T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/157 Esas
KARAR NO: 2023/1748
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2021
NUMARASI: 2021/21 Esas - 2021/176 Karar
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
KARAR TARİHİ: 24/11/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ... yaratıcısı ve sahibi olduğunu, buna ilişkin ... nolu marka ve ... nolu tasarımın sahibi olduklarını,... nolu T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü İlim ve Edebiyat Eserlerine ilişkin kayıt ve tescil belgesini sunduklarını, davacıların, davaya konu ... oyununun yüzyıllar öncesine dayanan, ancak günümüzde unutulan bir oyun olduğunu ve bu oyunu minyatürlerdeki tasvirlerden, gravürlerdeki siluetlerden, rivayetlerin peşine düşerek bulup çıkardıklarını, oyunun şu anki kurallarının dahi ... tarafından günümüz insanının beklentilerine uygun olacak şekilde oluşturulduğunu, müvekkillerinden ...'ın davaya konu oyunun tasarım tescilini 12/12/2016 tarihinde diğer müvekkili ... Ticaret Limited Şirketi'ne devrettiğini, piyasada ... adıyla çok sayıda oyun kutusunun bulunduğunu, söz konusu oyun kutusu üreticilerine karşı da telif hakları, haksız rekabet vb sebeplerle hukuki mücadele yürütüldüğünü, davalıların oyun kutusun farklı bir şekilde tasarlamayıp davacıların tasarımın ile birebir ürettiklerini, davalıların sadece birkaç ay içerisinde müvekkilinin satış oranlarını %50 oranında elinden aldıklarını, üretip satılan, davalıların üretip sattığı, halk ve çocuk sağlığına zararlı, kurumsal eğitim vb destekten yoksun ürünler nedeniyle müvekkilinin itibar kaybı ve ticari zararının olduğunu, bu nedenle davalıların, marka ve tasarım hakkına tecavüz teşkil eden her türlü fiillerin durdurulmasına ve engellenmesine, tecavüz sonucunu oluşturan her türlü malın ve bunların üretiminde kullanılan kalıpların toplatılmasına, söz konusu mallar üzerinde müvekkili lehine mülkiyet hakkı tanınmasına, üzerinde mülkiyet hakkı tesisi mümkün olmayan ve tecavüze sebebiyet veren her türlü malın imhasına, davalılara ait online satış sitesi ... sayfası üzerine tedbir konularak müvekkillerinin hukuki ve ticari haklarına yapılan tecavüzün fiili olarak da sonlandırılmasına, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 68/1.maddesi uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin ve 3 katı tazminat bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacıların 2009 yılından beri \"...\" adı ile sahip çıktıkları oyunun Osmanlı imparatorluğu başta olmak üzere bütün eski Türk devletleri zamanında oynanan bir oyun olduğunun bir çok eserde görüldüğünü, oyunun dünyanın her yerinde farklı isimlerle yüzyıllardan beri oynandığını, davacının tasarımının hemen aynısının \"...\" ve \"...\" ismiyle kutu şeklinde satıldığını, hatta oyunun online ve aplikasyon şeklinde dijital olarak onlarca çeşidinin olduğunu, davacının \"...\" ismiyle kayıt-tescil belgesi alınan ürünü kendisinin dizayn etmediğini, bu ürünün zaten paketlenmiş olarak bütün ülkelerde satılmakta olduğunu, ...'ın başvuru tarihi olan 21/10/2009 tarihinden yıllar önce internette bu oyunun oynandığı videoların, paketlenmiş halinin satıldığı online satış sitelerinin bulunduğunun belirtildiğini, davalının kitapçığının taklit olduğu iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, tasarımının özgün ve içeriğinin kaynak gösterilerek yazıldığını, davacının da aynı kaynaktan yararlanmasına rağmen kaynak belirtmediğini bildirerek, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KARŞI DAVA: Karşı davacılar vekili dava dilekçesinde; tasarımın hükümsüz kılınması gerektiğini, davacının markasının \"...\" ismi ile 41. sınıfta hizmet markası iken müvekkilinin \"...