T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO 2020/1870
KARAR NO: 2023/1338
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 12/09/2019
NUMARASI: 2018/36 E. - 2019/363 K.
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/11/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin eserleri, konferansları, sosyal, toplumsal bilinci yükseltmek amacı ile hazırladığı özgün videoları ile ülkemizde ve yurt dışında tanınan ve sevilen bir yazar olduğunu, yardım amaçlı sosyal projelerde sürekli sorumluluk aldığını, 50 çocuğun eğitim giderlerinin karşılanmasının amaçlandığı ... çatısı altında yürütülecek bir sosyal yardım organizasyonunda yer alması için kendisinden destek talep edildiğini, projede kullanılması amacı ile video ve resim çekimlerine katıldığını, projenin masraflarının ... markasına sahip davalı ... firması tarafından karşılanması ile ilgili olarak, görüntülerinin ve resimlerinin bu firmanın herhangi bir tanıtımında yer almasını istemediği şartını ileri sürdüğünü, bu hassasiyetini proje çalışmasını yürüten davalı ... firmasının yetkilisine defalarca yazılı ve sözlü olarak ilettiğini, müvekkilinin elli çocuğun eğitim masraflarının karşılanacağı sosyal sorumluluk projesi kapsamında, gönüllü olarak katıldığı “...” isimli organizasyon içinde gerçekleştirilen video ve resim çekimlerinin TV, İnternet, sosyal medya ve çeşitli yayın araçlarında ... markasının yoğun bir şekilde ön planda olduğu tanıtımlarda kullanıldığını, bu durumun birçok kişide müvekkilinin ... reklam filminde ücret karşılığı rol aldığı algısını oluşturduğunu, bu konuda birçok eleştiri ve olumsuz yorum aldığını, \"...\" isimli projenin kamuoyuna sunulma şeklinin ortalama bir tüketici nezdinde ürün markasının reklamının yapıldığı algısını oluşturduğunu, hatta bu projenin yayınlandığı görüntünün hemen ardından ... reklamında uzun süredir rol alan ...'in yer aldığı reklam videosunun özellikle yayınlanarak izleyicide projenin reklam amaçlı olduğu algısının güçlendirildiğini, müvekkilinin herhangi bir ticari markanın tanıtımında yer almamaya büyük bir özen gösterdiğini, söz konusu projenin hazırlık aşamasında müvekkilinin herhangi bir ticari marka ile beraber bir tanıtım veya sunumda yer almak istemediğini çok açık bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade etmiş olmasına rağmen bu konuda özensiz davranıldığını, bunun üzerine müvekkilinin organizasyonu yapan firma yetkililerinden görüntülerinin kullanılmamasını talep ettiğini, firma yetkilisi tarafından bu talebe uygun davranılacağının, kamuoyuna bu yönde bir açıklama yapılacağı sözünün verildiğini, ancak verilen basın açıklamasının yapılmadığını, müvekkilinin adının ve görüntülerinin ürün markası ile birlikte kullanıldığı tüm görsel, işitsel tanıtım içeriklerinin, TV, radyo, basın, internet, sosyal medya ve benzeri tüm mecralardan kaldırılması ve ileride de ürün tanıtımında müvekkilinin isim ve görüntülerinin hiçbir şekilde kullanılmaması ve müvekkilinin ... tanıtımının yapıldığı projede herhangi bir ücret karşılığı yer almadığı yönünde kamuoyuna açıklama yapılması hususunun Bakırköy ....Noterliğinin 08.01.2018 tarihli ve ... sayılı yevmiye numarası ile ihtar edildiğini, davalılar tarafından Üsküdar ... Noterliğinin 23.01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile; proje tanıtımlarında ... logosuna yer verilmesinin ürün tanıtımı amacına hizmet etmediği, müvekkilinin yardım amaçlı, gönüllü olarak ilgili projeye katıldığı hususunu açıklayan ve görüntülerinin izinsiz olarak ürün markası ile birlikte kullanıldığı konusunda kamuoyuna yapılacak açıklamanın yardım projesine zarar vereceği, müvekkilinin yer aldığı görsel ve işitsel tüm elektronik içerik ve materyalin proje kapsamında kullanımdan kaldırılmış olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin resmi ve isminin halen ... markasının ve davalı ... firmasının adının da yer aldığı www.....com.tr sitesinde kullanıldığını, \"...