T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1675
KARAR NO\t: 2023/1989
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 08/09/2021 (Karar)
NUMARASI\t: 2021/33 Esas, 2021/288 Karar
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, sürücü müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla 03/02/2020 tarihinde seyir halindeyken virajlı tünel ağzında küçük taşlar bulunuyor ve karşı şeritten peş peşe araçların geliyorken şeridini terk etmeksizin makul hızla ilerlediği esnada tünel içerisindeki kaloriferden soğuk hava üflediğini fark etmesi üzerine tünel çıkışında aracının emniyetli şekilde sağa çekerek aracını kontrol ettiğini, kontrol sonucunda aracın plakasının düşmüş olduğunu, ön panjurun çatlak olduğunu ve ön panjurda taş bulunduğunu, ayrıca klima radyatöründe zarar meydana geldiğini gören müvekkilinin jandarma ekiplerini arayarak söz konusu olayın tutanağa geçirilmesini sağladığını, jandarma tutanağında müvekkilin yol durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kuralını ihlal ettiği yönünde tutulduğunu, müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, müvekkilinin hasar gören aracında yaklaşık 21 parça değişmiş olduğunu, buna karşılık sigorta şirketinin belli bir miktar ödeme yaptığını, ancak yapılan bu ödemenin eksik olduğunu ve hasarın karşılanması gerektiğini, müvekkilinin kullandığı aracın uğramış olduğu hasara ilişkin kalan eksik ödeme nedeniyle sigorta şirketine başvurulduğunu ve hasar dosyası açıldığını, alacakları maddi tazminatın şuan için belirsiz olduğunu ve alınacak uzman bilirkişi raporu sonucunda belli olacağını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması kaydıyla 100,00 TL araç hasar ve onarım bedelinin olay tarihinden işletilecek ticari faiz ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince, \" ... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... plakalı araç ile seyahat ederken 03.02.2020 tarihinde karşı şeritten gelen araçların küçük taşlar üzerinden geçerken bu taşların kendi kullandığı araca zarar verdiğini bu nedenle sigorta şirketine karşı hasar ve onarım bedeli yönünden maddi tazminat davası açtıklarını beyan etmiştir. Mahkememiz'ce ilgili aracın sigorta şirketine yazılan müzekkere neticesinde, ................ poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi mahkememize gönderilmiştir. Söz konusu poliçe incelendiğinde sigortalının ... Filo Kiralama Ltd. Şti. olduğu anlaşılmaktadır. Eldeki dava bu sigorta sözleşmesi dayanak yapılarak açıldığından ve davacının sigorta sözleşmesinde taraf olmadığı anlaşıldığından, davanın HMK'nın 114/1 d maddesi gözetilerek 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan (aktif husumet) usulden reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. \" gerekçesiyle \" Davanın HMK'nın 114/1 d maddesi gözetilerek 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan (aktif husumet) usulden reddine, \" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yapılan ödemenin hasarın tamamını karşılamaması üzerine eksik kalan kısım için bu davanın açıldığını, müvekkilinin bu olayda taraf olduğunu savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, kasko poliçesi kapsamında karşılanması gereken zararın davacıdan tahsil edildiği iddiasına dayalı tazminat talebine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, dava, davacının ... Makine Mühendisleri Odası ...Şubesi'nde çalıştığı, Şube tarafından araç kiralama filosundan kiralanan ... plakalı aracın 03/02/2020 tarihinde davacının sevk ve idaresinde iken seyahat ettikleri bölgenin coğrafi koşulları nedeniyle taş düşmesi sebebiyle hasarlandığı, davaya konu aracın ... Makine Mühendisleri Odası tarafından kiralanmış bir şekilde kullanıldığı, davalı ... tarafından kasko poliçesi kapsamında bir miktar hasar ödenmediğinden 11.400,00 TL'lik miktarın sigorta şirketi tarafından karşılanmadığı, bu miktarın ... Makine Mühendisleri Odası tarafından karşılandığı ve karşılanan miktarın Oda tarafından davacıya rücu edildiği, sigorta şirketi tarafından meydana gelen hasarın tamamının karşılanması gerektiği iddiasına dayalı olarak hasar bedelinin davalı tarafından karşılanması talebi ile açılmış, kasko şirketi tarafından hasar talebinin kasko genel şartlarına konu olmaması nedeniyle karşılanamayacağı şeklinde cevap verildiği, mahkemece kasko poliçesinde sigortalının dava dışı ... Filo Kiralama Ltd. Şti. olduğu gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinafa başvurulduğu anlaşılmaktadır.
