelemesiz patent belgesi aldığını, bunun üzerine davacı şirketin konu hakkında araştırma yaptığını ve ihtarname ile incelemesiz patent belgelerinin haksızlığına ilişkin ... ve patent sahibi olarak görünen ...' e ve ...' in şirketi olan ...‘ye cevap ve itirazlarını içeren bir ihtarname keşide edildiğini, dava konusu incelemesiz patente bağlı buluşun patentlenebilirlik şartlarına sahip olmadığını, davalı tarafa ait ... numaralı incelemesiz patent belgesine konu buluş patentlenebilirlik koşullarından olan “Yenilik” ve “Tekniğin bilinen durumunu aşma” özelliklerine haiz olmadığını, hükümsüz kılınması gerektiğini, dava konusu ... numaralı incelemesiz patentin araştırma raporunda, ilgili dokümanlar incelenmiş ve bir kısım doküman \"X\" yani buluşun yeni olmadığını veya buluş basamağını içermediğini tek başına gösteren dokuman olarak raporda yerini aldığını, diğer bir kısım dokümanlar ise \"Y\" yani buluşun buluş basamağı içermediğini başka bir dokümanla bir araya geldiğinde gösteren doküman olarak tespit edildiğini, araştırma raporunda da açıkça anlaşılacağı üzere dava konusu buluşun yenilik vasfına haiz olmadığını, bu nedenle davalı taraf adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... numara ile kayıtlı ve incelemesiz patent belgesine bağlanmış olan \"Tek Kullanımlık Turbofan Motor\" başlıklı incelemesiz patentin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, hükümsüzlük şartları gerçekleşmediği takdirde patent belgesinin müvekkili şirkete devrine ve müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ...’in buluşlarına ...’in buluş sahibi olarak yazılması konusunu “danışıklı dövüş” olarak nitelediğini, buluşların sahibininin ... olduğunun açık olduğunu, ...’in buluşlarını başkalarının adına kaydettirdiğini en iyi bilenin ise davacı olduğunu, davacı bünyesinde çalışırken ...’in yaptığı buluşları, ... kendisi kaleme alıp patent dokümanlarını yazmış ve buluşu yapan kısmına “... yazdırıldığını, Davacının huzurdaki dava ile üzerinde teknik olarak hiç bir hakkı olmayan patentleri istemekte ve bu talebi kabul edilmez ise patentleri iptal ettirerek Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından ileride açılacak yeni jet motoru ihalelerinde kendi lehine haksız rekabet durumu oluşturmayı ve bu yolla haksız kazanç elde etmeyi planlamakta olduğunu, Hâlbuki müvekkili ... A.Ş.’nin kuruluş amaçlarından birinun bu ihalelere katılarak 30 yıllık tecrübesini milli menfaatler için kullanmaktır. Patent başvurularının yapılması, ... A.Ş. kuruluş aşamasında iken ve ...’in davacı ... ile iş ilişkinin kesilmesinin hatırı sayılır süre sonrasına tekabül etmekte olduğunu, davacının haksız şekilde üzerinde hiçbir hakkı olmayan patentleri talep etiğini, davacınının taleplerinin büsbütün haksız olduğunu, Turbojet motoru Türkiye’de ilk defa yapılmadığını, İlk Jet Motorlarını ... A.Ş. Yaptığını, belirtilen internet adresinde devletimizin bu köklü kuruluşunun internet sitesinde çok daha eskiye dayanan Turbojet motor çalışmaları yer almakta olduğunu dolayısıyla Türkiye' de ilk jet motoru davacı şirket tarafından yapımadığını ... A.Ş. ülkemizde yapılmayanları yapma ilkesiyle kurulmuş ve bunu ispatlayan projelerin sözleşmelerine de imza atmış özveri ile çalışan bir mühendislik şirketi olduğunu, İş bu dava konusu patentlerin bağlı olduğu grup için davacı tarafından yargı sistemini gereksiz meşgul eden 7 ayrı davanın (2019/271, 2019/305, 2019/307, 2019/308, 2019/310, 2019/325, 2019/336) birleştirilmesine, her ne kadar yurtdışında var olan ürünlere ait de olsa, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından önceki mevzuata uygun olarak verilen patent belgelerinin adımıza tescilinin devamına, her tür tazminat hakkımız saklı kalmak kaydıyla, yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: davamıza konu patentin başvuru tarihinden önce 2014 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde ... numara ile tescilli patentin 1 nolu bağımsız istemi ile aynı olduğunun mahkememizce aldırılan her iki bilirkişi raporunda tespit edildiği, bu nedenle davaya konu ... numaralı \"Tek Kullanımlık Turbofan Moturu\" başlıklı patentin başvuru tarihi olan 26/01/2016 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve yenilik özelliğini taşımadığından patent olarak tescil edilemeyeceğinden hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurıulmuştur. 