T.C. ADANA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/2422 - 2023/1855
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/2422
KARAR NO\t: 2023/1855
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ...
ÜYE\t: ...
ÜYE\t: ...
KATİP\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 09/10/2023 (Ek Karar)
NUMARASI\t: ... Değişik İş ...
İHTİYATİ HACİZ
İSTEYEN DAVACI : ...
VEKİLİ\t: Av....
KARŞI TARAF DAVALI \t: ... ... ...
VEKİLİ\t: Av...
DAVA TÜRÜ \t: İhtiyati Haciz
İstinaf Yoluna Başvuran(lar)
İHTİYATİ HACİZ
İSTEYEN DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av...
TALEP KONUSU\t: Mahkeme Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 07/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 07/12/2023
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş ... Karar sayılı kararın 09/10/2023 tarihinde kurulan ek kararı nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :
Borçlu aleyhine tutulan ve takibe konu kaçak elektrik tüketim tutanaklarına istinaden hazırlanan faturadan doğan alacağın ödenmesi için ilamsız takip yolu ile icra takibine başlandığını, işbu icra dosyasından gönderilen ödeme emrinin karşı tarafa tebliğ edilmediğini, borçlunun ilgili kaçak elektrik borçlarının muaccel olmasına rağmen borcunu ödemediğini, işbu icra takibinin kesinleşmesi beklenildiği takdirde kamu alacağı niteliğindeki dava konusu kaçak elektrik bedelinin tahsilinin tehlikeye gireceği, yüksek bir kaçak elektrik tüketimi yapan ve bunu mükerrer şekilde gerçekleştiren borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme olasılığının mevcut olduğunu, nitekim haricen yapılan araştırmaların da bu yönde olduğunu, dolayısıyla 442.964,39 TL'ye ulaşan şirket alacağının teminatsız olup borçlunun mallarını kaçırma girişimi içinde olması nedeniyle muaccel olduğu belli olan ve ancak teminatsız bulunan işbu alacağın tahsilini temini amacıyla borçlunun borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi, menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz talebi zorunluluğunun doğduğunu, şirketin kamu işi yürüten bir şirket olduğu dikkate alınarak davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 12/09/2023 TARİH ... DEĞİŞİK İŞ ... KARAR SAYILI KARARI :
İlk derece mahkemesince; Talebin kabulüne, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince borçluların 442.964,39TL'lik borcuna ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, Adana 1. Genel İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararının tatbikine, karar verilmiştir.
Davalı Vekili Tarafından 16/09/2023 Tarihli İtiraz Dilekçeyle; alacaklı şirketin davalı abone hakkında kaçak/usulsüz elektrik kullandığından bahisle kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağı düzenlediğini ve bu tutanağa istinaden elektrik enerjisinin kesilmemesine için ilgili kuruma gidip fatura borcunu taksitlendirdiklerini ve aynı zamanda ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açtıklarını, davacının da başlatmış olduğu takipsiz icra nedeniyle davalıya ödeme emri geldiğini, bu ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ettiklerini, takibe itiraz ettiklerini ve takibi durdurduklarını, davacının ihtiyati haciz talebinde bulunması üzerine davalının 900.000 TL değerinde aracına, 30.000 TL değerinde motorsikleti haczedildiğini, taşınmazların rehin edildiğini, banka hesaplarına bloke konulduğunu, söz konusu kaçak elektirik cezasına ilişkin de ödemeye istinaden taksitlendirme yapıldığını ve borcun miktarına karşılık menfi tespit davası açıldığını, davalının mal kaçırmaya yönelik bir girişimi olmamasına rağmen tüm malları ve banka hesaplarının haczedilmesinin davalıyı bu aşamada mağdur ettiğini, açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, icra takibine itiraz etmeleri ve alacaklıya karşı tazminat davası açacak olması ve menfi tespit davası açmış olması nedeniyle itiraz ve dava sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini itirazen talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 26/09/2023 Tarihli Duruşma Celsesinin ... Numaralı Ara Kararı İle; İhtiyati haciz kararına ilişkin itirazın borç miktarına yetecek kadar toplam alacak olan 445.000 TL'lik teminat miktarı yatırılması halinde ... D. İş. ... Karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 09/10/2023 TARİHLİ EK KARARI :
İlk derece mahkemesince; Mahkemenin 26/09/2023 tarihli celsenin ... numaralı ara kararı uyarınca yukarıda bilgileri yazılı teminat mektubu sunulmuş olduğundan ... D. İş. ... Karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, işbu ara kararın Adana 1. Genel İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosyasına gönderilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının istenilmesine, karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalının borç bedelini ödememesi üzerine bedelin tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça menfi tespit davası açıldığını ve ayrıca icra dosyasına itiraz edildiğini, davalının daha önce de kaçak elektrik kullanımının olması, mükerrer kaçak elektrik tüketiminin devam etmesi ve buna rağmen menfi tespit davası