T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/1181
KARAR NO: 2023/2053
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİH: 02/12/2020
NUMARASI: 2016/50 Esas - 2020/665 Karar\t
DAVA: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 09/11/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili asıl davada vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... 'ın 22/07/2015 günü saat 05.50 sıralarında ... plaklı ticari taksiyle ... Sk. üzerinden ... istikametine seyrederken ... Köprü altına geldiğinde aynı köprü altında park halinde bulunan ... plaka sayılı çekiciye bağlı bulunan ... plakalı dorseye çarptığını ve olay yerinde hayatını kaybettiğini, köprü altında park halinde bulunan çekicinin şoförü davalı ... 'un park yasağı ihlali yaptığını, kazaya sebebiyet veren ... sevk ve idaresindeki aracın davalılardan ... San. Tic. A.Ş.adına tescilli ve davalılardan ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalı olduğunu, yine kazaya karışan müvekkili davacıların murisinin kullandığı ... plakalı ticari aracın da davalılardan ... A.Ş. tarafından sigortalı bulunduğunu, zarardan dolayı tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek HMK'nın 107. maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açtıkları iş bu davada fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere davacı eş ... için 5.000,00 TL, davacı çocuklar ... için de 5.000,00 'er TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, yine davacı eş ... için 40.000,00 TL, çocuklar ... ve ... 'ın her biri için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte ... A.Ş. ile davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; bahsi geçen ... plakalı aracın müvekkili şirkete 29/12/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu ZMSS Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kişi başı poliçe teminat limitinin 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, 01/06/2015 yürürülük ve 04/05/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre talebin yerinde ve poliçe limiti kapsamında olmadığını, 06/09/2015 tarihinde meydana gelen kazanın sigortalı araç sürücüsü müteveffanın kusuru ile meydana geldiğini, poliçe genel şartları gereği teminat dışı kalan davacı taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, davacıya 15/12/2015 tarihinde 33.171,90 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini ve davacı zararının karşılandığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçedeki limitler ve sigortalı araç sürücüsünün kusur ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı .... San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... plaka sayılı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plaka sayılı yarı römorkun maliki olduğunu, araçların ise davalılardan ...’un sevk ve idaresinde olduğunu, 22/07/2015 günü meydana gelen kazada maktul ...’ın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak kazaya asli ve tek kusurlu olarak sebebiyet verdiğini, davalı müvekkil çalışanının kusuru bulunmadığını, talep edilen tazminat bedelinin fahiş tutarda olduğunu, takdir edilecek tazminat miktarının olayı özenir hale getirmeyecek tutarda olması, zenginlik sağlayacak bir yekûn teşkil etmemesi gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını ancak dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davacılar vekili birleşen davada vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri 22/07/2015 tarihinde meydana gelen ve asıl davada belirtilen trafik kazası sonucu davacıların evlatları ... 'ın vefat ettiğini açıklayarak HMK 107 maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açtıkları iş bu davada fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere davacı baba ... için 1.500,00 TL, davacı anne ... için 1.500,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, yine davacı anne ... için 30.000,00 TL, davacı baba ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte .... San. Tic.A.Ş.ile davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asıl davada davalı ... yönünden maddi tazminat isteminin reddine, diğer davalılar yönünden konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine; Birleşen davada davacı ... için 3.712,24 TL, davacı ... için 3.041,36 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve her bir davacı için 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı asıl ve birleşen davada davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Manevi tazminatın amacının, zarara uğrayan kişinin duyduğu acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin etmek olduğunu ancak hukuk genel ilkelerine ve yargıtay yerleşik içtihatlarına aykırı bir şekilde müvekkilleri lehine çok düşük miktarda manevi tazminata hükmedildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından; 22/07/2015 tarihinde müteveffa ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir halindeyken ... AVM viyadüğüne geldiği anda park halinde bulunan ... plakalı çekiciye çarpması ile meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsü ... vefat ettiği, asıl davada müteveffanın eşi ve çocukları olan davacıların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat, birleşen davada müteveffanın anne ve babası olan davacıların manevi tazminat talep ettiği, mahkemece hükme esas alınan kusur raporuna göre, davacıların murisi otomobil sürücüsü ... 'ın hatalı sevk ve idaresindeki kazanın oluşumunda birinci derecede ve takdiren % 90 oranında etkili olduğu, davalı sürücü ... 'un hatalı davranışının ikinci derecede ve takdiren % 10 oranında etkili olduğu anlaşılmıştır. Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/2.maddesinde \"Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece asıl davada davacılar için belirlenen manevi tazminat miktarlarının makul olduğu ancak birleşen davada davacı anne ve baba için belirlenen manevi tazminat miktarlarının bir miktar düşük olduğu; aynı ilkelere göre yapılan değerlendirme sonucunda birleşen davada takdiren anne ve baba için 8.