1-Davanın KABULÜ ile, davalı adına tescilli ... numaralı Tek Kullanımlık Turbofan Motoru başlıklı patentin hükümsüzlüğüne, karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava konusu incelemesiz patentin TURBOFAN motor ile ilgili olduğunu, Turbojet Motor ve ... motorun çok farklı iki ayrı jet motor tipleri olduğunu, davacının turbojet motor ile ilgili projesi olduğunu, ancak davacının turbofan motor tasarlama/geliştirme projesi ve çalışması olmadığını, Davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, ... ’in işveren vekili olarak görev yaptığı 2012-2015 yıllarında turbofan motor geliştirme / tasarlama / buluş yapma faaliyeti olduğunu gösteren hiçbir delil sunulmadığını, ...’in davacının şirketinde çalıştığı zaman diliminde herhangi bir turbofan projesi işi ve/veya buluşu yapmadığı gibi sonrasında da böyle bir çalışması olduğunun kamuoyuna yansımadığını, Davacı vekilinin teknik bilgi eksikliği nedeniyle sehven, diğer dosyalara verdiği cevapları kopyala-yapıştır yöntemiyle bu dosya için de vermiş olabileceğini, Dilekçesinin 3.3 maddesinde 2016/01983 nolu patent işbu davanın konusu olmadığını, 4.3. maddesinde “Turbojet Motorların Geliştirilmesi” Projesini diğer dosyalara eklediği gibi sehven bu dosyaya da eklediğini ancak bu dosyanın turbofan motor ile alakalı olduğunu, Olmayan bir çalışmanın / belgenin / bilginin “birebir aynısı” kullanıldığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, ülkemizde hiçbir şirkette Turbofan Motor tasarımı ve bunun neticesi olarak buluş yapılması söz konusu olmadığını, 13.01.2020 tarihli bilirkişi raporu da hükümsüzlüğün ispatlanamadığını belirttiğini, ek raporda ise kök raporun tamamen aksi yönde görüş belirtilmiş olması nedeni ile heyetin kendi ile çeliştiğini, çelişkili raporun hükme esas alınmayacağını, bilirkişi heyetinin tarafsızlığı konusunda şüphe uyandırdığını, HMK 36. maddesi uyarınca bilirkişinin şahsında bilirkişinin reddi sebebi doğduğundan bilirkişi heyetinin reddedilerek değiştirilmesini talep ettiklerini, bilirkişilerin tarafsızlığı şüpheli olduğundan söz konusu bilirkişinin reddi gerektiğini belirterek çelişkili rapora göre verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME Dava konusu TR ... numaralı “tek kullanımlık turbofan motor” buluş başlıklı İncelemesiz Patent belgesi 26.01.2016 koruma tarihi ile 21.02.2019 da incelemesiz olarak verilmiştir.1.bilirkişi heyetinde Bilirkişiler makine mühendisi marka patent vekili ... ile bilgisayar programcısı ... 13/01/2020 tarihli raporda sonuç olarak; Dava dosyasına sunulmuş olan delillerin, YABANCI dilde olup tercümelerinin sunulmadığı, istemlerin karşılaştırılamadığı bu aşamada yenilik ve buluş basamağı vasfı taşımadaıpını ispatlar delil olmadığından hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı beliritlmiştir.Bilirkişi heyeti ek raporda; \"tek kullanımlık turbo fan motor\" buluş başlıklı İncelemesiz Patent belgesi istemlerinin ... nolu patent belgesinin çevirisi ile karşılaştırılması sonucunda, 1 nolu bağımsız istemin başvuru tarihi itibarı ile yenilik unsuru olmadığı, bağımsız isteme bağlı 2-42 nolu istemlerin de 1 nolu bağımsız istemi oluşturan unsuları genel olarak tanımladığı, ayrıca bir koruma kapsamı oluşturmayan istemlerin de (2-42) 1 nolu bağımsız istem gibi başvuru tarihinde yenilik vasfına haiz olmadığı, ... nolu incelemesiz patent belgesinin hükümsüz kılınması gerektiği, yönünde görüş bildirmişlerdir. 2.bilirkişi heyetinde bilirkişiler marka patent vekili ..., makine mühendisi ..., bilgisayar mühendisi ... 27/04/2021 tarihli raporda sonuç olarak; ... nolu “Tek Kullanımlık Turbofan Motoru” Başlıklı İncelemesiz Patentin 1 ana istem ve bağlı 41 İsteminin incelenmesi neticesinde, 1,3-22,25-45 istemlerin Amerika Birleşik Devletleri (United States) Patent Ofisi nezdinde ... numara ile tescil dokümanı ile; 1-45 nolu istemlerin https: //www.....com/...adresinde yer alan “...\"; Amerika Birleşik Devletleri (United States) Patent Ofisi nezdinde 4,397,148 numaralı tescil dokümanı; Amerika Birleşik Devletleri Patent Ofisi nezdinde WO ... numaralı başvuru dökümanları; Amerika Birleşik Devletleri (United States) Patent Ofisi nezdinde 3,678,306 numaralı tescil dokümanı ve 2 nolu istemin https://en........ adlı url adresinde yer alan Proteknik Tetikleyiciler ile ilişkilendirilmesi ile, ... nolu “Tek Kullanımlık Turbofan Motoru” başlıklı İncelemesiz Patentin 1 ana istem ve bağlı 41 İsteminin başvuru tarihi 26.01.2016 itibariyle YENİLİK özelliğinin olmadığı, Buluşun bir hizmet buluşu olduğunun anlaşıldığı, buluş sahipliğinin 1 nolu ana istem açısından davacı şirkete ait olduğu ve (1) no'lu ana istem açısından kısmi devir koşullarının mevcut olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.
GEREKÇE Dava, patent hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta dosyadaki her iki bilirkişi raporunda dava konusu patentin (1) nolu bağımsız isteminin yenilik unsuru içermediğinin tespit edildiği, birinci bilirkişi heyetinin ek raporunda ... nolu patent belgesinin çevirisi ile dava konusu 2016 01061 numaralı patent belgesinin istemlerinin usulüne uygun ayrıntılı karşılaştırmasının yapıldığı, ilk bilirkişi heyetinin kök raporunda yabancı patentlerin tercümeleri sunulmadığından karşılaştırma yapılmadığı, ek raporda ise tercümeye göre karşılaştırma yapıldığı, bu durumun raporlar arasında çelişki oluşturmayacağı gibi bilirkişinin reddi gerektiren durum olmadığından mahkemenin bu yöndeki itirazı değerlendirmemesinde esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla neticeten ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 269,85-TL harçtan, peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 31,50-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/12/2023