\" ismini kullandığını, oyunun dünyada en çok kullanılan ismi olduğunu ve herhangi bir tecavüzün bulunmadığını, FSEK'e göre; bir fikir ürününün eser olarak kabul edilebilmesi için \"Sahibinin hususiyetini taşıması\" gerekmekte olup, başka bir anlatımla özgün olmasının, yenilik özelliği taşımasının gerektiğini, bu nedenlerle davacıların ürünleri FSEK kapsamında eser niteliğinde sayılamayacağını, müvekkillerinin ürününün renk, boyut, kuyulardaki rakamlar ve kilit sistemi ile tamamen farklı olduğunu, taşlarını bez torbaya koyduğunu, davacının ise kutuya koyduğunu, ürünlerin yan yana getirildiğinde tasarım olarak farklı olduğunu, tüketicinin yanılmasının söz konusu olmadığını, bu nedenle davacının ... tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini, davacının 21/10/2009 tarihli başvuruyla \"...\" ismiyle ... kayıt tescil numarası ile tescil edilmiş İlim ve Edebiyat Eserlerine ilişkin kayıt-tescil belgesinin eser niteliğinde olmadığının tespitine, FSEK 1, 2 ve 13. maddelerindeki şartları taşımadığından iptaline/hükümsüzlüğüne ve sicil kayıtlarının terkinine karar verilmesini, davalı/karşı davacı ... adına ... tescil numarası ile tescil edilmiş ... ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP: Karşı davalılar vekili cevap dilekçesinde; \"...\" oyununu gömülü kaldığı tarihten bulup çıkaran ve onu yeniden Türk halkına sevdiren müvekkillerinin bir yandan da oyunun nasıl oynanabileceği hususunda araştırmalar yaptıklarını, kuralları derlediklerini, oyunun bugün kullanılan kurallarının ... tarafından yazıldığını, davalı tarafından birebir kopyalanan kuralların 2009 yılından önce bu haliyle asla piyasaya sunulmadığını, müvekkillerinin davaya konu oyuna dair farklı alanlardaki marka, patent, tescil başvurularının tamamının 2009-2010 yılından itibaren olduğunu, tasarım tescilli oyun üzerinde bulunan sticker ve logonun tescil tarihinin 2009 olduğunu, davaya konu oyunun \"...\" ismi ve müvekkilinin tasarımıyla, yıllarca harcanan emek, zaman ve para sayesinde meşhur ve maruf olduğunu, dolayısıyla bu jenerik isim ve bu tasarımın müvekkillerine aidiyeti özel olarak 554 sayılı KHK, 556 sayılı KHK 7.maddesi ve SMK uyarınca, genel olaraksa Medeni Kanun 2.maddesi gereği olduğunu, davalıların TTK'nun haksız rekabete ilişkin maddelerini de ihlal ettiğini, müvekkilleri tarafından 2 yıl üst üste davalılara özel üretilen oyun kutuları üzerinde de \"T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 21/10/2009 tarih ve 597 kayıt numarası ile tescil edilmiştir\" ibaresinin yazdığını, davalıların 3 yıl boyunca bu şekliyle ürünlerini piyasada satışa sunduklarını, ...'nun müvekkillerinin oyunu ve eseri olduğunu, davalılardan ... A.Ş.tarafından TPE nezdinde ... başvuru no ve 28.oyun sınıfında yapılan \"...\" adıyla marka patent başvurusu yaptıklarını, anonim bir oyun hakkında marka patent başvurusu yapıp bir yandan da söz konusu oyunu Türk kültürüne kazandıran müvekkillerinin marka patent sicillerinin silinmesinin istenilmesinin iyiniyet kuralına aykırı olduğunu, davaya konu oyun tasarımının 2009 yılından önce ticaret alanında paketlenip ticari bir ürün olarak dünyanın hiçbir yerinde satışa sunulmadığını, öncesinde de benzer türlerinin kesinlikle unutulduğu, kimsenin hatırlamadığı bir oyun olduğunu, açıklanan nedenlerle öncelikle karşı davacıların taraf sıfatı bulunmaması nedeniyle, 5 yıllık sürenin geçirilmiş olması sebepleriyle şekil yönünden reddini, açılan davanın haksız ve kötüniyetli olması, maddi gerçeğe ve mevzuata aykırı olması sebepleriyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 15/10/2021 tarihli 2021/21 E. - 2021/176 K. sayılı kararıyla; \"...Somut olayda davaya ve karşı davaya konu ... tescil numaralı tasarımın tescil ve rüçhan tarihinden önce bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırma ihtimali doğuracak düzeyde benzerlerinin kamuya sunulmuş olduğu ve görsellerinin bilirkişi raporlarında yer aldığı, bu itibarla söz konusu tasarımın yenilik vasfını haiz olmadığı, karşı dava yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Hükümsüzlük kararının geçmişe etkili sonucu nazara alınarak asıl davada tasarım tecavüzü yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Asıl davada marka tecavüzü, karşı davada marka hükümsüzlüğü talepleri yönünden yapılan değerlendirmede; davacı-karşı davalılar adına kayıtlı ... tescil numaralı markanın 41.sınıfta \"Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri. Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılması, dağıtımına ilişkin hizmetler ( global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil ). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri.\"; ... tescil numaralı markanın 28.sınıfta \"Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Jimnastik ve spor aletleri ile malzemeleri. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, eğlence (parti, diskotek vb.) süsleri, parti şapkaları\" emtialarında tescilli olduğu, davalı kullanımlarının ise oyun emtiası dahilinde kaldığı ve sınıfsal benzerliğin dolayısıyla tecavüz koşullarının oluşmadığı, davacı markalarının esas unsuru \"...\" kelimesinin oyun emtiasında jenerik olduğu iddiası ile hükümsüz kılınması talebi yönünden ise, söz konusu markaların oyun emtiasında tescilli olmaması, kayıtlı olduğu hizmet ve emtialar yönünden ise jenerik olarak kabul edilemeyeceği tespiti nedeniyle reddi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Her ne kadar davacı-karşı davalılar haksız rekabet hükümlerine ilişkin taleplerini devam eden yargılama sırasında dile getirerek tazminat talep etmiş iseler de, dava dilekçesinde ve özellikle netice-i talepte haksız rekabete ilişkin bir davanın bulunmaması, davacı tarafın bu yönde bir ıslah talebinde de bulunmaması ve mahkememizin dava dilekçesindeki netice-i taleple bağlı olması (aynı yönde Y.9. HD. 07/06/2018 tarih, 2015/23226E-2018/12914K) sebepleri ile nihai hükümde, esas davada bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın, davacıların davasını eserden kaynaklı haklara tecavüz, marka tecavüzü ve tasarım tecavüzü talepleri yönünden ve tümden reddine, karşı davada ise yukarıda anılı gerekçeler ile davaya konu \"...\" isimli oyunun eser vasfını haiz olmadığının tespitine; ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, ... tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin reddine dair; -Asıl davanın reddine, -Karşı davanın kısmen kabulüne, Davaya konu ... nolu \"...\" isimli oyunun eser vasfını haiz olmadığının tespiti ile, ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, ... tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin REDDİNE,\" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacılar-karşı davalılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince tasarım hükümsüzlüğüne dayanak yapılan internet linkinin mevcut olmadığını, bu konuda internet üzerinden araştırma yapılmadığını, Noter tasdikli olarak arama sonucunun bulunmadığını dosyaya sunduklarını, kaldı ki tasarım tescil belgesinin yenilik unsuruna haiz olmaması nedeniyle hükümsüz kılınmasının bu tasarımın korunmayacağı anlamına gelmeyeceğini, tescilsiz tasarımlarda da TTK 55/1A bendi gereği iltibasa sebebiyet vereceğini, ... oyununun eskiden beri oynanan bir oyun olduğu iddiasının yanlış olduğunu, asıl dava dilekçesinde ve dava süresince mahkemeye bilinen oyun kurallarını ...’ın yazdığına dair tüm delillerin sunulduğunu, davalıların oyun kurallarını müvekkilleri dışında kimden aldıklarını dillendiremediklerini, Mahkemece markaya tecavüzün mevcut olmadığına karar verilmişse de, markaya tecavüz için her iki markanın aynı veya benzer olması, her iki markanın kapsamında bulunan ürün ve/veya hizmetlerin aynı veya benzer olması, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunması şartlarının varlığının arandığını, somut olayın bu şartların hepsini taşıdığını, İlk derece mahkemesince gerekçeli kararda kısaca müvekkiline ait ... tescil numaralı “...” markasının 41. sınıfta “Eğitim öğretim hizmetleri…” sınıfında tescilli olduğu, oyun emtiasında tescilli olmadığı gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verildiğini, davacı adına 41.hizmet sınıfında tescilli ... “...” ibaresinin tescil edildiği 'Eğitim ve öğrenim hizmetleri, sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri, spor, kültür ve eğlence hizmetleri, dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılması...' alt