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.Bu nedenle; davacılar vekilinin asıl dava için istinaf başvurusunun reddine, birleşen dava için istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :I- Davacılar vekilinin asıl dava için istinaf başvurusunun reddine, birleşen dava için istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre:A-İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/50 Esas sayılı asıl dava dosyasında;1- Davalı ... Şirketi yönünden Maddi Tazminat istemine ilişkin davanın REDDİNE, 2-Diğer davalılar yönünden maddi tazminat istemine ilişkin davanın konusu kalmadığından KARAR VERİLMESiNE YER OLMADIĞINA, 3-Manevi tazminat istemine ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacı ... için 10.000,00 TL Manevi Tazminatın, Davacı ... için 5.000,00 TL Manevi Tazminatın,Davacı ... için 5.000,00 TL Manevi Tazminatın olay tarihi 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlı avans faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ile davalı ...‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, 4-Fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE, 5-Başlangıçta peşin olarak alınan 392,79 TL harç ile ıslah sonrası alınan 953,00 TL harcın, alınması gerekli olan 1.366,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 20,41 TL karar ve ilam harcının davalılar ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafın davalılar ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan yönünden yapmış olduğu 29,20 TL başvuru harcı, 678,30 TL tebligat ve müzekkere gideri, 314,50 TL ATK Kusur Fatura bedeli ile 1.800,00 TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 2.822,00 yargılama masrafının, davacılar davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 162,92 TL 'ye, peşin harç 392,79 TL ve ıslah harcı 953,00 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 1.508,71 TL'nin davalı ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye 2.659,08 TL' lik kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı tarafın davalı ... A.Ş.yönünden yapmış olduğu 149,50 TL tebligat ve müzekkere gideri ile davalı ... Şirketi yönünden yapmış olduğu 151,00 TL tebligat ve müzekkere gideri yargılama masrafının kendi üzerlerinde bırakılmasına, 7-Maddi Tazminat davası yönünden davalı ... A.Ş. tarafından vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Maddi Tazminat davası yönünden davalı ... Şirketi yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.080,00 TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,9-Manevi tazminat davası yönünden davacılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 4.080,00TL avukatlık ücretinin davalılar ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 10-Manevi tazminat davası yönünden davalı ... A.Ş. yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 'nin 10/2 maddesi uyarınca 4.080,00TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,B-Birleşen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1367 Esas sayılı dava dosyasında:1-Birleşen davacı ... için 3.712,24 TL destekten yoksun kalma tazminatının,Birleşen davacı ... için 3.041,36 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Şirketi yönünden 15/12/2015 tarihinden itibaren, diğer davalılar için kaza tarihi olan 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlı avans faizi ile birlikte davalılar ...Şirketi, davalı ... A.Ş.ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, 2-Birleşen davacıların hükmolunan destekten yoksun kalma tazminatı dışındaki kısımlar yönünden davanın konusu kalmadığından davalılar ... A.Ş., ... San.ve Ticaret A.Ş.ile ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 3-Manevi Tazminat istemine ilişkin birleşen davanın kısmen kabulü ile;Birleşen Davacı ... için 8.000,00 TL manevi tazminatın,Birleşen Davacı ... için 8.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlı avans faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, 4-Birleşen davada fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE, 5-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 1.554,30 TL harçtan peşin olarak alınan 1.075,88 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 478,42 TL'nin davalılar ... A.Ş.ile ... ‘dan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (Peşin yatırılan harç, kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 461,33 TL ilam harcını karşıladığından davalı ... Şirketinden ayrıca harç alınmasına yer olmadığına) 6-Davacı tarafın davalılar davalı ... Şirketi, davalı ... A.Ş. ile davalı ... yönünden yapmış olduğu 29,20 TL başvuru harcı, 294,70 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 323,90 TL yargılama masrafının, davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 344,57 TL 'ye peşin harç olarak mahsup edilen 871,19 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 1.215,76 TL'nin (davalı ... Şirketi'nin sorumlu olduğu miktar 481,16 TL ile) sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... Şirketi, ... A.Ş. ile ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafın davalı ... A.Ş.yönünden yapmış olduğu tebligat ve müzekkere gideri 56,00 TL yargılama masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,8-Maddi tazminat davası yönünden davacılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 4.080,00 TL avukatlık ücretinin davalılar ... Şirketi, davalı ... Ticaret A.Ş.ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 9-Maddi tazminat davası yönünden davalı ... A.Ş. tarafından vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,10-Manevi tazminat davası yönünden davacılar yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 16.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... A.Ş. ile davalı ... ‘dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 11-Manevi tazminat davası yönünden davalı ... A.Ş. yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 'nin 10/2 maddesi uyarınca 16.000,00TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Tic. A.Ş. 'ne verilmesine, 12-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,II-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,2-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 88,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının birleşen davada davalılardan tahsili ile birleşen davada davacılara verilmesine, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/11/2023