açarak ve icra dosyasına itiraz ederek kamu alacağı niteliğindeki kaçak elektrik bedelinin tahsilinin tehlikeye girmesi ve sürüncemede kalması ihtimali nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını ve mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiğini, verilen kararın usul ve yasalara uygun olduğunu, davalı tarafça teminat sunmak suretiyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu, davalı ... ... ... vekili tarafından 16/09/2023 tarihli dilekçesiyle açıkça İİK.nun 265/1-4 maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle itiraz edildiğini, mahkemece itiraz değerlendirirken İİK md.265 çerçevesinde inceleme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasının İİK.nun 266. maddesinin konusu olduğunu, davalının itiraz dilekçesinde böyle bir talebin olmadığı gibi İİK.nun 266.maddesi dayanak olarak da gösterilmediğini, mahkemenin itirazı kendiliğinden İİK.md.266 çerçevesinde inceleme yetkisi olmadığı gibi bu konuda görevli mahkeme de olmadığını, yetkinin icra mahkemesi olduğunu, ihtiyati hacze itiraz ve ihtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması hükümlerinin birbirinden farklı olduğunu, ihtiyati hacze itirazın Kanun'da gösterilen belirli ve sınırlı sebeplerden ihtiyati hacizde bir hukuka aykırılık bulunduğundan bahisle ihtiyati haczin kaldırılması talebi olduğunu, burada ihtiyati haczin dayandığı sebeplerde geçersizlik bulunması, ihtiyati haczin şartlarının somut olayda oluşmaması, kararı veren mahkemenin yetkisiz olması ya da ihtiyati haciz için gösterilen bir teminat bulunmaması yahut gösterilen teminatın yetersiz olması sebepleriyle ihtiyati haczin kaldırılmasının mahkemeden talep edildiğini, ihtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması durumunda ise bu türden sebepler göstermeye gerek bulunmaksızın borcu karşılamaya yetecek miktarda teminat gösterilerek mahkemeden mallar üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılması istendiğini, her iki durumun sonuçları bakımından da farklı olduğunu, ihtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması durumunda sadece mallar üzerindeki ihtiyati haciz kalktığını ancak gösterilen teminat üzerinde ihtiyati haczin devam ettiğini, kaldı ki davalı borçlunun menfi tespit davası ve itirazının iptali davası yargılama süreci hesaplandığında, dosyaya sunmuş olduğu teminat mektubu kurumun mevcut alacağını ve halen kaçak kullanımlar nedeniyle oluşan alacakları karşılamaz duruma geleceğini, davalı borçlunun daha önce de kaçak elektrik kullanımının olması, mükerrer kaçak elektrik tüketiminin devam etmesi ve buna rağmen menfi tespit davası açarak ve icra dosyasına itiraz ederek kamu alacağı niteliğindeki kaçak elektrik bedelinin tahsilinin tehlikeye girmesi ve sürüncemede kalması karşısında davalı borçlunun malları üzerindeki ihtiyati haczin devam etmesi ve tüm borcu karşılar nitelikte teminat mektubu sunması gerektiğini, açıklanan nedenlerle mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması ve davalının ihtiyati haciz kararına itiraz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KABUL VE GEREKÇE:
Dosya kapsamında yapılan incelemede; kaçak elektrik nedeniyle tahakkuk ettirilen borç için Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamında başlatılan takip için ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, talebin kabulüne karar verildiği, ihtiyati haciz kararına karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine istinafa konu 09/10/2023 tarihli kurulan ek kararın davacı vekilince istinaf edildiği anlaşılmıştır.
İhtiyati haciz kararına itiraz ve temyiz başlıklı 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu'nun 265.maddesinin \"Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.\" şeklinde, yine aynı kanunun ihtiyati haczin kaldırılması başlıklı 266.maddesinin \"Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer.\" şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Somut dosya kapsamında; ilk derece mahkemesince talep üzerine 12/09/2023 tarihinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, davalı vekilince İİK 265 maddesi kapsamında ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına itiraz edilmesi üzerine duruşma açılarak itirazın değerlendirildiği, duruşma sırasında itiraz eden vekilince \"Kararın kaldırılmasını, kaldırılmasa dahi takip miktarı kadar olan borç için teminat sunulması talebimiz vardır,\" şeklindeki beyanları üzerine mahkemesince ihtiyati haciz kararına ilişkin borç miktarına yetecek toplam 445.000 TL'lik teminatın yatırılması koşuluyla ihtiyati haczin kaldırılmasına, şeklinde hüküm kurulması ve daha sonra teminat mektubunun sunulması nedeniyle istinafa konu ek gerekçeli kararın oluşturulmuş olmasına göre mahkemesince İİK 265 maddesi kapsamında yapılan itiraza rağmen İİK 265 kapsamındaki itiraz ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmeksizin verilen kararın incelenmesinde esası itibariyle İİK 266 maddesi kapsamındaki ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına dair oluşturulan hüküm olduğu ve istinaf başvurusunun da bu hükme karşı yapıldığı anlaşılmıştır.