\" projesi ile ilgili olarak kamuoyuna sunulan tüm tanıtım içerikleri incelendiğinde tüm tanıtım organizasyonuna ... markasının hakim olduğunun görüleceğini, hatta ... isimli ilaç kutusunun ... renginin dahi proje tanıtımlarında tüketicinin dikkatini çekecek şekilde özellikle kullanıldığını, müvekkilinin yardım projesi için çekilmiş olan resimlerinin fon rengi dahi ... olduğunu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre kişilerin izinlerinin dışında görüntülerinin ticari amaçla kamuya sunulmasının kişilik haklarının ihlali niteliğinde olduğunu beyan ederek müvekkiline ait görüntülerin yardım projesi gerekçesi ile çekilip ticari bir ürün markasının reklamı olarak algılanacak şekilde müvekkilinin onayı dışında kullanılmasının kişilik haklarının ihlali olduğunun tespiti ile birlikte müvekkilinin \"...\" isimli proje kapsamında görüntüsünün ve isminin yer aldığı tüm görsel, işitsel tanıtım içeriklerinin TV, radyo, basın, internet sosyal medya ve benzeri tüm mecralardan kaldırılmasına ve ileride de müvekkilinin isim ve görüntülerinin ilgili markanın tanıtımlarında kullanılmasının yasaklanmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; \"...\" isimli projenin, ... ait olan \"...\" markası ve ... tarafından ortak olarak yürütülen ve elli çocuğun eğitim masraflarının karşılanması amacına hizmet eden bir sosyal yardım projesi olduğunu, bu çerçevede \"...\" ve \"...\" vasıtasıyla toplanan tutarların Türk Eğitim Vakfı aracılığı ile öğrencilerin masraflarının karşılanmasında kullanıldığını, satışı yapılan her kitaptan elde edilen gelirin ...'na aktırıldığını ve aynı zamanda bu gelir ile eşit tutarda ek desteğinde ... tarafından ayrıca ...'na aktarıldığını, projenin tüketiciler nezdinde ki bilinirliğinin ve bu yolla kitap satışlarının arttırılması için projenin etkin bir şekilde tanıtılmasının önemli olduğunu, bahse konu projeye dair herhangi bir görsel ya da işitsel tanıtım içeriğinde davacının ismi ya da davacıya ait herhangi bir görsel kullanılmadığını, projeye dair yapılan tanıtımlarda gerek katılımcılara gerekse sponsor firma/marka ve ... da dahil olmak üzere katkıda bulunan tüm proje paydaşlarına hakkaniyetli bir şekilde yer verildiğini, internet ortamında yazılan birkaç yorum üzerinden bu şekildeki bir sosyal yardım projesine dair tanıtımların vasfina karar verilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu projenin sosyal yardım amaçlı olarak ... ve ... tarafından birlikte yürütülen bir proje olduğunu, proje ile ilgili tüm maliyetlerin ... tarafından karşılandığını, \"...” ve “...” vasıtasıyla toplanan tüm gelirin tamamıyla ...’na iletildiğini ve satışı yapılan her kitaptan elde edilen gelirin eşit tutarda bir ek katkının da ... tarafından ayrıca ...’na aktarıldığını, bu tutarların tamamının ise proje kapsamında 50 öğrencinin eğitim masraflarının karşılanmasında kullanıldığını, projenin finansal sponsorluğunu üstlenen, uzun bir süredir tanıtımlarında kullandığı slogan etrafında bu tarz bir proje yapılandırılmasına önayak olan ve hatta projenin isim hakkına sahip olan ... markasının bu tanıtımlarda projenin paydaşlarından birisi olarak yer almasının son derece doğal bir durum olduğunu, davacının bu husustan projenin hazırlık aşamasında haberdar olduğunu, projeye dair tanıtımlarda ağırlıklı olarak katılımcıların yer aldığını ve “...