gruplarda kullanım sonucu ayırt edicilik kazandırdığı ve hükümsüz kılınamayacağı kanaatine varıldığının belirtildiği, bu açıdan ortada korunmaya değer bir marka tescili bulunduğunun açık olduğu, bu bakımdan gerekçeli kararın aleyhte olan tespitine itiraz ettiklerini, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne, karşı davanın reddine, aksi takdirde dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar-karşı davacılar vekilinin katılma yoluyla süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Davacı-karşı davalının marka tescilinin kötüniyetli olduğunu, mahkemece hükümsüzlük taleplerinin sadece, davacının ... numaralı “...” ibareli marka tescilinin jenerik oyun ismi olması, davacının oyun emtiası yönünden marka tescili bulunmaması yönüyle incelendiğini, oysa davacının tescilinin oyun emtiası ile ilişkili sınıflarda olduğu, davacının anonim olan, herkesçe her platformda oynanabilecek, toplantı ve sempozyumlar ile tanıtılabilecek bir halk oyununu kendisine mal etmek gayesi ile kötü niyetli marka tescili yaptığını, şayet davacı, oyunu kendisine mal etmek istemese idi, ... numaralı “...” ibareli marka tescilinin yanı sıra dava konusu tasarım ve FSEK tescilini yapmayacağını, yine müvekkiline karşı, salt oyun emtiası sattığı için marka tecavüzü iddiasına dayalı asıl davayı açmayacağını, Mahkeme tarafından asıl davanın tümden reddine karar verilmiş olmasına rağmen, müvekkili lehine; ... numaralı “...” ibareli marka yönünden \"müdahalenin meni\", “maddi tazminat\", \"manevi tazminat\" için 3 ayrı vekalet ücretine, ... numaralı endüstriyel tasarım yönünden \"müdahalenin meni\", “maddi tazminat\", \"manevi tazminat\" için 3 ayrı vekalet ücretine,Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde kayıt altına alınan eserine tecavüz edildiği iddiaları yönünden \"müdahalenin meni\", “maddi tazminat\", \"manevi tazminat\" için 3 ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekteyken, asıl dava yönünden sadece 5 vekalet ücretine hükmedilmesinin eksik ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, katılma yolu ile istinaf taleplerinin kabulüne, müvekkili aleyhine olan hüküm fıkrasının kaldırılmasına, Yargılama sonunda asıl davanın reddi ile karşı davanın tümden kabulüne, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... numaralı \"...\" markasının 41. sınıfta davacı ... adına tescilli olduğu, başvuru tarihinin 08/08/2012, tescil tarihinin 23/07/2013 olduğu, davacı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait 2015 01381 numaralı \"Kutu ambalajı\" ve \"Oyun\" çoklu endüstriyle tasarımının ise 23/02/2015 tarihinde tescil edildiği tespit edilmiştir.Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan \"...\" ile ilgili tescil kayıtları incelendiğinde, kayıt-tescil tarihi 21/09/2009 olan tescil belgesine göre davacı-karşı davalı ...'ın eser sahibi olarak kaydedildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince bilirkişi heyetinden alınan 17/11/2017 tarihli raporda; \"davacı/karşı davalıya ait ... nolu ürün ile davalı/karşı davacıya ait olan ürünün bütününü oluşturan parçalardaki benzerlikleri gideremediğinden benzer olduğu, davacı/karşı davalı adına tescilli ... nolu marka ile davalı/karşı davacı kullanımında olan ... ibareli markanın birbiri ile benzer olduğu, davacı/karşı davalının davaya konu ürününde oyun kurallarına getirdiği yaratıcılık ve özgünlük taraflarınca tespit edilemediğinden, davaya konu ürün sahibinin hususiyetini taşıyacak orijinal ve özellikli olmadığından dolayı eser niteliğinin bulunmadığı ve FSEK kapsamında eser sahipliğinden doğan haklardan yararlanamayacağı, davaya konu ... nolu tasarım tescil başvurusunun yapıldığı 23/02/2015 tarihi ile aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer tasarımının kamuya sunulduğu tarih arasında 12 aylık sürenin dolmaşı olması sebebiyle yenilik unsuru taşımadığından tescil başvurusu ile kamuya sunulan tarih dikkate alındığında 12 aylık sürenin dolması sebebiyle yenilik unsuru taşımadığından hükümsüzlüğünün şartlarının doğduğu, davacı/karşı davalı adına tescilli ... nolu markanın tescil edildiği emtia grubu için jenerik nitelikte olduğu, marka bir bütün olarak değerlendirildiğinde ortalama tüketici tarafından ayırt edici bulunmadığından marka olarak algılanamayacağı\" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.Rapora yapılan itirazlar dikkate alınarak, dosyanın bilişim uzmanı bilirkişiye tevdi ile \"...