T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi : Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 24/11/2021
Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında düzenlenen 17/01/2017 tarihli ... Hastanesi inşaatının mekanik elektrik tesisatı yapım sözleşmesi ve ek protokoller gereği işin bitirilerek davalıya teslim edildiğini, davalının süreçte peyderpey ödeme yapmış olmasına rağmen bakiye 300.000,00 TL ödemenin ise henüz yapılmadığını, davalı iş sahibinin yapılan işte kusur bulunduğuna yönelik beyanlarının doğru olmadığını, davalı şirketin yapacağı ödemeleri ibra şartına bağlaması ve elinde bulundurduğu teminat senedini işleme koyacağını bildirmesi üzerine davacı şirketin içine düştüğü güç durumdan kurtulabilmek ve davalının elinde bulunan teminat senedinin işleme konulmasını önlemek amacıyla davalının tehdidini kabul etmek ve 08/02/2018 tarihli \"3 nolu hak ediş ve kesin hesap raporu\" başlıklı protokolü imzalamak zorunda kaldığını, bu protokolün ticari ilişkiye ilişkin gerçek durumu yansıtmadığını ve davalının ödemeleri geciktirmesinden kaynaklanan zararı görmezden geldiğini, davalının iyi niyetli olmayan davranışlarının kanun tarafından korunmasının mümkün olmadığını iddia ederek 08/02/2018 tarihli \"3 nolu hak ediş ve kesin hesap raporu\" başlıklı protokolün iptaline ve sözleşme gereğince yapılan işlerden kaynaklanan alacak ile davalının esas sözleşmeye, hukuka, ahlaka ve hakkaniyete aykırı hareketleri nedeniyle davacının uğramış olduğu zararların tespiti ile şimdilik 100.000,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, 08/02/2018 tarihli sözleşmenin üzerinden 1 yıldan fazla süre geçmiş olması nedeniyle TBK'nun 28. maddesine dayanan davanın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün bulunmadığını, davacının basiretli bir iş adamı gibi davranmakla yükümlü olduğunu, iptali istenen 08/02/2018 tarihli protokolün tekrar tekrar görüşülmek suretiyle imzalandığını, işin bitirilmediğinin geçici kabul tutanaklarından da anlaşılabileceğini, geçici kabulün geç yapıldığı iddiasının doğru olmadığını ve davacının kendi beyanlarıyla da çeliştiğini, proje bedeli 9.600.000,00 TL olmasına rağmen davacı yükleniciye 7.977.450,00 TL avans ödemesi yapılmasının davalının kötü niyetli olmadığını gösterdiğini, işin zamanında bitirilemediğini, yapılan ödemeler düştükten sonra bakiye alacağın protokolde tek tek gösterilerek ve ödeme yapılarak ibralaşıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, çözümlenmesi gereken sorunun, taraflar arasında imzalanan 08.02.2018 tarihli \"3 Nolu Hakediş ve Kesin Hesap Raporu\" başlıklı protokolün geçerli olup olmadığı, diğer bir anlatımla iptalinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise davacının yapılan işlerden kaynaklanan alacakları bulunup bulunmadığı ve davalının, esas sözleşmeye, hukuka, ahlaka ve hakkaniyete aykırı hareketleri olup olmadığı, olmuş ise bir zarar oluşup omadığı noktalarında toplandığı, zira bu protokolün geçerli olmadığına hükmedilmesi durumunda davacının alacak ve tazminat taleplerinin tartışılabilecek hale geleceği, çünkü davacının bu protokol yüzünden hak ettiğinden daha az bir ödemeye razı olduğunu ve bu protokolü, söz konusu işler için verilen 960.000,00-TL'lik teminat senedinin icraya konulması tehdidine maruz kaldıkları için imzaladıklarını savunduğu, davacının bu iddiasını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun \"III. Korkutma\" başlıklı 37.maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirmek gerektiği, maddenin; \"Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutan bir üçüncü kişi olup da diğer taraf korkutmayı bilmiyorsa veya bilecek durumda değilse, sözleşmeyle bağlı kalmak istemeyen korkutulan, hakkaniyet gerektiriyorsa, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür.\" hükmünü taşıdığı, aynı yasanın \"IV. İrade bozukluğunun giderilmesi\" başlıklı 39. Maddesinin; \"Yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır. Aldatma veya korkutmadan dolayı bağlayıcılığı olmayan bir sözleşmenin onanmış sayılması, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.\" hükmünü taşıdığı, buna göre; davacı tarafın en geç \"3 Nolu Hakediş ve Kesin Hesap Raporu\"nun imzalandığı 08.02.2018 tarihinde bu korkutmaya maruz kaldığını bildiği, zira iddiasının zaten bu olduğu, söz konusu işler için verdiği 960.000,00-TL'lik teminat senedinin icraya konulması tehdidine maruz kaldıklarını söylediği, davanın açıldığı tarihin ise 03/02/2020 tarihi olduğu, yani protokolün imzalanmasından 2 yıl sonra \"Korkutma\" iddiasına dayandığı, bu nedenle 6098 sayılı TBK.nun 39.maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre dolduğundan davacının davasının usulden reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın TBK'nun 39. Maddesi gereğince hak düşürücü süre yönünden usulden reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, davacının kendisinden kaynaklanan bir gecikme olmamasına rağmen alacağın tamamını olmasa da bir kısmını tahsil ederek alacaklılarını mağdur etmemek ve davalı şirketin elinde bulunan teminat senedinin takibe konulmasını engellemek adına 08/02/20218 tarihli protokolü imzalamak zorunda kaldığı, davalı tarafın senedi Antalya 3. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe konu ettiği, takibe konu senedin teminat senedi olması ve kambiyo senedi niteliği taşımaması nedeniyle iptalinin istenmesi üzerine Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas .... Karar sayılı kararı ile takibin iptaline karar verildiği, bu kararın 29/04/2019 tarihinde kesinleştiği, böylelikle 29/04/2019 tarihi itibariyle davacı açısından korkutma unsuru olan teminat senedinin ortadan kalktığı, bundan sonra da 03/09/2019 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğu, 30/09/2019 tarihinde tarafların anlaşamadıklarına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği, 03/02/2020 tarihinde de dava yoluna başvurulduğu, davanın icra tehdidi ve korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı 29/04/2019 tarihinden sonra 1 yıl içerisinde açıldığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1. Somut olayda, davacı vekilinin 08/02/2018 tarihinde yapılan protokol bakımından, korkunun etkisinin davalıda bulunan teminat senedinin takibe konu edilmesi üzerine açmış oldukları davada Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasından verilen takibin iptali kararının kesinleşme tarihi olan 29/04/2019 tarihinde ortadan kalktığına yönelik iddiasına itibar edilmemiştir. Zira, davalının elinde bulunan teminat senedi Antalya 3. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile 25/10/2018 tarihinde takibe konu edilmiş olup, icra tehdidinin en geç bu tarihte senedin icra takibine konu edilmekle ortadan kalktığının kabulü gerekir. Mevcut dava ise 03/02/2020 tarihinde açılmış olup, dava tarihi itibariyle 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmaktadır.
3.2.28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi \"Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir.\" düzenlemesini içermektedir.
3.3. Yukarıda yapılan açıklama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)Alınması gerekli 269,85 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 189,15 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3)Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 26/10/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
...