\" markasına yalnızca sponsor olarak ilgili tanıtımın sonunda yer verildiğini, tanıtımlarda aynı şekilde projenin diğer paydaşı olan ...’nın da yer aldığını ve projenin ... web sitesinde de yayınlandığını, “...\" projesine dair tanımlanan ürün tanıtımı olarak algılanacak şekilde yapıldığına dair iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın projenin hazırlık aşamasında ... firmasının ve ... markasının proje sponsoru olduğunu bilmediği yönünde kanaat uydurma gayreti içerisinde olduğunu, davacı da dahil olmak üzere proje katılımcılarının tamamının ... firmasının ve ... markasının proje sponsoru olduğu hususunda bilgi sahibi olduğunu, nitekim bizzat davacının da iştirak ettiği lansman toplantısında kullanılan görsellerin de bu hususu açık bir şekilde ortaya koyduğunu, bu itibarla davacının dava konusu görsellerin bilgisi ve izni dışında ... logosu ve ... markası ile aynı tanıtım görsellerinde kullanıldığına dair iddiasının da gerçeği yansıtmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; ''...davacının \"...\" isimli sosyal sorumluluk projesi kapsamında görüntü ve isminin yer aldığı, tüm görsel işitsel tanıtım içeriklerinin, TV, radyo, basın, internet, sosyal medya vb.nin FSEK kapsamında eser niteliğinde olmamakla birlikte FSEK 86.maddesi uyarınca korunabileceği, davalının sosyal sorumluluk projesi amacını aşan ve ürün reklamı algısı oluşturan, ticari amaçlı olduğunun kabulü gereken kullanımlarının FSEK 86 hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ve davacının kişilik haklarının ihlal edildiği kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı eylemlerinin (sosyal sorumluluk ve yardım projesi kapsamında oluşturulan davacıya ait görsellerin ticari ürün markasının reklamı olarak algılanacak şekilde izinsiz kullanımından ibaret) FSEK 86 kapsamında davacının kişilik haklarının ihlali niteliğinde olduğunun tespitine, davacının \"...\" isimli sosyal sorumluluk projesi kapsamında görüntü ve isminin yer aldığı, tüm görsel işitsel tanıtım içeriklerinin, TV, radyo, basın, internet, sosyal medya vb tüm mecralardan kaldırılmasına yönelik talebinin davalı yönünden konusuz kaldığı (davalı tarafça paylaşımların kaldırıldığı dikkate alınarak) anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, muhtemel kullanımların önlenmesine...'' şeklinde gerekçeyle davanın kabulüne, Davalı eylemlerinin (sosyal sorumluluk ve yardım projesi kapsamında oluşturulan davacıya ait görsellerin ticari ürün markasının reklamı olarak algılanacak şekilde izinsiz kullanımından ibaret) FSEK 86 kapsamında davacının kişilik haklarının ihlali niteliğinde olduğunun tespitine,Davacının \"...\" isimli sosyal sorumluluk projesi kapsamında görüntü ve isminin yer aldığı, tüm görsel işitsel tanıtım içeriklerinin, TV, radyo, basın, internet, sosyal medya vb tüm mecralardan kaldırılmasına yönelik talebinin davalı yönünden konusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, muhtemel kullanımların önlenmesine,
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sunulan yazılı delillerin Mahkemece dikkate alınmadığını, objektif değerlendirme yapılmaksızın ve sunulan yazılı delillere aykırı şekilde kurulan hükmün kaldırılması gerektiğini,Davacının görüntülerinin, sosyal sorumluluk projesinin sponsoru olan \"...\" markası ön plana çıkarılarak reklam amaçlı kullanılmasının söz konusu olmadığını, Bilirkişi heyet raporunda yer alan görsellerde davacının resminin “...“ logosu altında verildiğini, “...“ sosyal sorumluluk projesinin ismi olduğunu, bu görsellerin ... reklamı olması amaçlansa idi, ... logosu altında verileceğini, projenin finansal sponsoru olan müvekkilinin projenin duyurusunu kendi internet sitesinden yaptığını, bu durumun hayatın olağan akışına son derece uygun olduğunu, görüntülerden, \"...