\" ibareli kullanımların ve şekillerin, tasarım kayıtlarının hükümsüzlüğü açısından talep edilen hususlar da dikkate alınarak internet üzerindeki kayıtların ve görsellerin tespiti amacı ile dosyaya sunulan internet sitelerine kayıtların arşiv tarihlerinin ve görsellerinin tespiti hususlarında rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi 22/05/2018 tarihli raporunda; \"davacı tasarımını tescil ettirmek için 23.02.2015 tarihinde başvuruda bulunduğu, ancak bu tasarımın kendisi tarafından dahi kamuya sunma tarihinin 2011 yıllarına dayandığı, aradan geçen 4 yıllık süre zarfında tasarımın yenilik ve ayırt ediciliği kaybolduğundan tescil edilmesi mümkün olmayıp hükümsüzlüğe konu olabileceği, ayrıca, yapmış olduğu internet araştırmalarında da görüleceği üzere, tescilden uzun zaman öncesine dayanan ve bilgilendirilmiş kullanıcı nezdinde karışıklı yaratabilecek çok sayıda tahta tasarımı tespit edildiğinden tescil edilen tasarımın yenilik unsurunu taşımadığı, ortalama tüketici nezdinde birbirine çok benzer veya aynı oyunlar için kullanılan Mancala ve ... ibarelerinin karışıklık yaratabileceği, bu nedenle davacı'nın ... ibareli ... tescil numaralı markasının kendisinden önceki kullanımlar ile iltibas yaratabileceği, bunun ise SMK m.6/3'de belirtilen nisbi tescil engellerinden olduğu, davacının dünyanın birçok yerinde uzun zamandır oynanan, davacı'nın kendi dilekçelerinde de tarihin en eski oyunlarından olduğu belirtilen .../Mancala oyununun fikri mülkiyet haklarına tekel olarak sahip olmasına dayanak sağlamaya yeterli ölçüde bulgulara ulaşılamadığı, davacı'nın oyun üzerinde eser sahibi alarak nitelendirilebilecek bir hususiyete sahip olmaması nedeniyle FSEK kapsamında korumadan yararlanmasının mümkün olmadığı\" yönünde görüş bildirmiştir. İlk derece mahkemesince Bilişim bilirkişisinden internet siteleri arşiv kayıtlarının araştırılarak ek rapor tanzim etmesine karar verilmiş, bilirkişi 23/05/2018 tarihli raporu ile internet üzerinden yapılan tespitlere ilişkin raporunu sunduğu görülmüş, akabinde dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 09/07/2018 tarihli raporda; \"davacılar tarafından güncellenen ve piyasaya arz edilen ürünün FSEK hükümlerine göre taşıması gereken şartları taşımadığından eser niteliğinin bulunmadığı ve FSEK kapsamında eser sahipliğinden doğan haklardan yararlanamayacağı yönündeki kök rapordaki görüşlerini tekrar ettiklerini, davaya konu ... nolu fikri ürün için başvuru tarihi olan 23/02/2015'den önce 4 Eylül 2011 tarihinde söz konusu fikri ürünün kamuya sunulduğundan 12 aylık sürenin geçtiğini ve bu nedenle yenilik unsuru içermediği yönündeki görüşlerini tekrar ettiklerini, davaya konu ... no ile davacı adına tescilli marka ile davalının davaya konu ürün üzerinde kullandığı tescilsiz markanın tescilsiz markanın benzer olduğu yönündeki kök rapordaki görüşlerini tekrar ettiklerini, huzurdaki davaya konu ürünün eser niteliği bulunmadığından FSEK'de yer alan haksız rekabet hükümlerinden yararlanamayacağı, davacı adına ... no ile 28.emtia sınıfında Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Jimnastik ve spor aletleri ile malzemeleri. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, eğlence (parti, diskotek vb.) süsleri, parti şapkaları alt gruplarda tescilli olduğu, söz konusu markanın \"oyun ve oyuncaklar\" alt grubunda tescilli olmadığı, davalıların kullanımının ise oyun alt grubunda olduğundan bu alt grupta marka ihlalinin söz konusu olamayacağı, davaya konu ürünün ilk kez davacılar tarafından tanıtımı için emek harcandığı ve bir oyun seti olarak hazırlanıp ticari ürüne dönüştürüldüğü, aynı oyun setinin de davacıların izni olmaksızın davalılar tarafından piyasaya arz edilip satıldığı, davalıların bu eyleminin dürüstlük kurallarına aykırı olarak bir başkasının emeğinden haksız olarak yararlanmayı düzenleyen TTK. m.54, m.55/1-c.