Emsal nitelikli Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2010/21994-2011/2230, 2010/20610 -2011/1123, 2015/21484-31501, 2021/12136-2022/4651 E-K sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere takip talebinde bulunularak alacağın tahsilinin istenmesi şekliyle gerek ihtiyati haciz kararı verilmesinden önce gerekse de ihtiyati haciz kararı verilmesinden sonra esas takibe başlanılması halinde İİK 266.maddesinin son cümlesi uyarınca karar verme yetkisinin icra mahkemesine geçtiği ancak takip talebinde bulunulmaksızın sadece ihtiyati haciz kararının infazının istenilmesi durumlarında ise bu yetkinin ihtiyati haciz kararı veren mahkemede olduğu şeklinde içtihatlarının bulunduğu ve ayrıca takip hukuku yönünden haczin teminata kaydırılması talebi üzerine yapılan işlemler ile ilgili şikayet yoluyla İİK 266 son maddesinin istinaf ve tarihine göre temyiz incelemesinin yapıldığı bilinmekle birlikte;
İstinaf incelemesinin hangi kararlara yönelik yapılacağına dair 6100 Sayılı HMK.'nın 341/1. maddesi hükmüne göre ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
Öte yandan, \"Teminat karşılığı tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması\"na ilişkin düzenleme yapan İİK'nın 266. maddesinde, 258/son veya 265/son maddesindeki gibi istinaf kanun yolu ile ilgili bir düzenleme yapılmamıştır. Buna göre , teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin mahkemece verilecek kararın istinafı olanaklı değildir. Zira ihtiyati haciz 266. maddeye göre (teminat karşılığında) mahkeme tarafından kaldırılınca, mallar üzerindeki ihtiyati haciz tamamen kalkmakta ve onun yerine, gösterilen teminat ihtiyaten haczedilmiş sayılmaktadır. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, sayfa 1059)
Kanun koyucunun ihtiyati hacze dair kanun yollarına ilişkin düzenlemeleri bilinçli, özenli, ayrıntılı ve açık bir şekilde yapması, ihtiyati haciz talebinin reddi ve ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen kararlar için kanun yolu imkânını getirmesi, İİK'nın 266. maddesinde ise bilinçli şekilde istinaf kanun yolu ile ilgili düzenleme getirmemesi karşısında, davalı vekilinin teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talebi üzerine mahkemenin vermiş olduğu karara karşı, kanun yolu, dolayısıyla istinaf yolu kapalıdır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/01/2015 tarih 2014/18176-2015/77 E-K sayılı içtihadı ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/868-949 E-K, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2022/661-852 E-K, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/1098-1099 E-K, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/1767-1322 E-K, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/1082-1030 E-K, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2023/3011-2843 E-K, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2023/1159-1317E-K, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2023/1873-1892 E-K, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2023/2071-1606 E-K, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2023/1437-1452 E-K sayılı kararlarında da aynı yönde uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.)
İstinaf kanun yolu kapalı olmasına rağmen ilk derece mahkemesince kararda istinaf kanun yolunun açık olduğunu belirtilmesinin de yasada mevcut olmayan istinaf kanun yoluna başvurma hakkını bahşetmeyeceği değerlendirilmekle kesin olan kararlara yönelik istinaf istemleri yönünden HMK'nın 346/(1) maddesi uyarınca mahkemece bir karar verilebileceği gibi, aynı Kanun'un 352. maddesi maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesince de karar verilebileceğinden, HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca davaya konu niteliği itibariyle ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına yönelik kararın istinafı kabil olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1)-Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkeme ek kararının kesin olması nedeniyle HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın tebliği, harç vb. işlemlerin 6100 Sayılı HMK'nın 359/4 md. uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, İİK'nın 265-266, HMK'nın 362/1-f, 394/5 maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/12/2023
\t\t\t\t
Başkan- Üye- Üye - Katip-
¸e-imza\t ¸e-imza ¸e-imza ¸e-imza