\" markasının ön plana çıkarılmadığı; sosyal sorumluluk projesinin isminin ön plana çıkarıldığının açıkça görüleceğini, bununla birlikte davacının “...“ sloganının, ...’un tescilli sloganı olduğunu ve sosyal sorumluluk projesinin isminin de buradan esinlenildiğini bildiğini ve bu hususun bilincinde olarak projeye dahil olduğunu, davacının tüm görüntülerinin rızası dahilinde çekilip kullanıldığını, fakat daha sonra davacının, kötü niyetli şekilde isminin reklam amaçlı kullanıldığını iddia ettiğini,Mahkemece hizmet bedeli bizzat davacı tarafından karşılanmış bir araştırma şirketinin verilerinin ve raporunun hükme esas alındığını, davacı ile ücret karşılığı hizmet ilişkisi olan bir kurumun subjektif değerlendirmelerini içeren bir raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, hukukumuzda geçerli olan usul kuralları altında bizzat davacı tarafından ücret karşılığı alınan raporların “bağımsız rapor” olarak kabul edilmesine ve/veya bu raporların mahkemece muteber veri olarak kabul edilmesine imkan veren bir düzenleme bulunmadığını,Davacı fotoğrafının değiştirilmediğini, izni veya amacı dışında kullanılmadığını, davacının fotoğraflarının tüm diğer katılımcılar açısından olduğu gibi ve diğer katılımcılar ile aynı seviyede olacak şekilde sadece projenin tanıtılması amacıyla kullanıldığını,Ayrıca bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davacının tüm görsellerinin kaldırıldığını,Müvekkilinin ticari reklam yaptığının somut verilerle ispatlanamadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, 5846 sayılı FSEK kapsamında, davacıya ait görsellerin ticari ürün markasının reklamı olarak algılanacak şekilde izinsiz kullanımı iddiası ile kişilik haklarına tecavüzün tespiti ve men'i taleplidir.Toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları ile teknik bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde; sosyal yardım amaçlı projelerde temel unsurun sosyal sorumluluk projesinin ön plana çıkartılması olmasına rağmen, davacının sosyal sorumluluk projesine katılmasından elde edilen yardım amaçlı görüntülerinin, sosyal sorumluluk projesinin sponsoru olan davalı ... Şirketinin \"...\" markası ön plana çıkarılmak suretiyle reklam amaçlı olarak kullanılmış olmasına, sosyal sorumluluk projesinin ana aktörü ...'na video ve resimlerde ... markası kadar yer verilmemiş olmasına, söz konusu kullanımın sosyal amaçlı bir tanıtım olmayan reklam amaçlı tanıtım algısı yaratmış olmasına, dosyada davacıya söz konusu proje ile ilgili olarak ilaç reklamı yaptığına ilişkin sosyal medyadan mesajlar gönderilmiş olmasına, davacının katıldığı sosyal sorumluluk projesindeki görüntülerinin ilaç markası ile birlikte kullanılmaması konusunda davalıya mailler göndermiş olmasına, davacının \"...\" isimli sosyal sorumluluk projesi kapsamında görüntü ve isminin yer aldığı, tüm görsel işitsel tanıtım içeriklerinin, TV, radyo, basın, internet, sosyal medya vb.nin FSEK kapsamında eser niteliğinde olmamakla birlikte FSEK 86.maddesi uyarınca korunabilecek olmasına, davalı kullanımlarının FSEK madde 86 kapsamında kişilik haklarının ihlali niteliğinde olmasına göre, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı yanın istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı yan vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 12/09/2019 tarih ve 2018/36 E., 2019/363 K. sayılı kararına karşı davalılar vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalılar tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 08/11/2023