-3 ve TTK m.55/1, a-4'de hükümlerine aykırılık oluşturduğu, davacıya ait ... nolu 41.hizmet sınıfında \"Eğitim ve öğretim hizmetleri, sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri, spor, kültür ve eğlence hizmetleri, dergi, kitap, gazete vb.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılması, dağıtımına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri, fotoğrafçılık hizmetleri, tercüme hizmetleri\" alt gruplarında tescil edildiğinden hükümsüz kılınamayacağı, ... 41.hizmet sınıfında tescilli ... ibaresinin tescil edildiği \"Eğitim ve öğretim hizmetleri, sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri, spor, kültür ve eğlence hizmetleri, dergi, kitap, gazete vb. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılması...\" alt gruplarında kullanım sonucu ayırt edicilik niteliği kazandığı\" hususlarını rapor etmişlerdir. Haksız rekabet hükümleri çerçevesinde maddi tazminat miktarının tespiti için bir FSEK ve bir SMM bilirkişiden oluşan heyetten alınan 12/01/2021 tarihli raporda; \"mahkemece eser vasfı, tescilli tasarım ihlali, marka ihlali, karşı davadaki talepler yönünden rapor düzenleme görevi verilmediğinden sadece görevlendirme ara kararı ile sınırlı olarak haksız rekabet hükümleri çerçevesinde maddi tazminat hesabı yönünden değerlendirme yapılabildiği, maddi tazminat miktarının tespitinin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile mümkün olabileceği, taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi tarafından inceleme yetkisi verilmesi halinde gerekli hesaplamanın yapılabileceği, davalıların fiillerinin haksız rekabete sebebiyet vereceği kanaatine varılması ihtimalinde takdiri mahkemeye ait olmak üzere vaki kullanımlar nedeniyle manevi tazminat talebinin de yerinde olabileceği\" hususlarında ön raporlarını sundukları görülmüştür.Mahkemece bu defa bilirkişilere taraf defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmiş, inceleme sonucu bilirkişi heyetince düzenlenen 13/08/2021 tarihli raporda; \"davalı-karşı davacı tarafların haksız rekabete sebebiyet vereceği kanaatine varılması halinde ticari defter ve belgelerin inceleme tarih aralığının, davacı-karşı davalı tarafların dava konusu \"...\" oyun emtiasının satışın ilk defa 2009 yılında yaptığından, bu tarih ile 01/03/2017 dava tarihine kadar olduğu, ticari defter ve belgelerin ibrazları hususunda rapor içerisinde yapılan tespitler neticesinde taraflar lehine delil olup olmayacağının takdirinin mahkemede olduğu, davalı-karşı davacı ... San.ve Tic. A.Ş.'nin 2012, 2013, 2014, 2015 yıllarına ait ticari defterlerini, diğer davalı-karşı davacıların ise hiçbir ticari defter ve belge ibraze etmediğinden bu yıllara ait inceleme/tespit yapılamadığı, davalı-karşı davacı ... San.ve Tic. A.Ş.'nin ibraz ettiği 2016 ve 2017 yıllarına ait yevmiye defteri ve 2012-2017 yılları arası sunduğu satış faturalarının incelenmesi neticesinde, bu inceleme kapsamında davacı-karşı davalı tarafın fiili zararının 4.282,85 TL olduğu, yoksun kalınan kazançların bulunmadığı, davalı-karşı davacıların ibraz etmediği ticari ticari defterleri dolayısıyla inceleme gerçekleştirilemeyen dönemlerde incelemeye sunulan satış faturalarından başkaca fatura seri numaralarının (var ise) tespiti yapılamadığından, yani ayrıca haksız rekabet fiilini oluşturan satışların olup olmadığı yönünde tespit olmadığından, bu dönemler ile ilgili olabilecek fiili zarar hususunda TBK 50.maddesince takdirin mahkemeye ait olduğu\" hususlarını rapor ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE: Asıl dava marka ve tasarım haklarına tecavüzün tespiti ve önlenmesi, FSEK’ten kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ve önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası, karşı dava tasarım hükümsüzlüğü, marka hükümsüzlüğü, davacı-karşı davalı adına eser olarak tescil edilen oyunun eser niteliğinin bulunmadığının tespiti davasıdır.Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davaya konu ... numaralı \"...\" isimli oyunun eser vasfını haiz olmadığının tespiti ile, ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, ... tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı her iki taraf vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı-karşı davalının istinaf dilekçesinde sözünü ettiği aynı marka ve tasarımlarla ilgili daha önce görülüp sonuçlandırılan davaların akıbetleri UYAP üzerinden araştırılmış, incelendiğinde; Ankara 4. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 24/04/2019 tarihli, 2017/66 Esas, 2019/127 Karar sayılı kararının incelenmesi sonucunda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nin 25/02/2021 tarihli, 2019/1044 Esas, 2021/254 Karar sayılı kararı ile ... adına tescilli 2012 69665 sayılı \"...\" ibareli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verildiği, karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 21/03/2023 tarihli, 2021/4258 Esasa, 2023/1720 Karar sayılı kararı ile onama kararı verildiği tespit edilmiştir. Yine İstanbul Anadolu 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 14/07/2020 tarihli, 2017/478 Esas, 2020/125 Karar sayılı kararını inceleyen Dairemizin 04/11/2022 tarihli, 2020/2147 Esas, 2022/1888 Karar sayılı kararı ile ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adına tescilli ... numaralı çoklu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ... adına tescilli ... numaralı \"...\" markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verildiği, karara karşı temyiz yoluna başvurulduğu, halen kesinleşmediği tespit edilmiştir.Marka ve tasarım hükümsüzlükleri tescil tarihinden itibaren ve herkese karşı hüküm ifade edeceğinden ve hükümsüzlük davasının sonuçları eldeki bu davanın sonucunu etkileyeceğinden, aynı konuda açılan karşı davayla ve hükümsüzlüğüne karar verilen marka ve tasarım haklarına dayanılarak açılan asıl davayla ilgili olarak hükümsüzlük davalarında verilen kararların kesinleşmesinin beklenmesi zorunludur. Bu nedenle; taraf vekillerinin istinaf taleplerin,in kısmen kabulüne, taraf vekillerinin diğer istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine gerek olmaksızın, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece Ankara 4. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 24/04/2019 tarihli, 2017/66 Esas, 2019/127 Karar sayılı kararının ve İstanbul Anadolu 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 14/07/2020 tarihli, 2017/478 Esas, 2020/125 Karar sayılı kararının kesinleşmesi beklenerek, sonuçlarına göre değerlendirme yapılmak üzere dosyanın ilk derece Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı-karşı davalılar vekili ile davalı-karşı davacılar vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, 2-Davacı-karşı davalılar vekili ile davalı-karşı davacılar vekilinin diğer istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına 3- 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6. maddesi uyarınca Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 15/10/2021 tarihli, 2021/21 Esas, 2021/176 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 4-Yukardaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam edilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 5-İstinaf peşin harçlarının talebi halinde taraflara iadesine, 6- İstinaf aşamasında davacı-karşı davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 324,20 TL (162,10 x 2) istinaf yoluna başvurma harcının davalı-karşı davacılardan alınarak davacı-karşı davalılara verilmesine, 7-İstinaf aşamasında davalı-karşı davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 31,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 193,60 TL'nin davacı-karşı davacılardan alınarak davalı-karşı davacılara verilmesine, 8-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.24/11/2023