\"15.Sigorta sözleşmelerinde nispilik ilkesi geçerlidir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar, ayni haklarla kişilik haklarının aksine, niteliği itibari ile nispi bir haktır. Bu nedenle sigorta sözleşmesinin tarafları kural olarak, haklarını sözleşmenin karşı tarafında yöneltebilir. Ancak bu kural mutlak bir kural değildir. Sigorta sözleşmesinden doğan talep hakkı, her zaman sigorta sözleşmesinin tarafına ait değildir. Zarar sigortalarında talepte bulunabilecek ilgili kişiler; başkası lehine sigortada sigortalı, sigorta edilen menfaat sahibinin değişmesi hâlinde menfaat sahibi [6102 sayılı TTK’nın 1470. maddesi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 94. maddesi uyarınca], taşınmaz rehni ve gemi ipoteği hakkı sahipleridir. Sorumluluk sigortasında zarar gören üçüncü kişilerin talep hakkı da ayrıca düzenlenmiştir (6102 sayılı TTK’nın 1478. ve KTK’nın 97. maddeleri) (.....,..../ ....., ...../.........: Sigorta Hukuku, Ankara 2019, s. 151vd).
16. Yukarıdaki bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sigortalı dava dışı ... Otomotiv Tur. San. ve Tic. A.Ş.'nin uğradığı zararın, davacı şirket tarafından aralarındaki araç kira sözleşmesi hükümlerine istinaden mahkeme kararı sonucu tazmin edildiği, davacının kira sözleşmesi ve kesinleşmiş mahkeme kararına istinaden davalı kasko şirketinden tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında alacağın davacıya temliki veya devrine dair dosyada herhangi bir belge-bilgi bulunmadığı gibi bu husus davacı tarafından da ileri sürülmemiştir. Bu durumda nispilik ilkesi ve yukarıda açıklanan kanun maddeleri uyarınca davalı ... şirketine karşı ancak kendi akidi tarafından dava açılabileceğinden davacı kiracının taraf sıfatı bulunmamaktadır.\"(Yargıtay HGK 18/05/2022 tarihli ve E.2020/83- K.2022/697 sayılı ilamı)
İşbu dava araç sürücüsü tarafından ödenen hasar bedelinin sigorta şirketinden rücuen tahsiline yöneliktir. Dosya içerisinde yer alan kasko sigorta poliçesinden davacı sürücü ile davalı arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığı gibi sigortalı şirket tarafından alacağın davacıya temlik edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgede sunulmamıştır. Emsal nitelikteki Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/13156 esas 2017/6928 karar sayılı ilamında; \" TTK 1283. madde, “Sigortacı, sigorta ettirenin veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak hakikaten uğradığı zararı tazmine mecburdur.” hükmünü ihtiva etmekte olup, somut olayda; sigortalı dava dışı ... Otomotiv Tur. San. ve Tic. AŞ.nin uğradığı zararın, davacı şirket tarafından aralarındaki araç kira sözleşmesi hükümlerine istinaden mahkeme kararı sonucu tazmin edildiği, davalı ... şirketine karşı ancak kendi akidi tarafından dava açılabileceği, alacağın davacıya temliki veya devrine dair dosyada herhangi bir belge-bilgi bulunmadığı ve bu hususun davacı tarafından da ileri sürülmediği, bu nedenle dava şartlarının düzenlendiği HMK 114/d. madde hükmü gereği aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı anlaşılan davacının davasının, usulden reddi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir\" denilmiştir. Hal böyle olunca mahkemece taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığı gözetilerek açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ayrıca belirtmek gerekir ki, dava 11.400,00 TL'lik hasar bedelinin davacıdan talep edilmesi üzerine açılmış olmasına göre belirsiz alacak davası olmadığından Dairemizce verilen hüküm miktar itibariyle kesin niteliktedir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gerekli olan 269,85 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL mahsup edilerek bakiye 210,55 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı ikmali/iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere ............... tarihinde oy birliği ile karar verildi.