T. C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/189
KARAR NO: 2023/2186
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/01/2022
NUMARASI: 2021/66 Esas 2022/44 Karar
DAVANIN KONUSU: Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ: 20.01.2022
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 14.12.2023
YAZILDIĞI TARİH: 14.12.2023
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/66 Esas 2022/44 Karar sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin harfiyat işleriyle uğraştığını, faaliyet alanı gereği sürekli iş makinaları edindiğini, bedelini ödeyerek edindiği ... model dozerin daha öncesinde tescilinin hiç yapılmadığını, fatura süretinden bu iş makinasının 106.200,00-TL ödeyerek teknik iş makine adındaki işletmeden satın aldığını, bu nedenlerle davalarının kabulü ile davaya konu dozerin davacı firma adına mülkiyetinin tespiti ile tescilini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davacının tespit ve tescil talebinin reddine dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hukuk normlarına açıkça aykırı olduğunu, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucunda verildiğini, Kayseri Ticaret Odasından gelen müzekkere cevabında da belirtildiği üzere, istenilen belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden sahiplik belgesi alınabileceğini, taraflarında ticaret odasına başvuru için gerekli belgelerin olmamasından cihetle süreci hızlandırmak adına mahkeme kapsamında tespit ve tescil talebinde bulunulduğunu, müvekkili firmanın aktif olarak hafriyat işiyle uğraşmakta olması ve davaya konu aracın yapılan işin niteliği gözetildiğinde kullanımının zorunlu olması hususları birarada değerlendirildiğinde, tescilinin yapılmasının elzem olduğunu bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, iş makinesinin mülkiyetinin tespitine ilişkindir. Davacı taraf, dava konusu ... model DOZER nitelikli iş makinesini dava dışı ... adındaki firmadan satın aldıklarını buna ilişkin fatura düzenlendiğini,makinenin kendilerine aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.Kayseri 2. Asliye ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2022 tarih ve 2021/66 Esas 2022/44 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.İlk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355 maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür. İş makineleri (Kazıcı, yükleyici,iş makinesi, dozer v.b) 2918 sayılı Yasanın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 29/A-d-1-2 maddeleri uyarınca özel ve tüzel kişinin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi Odasına tescili zorunlu araçlardandır.Bu nedenle iş makinelerinin her türlü satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için noterlerce resmi şekilde yapılması gerekir. (2918 S.K. 20/d, K.T.Y. 35,36 md) Dava konusu iş makinesinin 2918 sayılı Kanunun 20. maddesi uyarınca tescil edilmesi gerektiği, tescile yetkili kurumun aynı kanunun 22/1-c-2 bendi uyarınca Ticaret Odasıdır. Dava konusu makinenin ticaret odasında kaydı olmadığı için tescil işleminin yapılması için mahkemeden sahiplik belgesi istendiği anlaşılmaktadır. Dava konusu iş makinesinin zilyetliğinin davacı da olduğu ve bedeli mukabilinde dava dışı Teknik İş Makina adlı firmadan satın alındığı hususlarında bir çekişme yoktur.Tescilsiz iş makinelerine sahiplik belgesi alınabilmesi için İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların; 9. maddesinde (1) İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe. b) İş makinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci el araçlar için noter satış senedi. 3) Veraset ilamı. 4) Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi. Görüldüğü üzere, 9. maddenin 1/b-1,1/b-2 ve 1/b-3 bentlerindeki belgelerden birini temin edemeyenler için 1/b-4 bendine göre mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin de geçerli olacağı belirtilmiştir. Davacı,diğer belgeleri ve noter satış senedi temin edemediği içindir ki işbu davayı açmıştır. Davacının dava açmakta hukuki yararı vardır. (Yargıtay 19.HD'nin 21/052013 tarih ve 2013/6249 Esas 2013/9353 Karar sayılı ilamı) Bu durumda, makinenin ticaret odalarında kaydının olup olmadığı sorularak, ayrıca dava dışı Teknik İş Makina firmasının defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava konusu makinenin fatura düzenleyen dava dışı Teknik İş Makina firmasının kayıtlarına ne şekilde yansıdığı, dava dışı firmanın malvarlığına ne şekilde dahil olduğunun tespiti ile tüm deliller toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme neticesinde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş olup, davacı vekilinin aynı yöndeki istinafının yerinde olduğu görülmüştür.
Yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davanın çözümünü sağlayacak ve esasına etki edecek nitelikteki deliller usulünce ve tam manasıyla toplanmadan dolayısıyla değerlendirilmeden hüküm kurulmuş olduğundan, davacı vekili istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan sebeplerle sınırlı olarak kabulü, ilk derece mahkemesi kararının, duruşma açılmaksızın, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-) Davacının istinaf başvurusunun sınırlı olarak KABULÜ İLE; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/6 maddesi gereğince Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/66 Esas 2022/44 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-) Davanın yukarıda gerekçe bölümünde belirtilen hususlar değerlendirilerek yeniden görülmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE,
3-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf kanun yoluna başvurana iadesine,
4-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
7-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1 - a, 362/1 - g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/12/2023
\t\t\t\t