T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/212 Esas
KARAR NO: 2023/1617
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/07/2021
NUMARASI: 2018/40E, 2021/661K.
DAVANIN KONUSU: Menfi tespit
KARAR TARİHİ: 03/11/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... şirketinin Bakırköy 4. ATM'nin 2017/471 D.İş sayılı dosyası ile borçluları ... ve ... tekstil ... şeklinde almış olduğu ihtiyati haciz kararını Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının infaza koyulduğunu ve Erbaa İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası ile müvekkilinin hiçbir şekilde haberi olmadan ... Mah. ... Cad. No:... Erbaa/Tokat adresinde bulunan ekli haciz zaptı ile sabit malları haciz edilip muhafaza altına alındığını, ...'e yediemin bırakılmış daha sonra bu mallardan haber alınamadığını, ihtiyati haciz kararını alan davalı ... şirketinin esas takibe geçmediğini, Bonolarda yazı ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, her ne kadar bonolarda ... adres olarak müvekkilinin adresini göstermiş olsada, ...'ün müvekkilinin adresi ya da malı ya da başka şekilde müvekkille ilgisi olmadığını, müvekkilinin ...'e borcu olmadığını, bu nedenle 5.000 TL malların bedeli, 5.000 TL kazanç kaybının avans faizi ile davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 31.01.2021 tarihli dilekçesinde; menfi tespit talebinin gözden kaçırıldığını, davaya menfi tespit davası olarak devam etmek istediklerini belirterek menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile ticari ortak olduklarını, müvekkilinin diğer davalıdan davacı ile açılışını yapacağı firma için makine satın alıp karşılığında senetleri verdiğini, ancak diğer davalının şirket kimin adına olacaksa onun kefil olmasını istediğini, davacının da bu durumu kabul ettiğini, senetleri imzalayıp kaşeleyeceğini söyleyerek aldığını, ertesi gün imzalı olarak müvekkiline verdiğini, müvekkilinin de davalı şirkete teslim ettiğini, davacı çalışanlarının soruşturmada dinlendiğini ve ticari ortaklık ilişkisini doğruladıklarını, davacının kefil olarak borçtan sorumlu olduğunu, davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Diğer davalı ... ile müvekkili arasında yaklaşık 18-19 yıldan beri süregelen bir ticari ilişki bulunduğunu, ... Tokat ili Erbaa ilçesinde devlet teşviklerden yararlanarak bir işletme kuracağını, bu sebeple de muhtelif sayı ve türde dikiş makinaları satın almak istediğini, müvekkili şirkete bildirdiğini, bunun üzerine de 05/09/2016 ve 15/10/2016 tarihinde müvekkili firma ile diğer davalı arasında bir makina satım sözleşmelerinin akdedildiğini, davacı diğer davalıyı hiç tanımadığını iddia etmekte ise de haczedilen malların, davalı ...'ün müvekkili şirketten satın aldığı makinalar olduğunu, gerçektende haciz zabtında şase numaraları yazılı makinalar ile müvekkili şirketten alınan makinaların şase numaralarının aynı olduğunu, davacı hala daha işbu makinaların kendisine ait olduğunu iddia ediyorsa bu makinaları kimden aldığını, ödediği bedellere ilişkin dekont ve sözleşmeleri sunmalarının gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"....Islah dilekçesi davalı taraf tebliğ edilmiş davalılarca ıslah talebine itiraz edilmiş olmakla ,davacının ıslah talebi hukuka uygun şekilde yapıldığından itiraz reddedilmekle davacının dava konusu bonolardan dolayı imzaların kendisine ait olmadığı ispat edilmekle borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur\" gerekçesi ile neticeten; \"-Davanın KABULÜNE, -Alacaklısı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Borçlusu ... kefili ... olan; 05/09/2016 düzenleme tarihli 20.000,00 TL bedelli 30/10/2016 ödeme tarihli, 05/09/2016 düzenleme tarihli 20.000,00 TL bedelli 30/11/2016 ödeme tarihli, 05/09/2016 düzenleme tarihli 20.000,00 TL bedelli 30/12/2016 ödeme tarihli, 05/09/2016 düzenleme tarihli 20.000,00 TL bedelli 30/01/2017 ödeme tarihli, bonolardan dolayı davacının menfi tespit isteminin kabulü ile borçlu olmadığının tespitine\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMLERİ: Davalı ... Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının ıslah ile haksız hacizden doğan tazminat davasını tazminat davasına dönüştüremeyeceğini, bu hususa muvafakat edilmediğini, HMK'da ıslahla kastedilenin; dava konusu edilen hususların; genişletilmesi veya değiştirilmesi olduğunu, dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah ile dava konusu haline getirilemeyeceğini, bu konuda birçok yargıtay kararı olduğunu, HMK 141 , 180 md dikkate alınması gerektiğini, Davacının yaptığı ıslah geçersiz olsa da ; aksinin düşünülmesi durumunda savunma hakkının kısıtlanmaması açısından beyanda bulunduklarını, müvekkiline ıslaha karşı delil sunma hakkı verilmediğini, ticari ve mali kayıtların incelenmediğini, HMK 180/1.md uyarınca; \"Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bu bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır. Aksi hâlde, ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.\" şeklindeki emredici kanun hükme rağmen ; bu hususa da açıkça aykırı davranıldığını, HMK 178/1.md uyarınca; \" Islah eden taraf, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan yargılama giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararları karşılamak üzere hâkimin takdir edeceği teminatı, bir hafta içinde, mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Aksi hâlde, ıslah yapılmamış sayılır.\" hükmüne de açıkça aykırı olarak hüküm tesis edildiğini, davanın ıslahı için vekile özel yetki verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiğini, aksi halde geçersiz ıslah olacağını, Bakırköy ...İcraMüd. ... E. Sayılı icra dosyasında alacaklı tarafça icra takibine ilişkin ; 11.01.2018 tarihli feragat dilekçesi sunulduğunu, esas takibe geçilmeden ihtiyati haczin düşürüldüğünü, davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davaya konu alacak belirsiz olmadığı için davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, emsal kararların da bu yönde olduğunu, ticari defter ve belgelerin ve banka kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, senetlerin davacı tarafça düzenlenmediği kabul edilse dahi davacı ile müvekkili arasındaki ticari ilişki de göz önüne alındığında müvekkilin bu senet devrinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, ceza soruşturması dosyası beklenmeden karar verilmesinin yerinde olmadığını, Müvekkilinin senetlerin Davacı ya da herhangi biri tarafından imzalanıp imzalanmadığını bilebilecek durumda olmadığını, Müvekkili ile Davacı arasında ticari ortaklık ilişkisi mevcut olup kuracakları şirketi için alınan makinelere konu borca ilişkin senetleri de Davacı kefil olarak imzalayıp kaşeleyip müvekkiline verdiğini, savcılık dosyasındaki tanık beyanları ile davacı ile aralarındaki ticari ortaklık ilişkisini doğrulandığını. emsal yargıtay ve istinaf kararları uyarınca haksız haciz işleminden doğan tazminat davasında sahtecilik ve imza incelemesi yapılamayacağını, icra hukuk mahkemesinde açacağı borca ve imzaya itiraz davası ile sahtecilik konulu ceza davasının konusu olup bu mahkemelerce imza incelemesi yapılması gerektiğini, ceza davasının beklenmesi gerektiğini davalar kesinleşmeden haciz haksız olup olmadığının tespit edilemeyeceğini, İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik Grafoloji İhtisas Dairesinden rapor aldırılarak imza incelemesi konusunda tüm şüphelerin giderilmesi gerektiğini ve tek kişilik yetersiz uzmanlık raporunun esas alınamayacağını, ceza dosyasının beklenilmesini, ATK dan rapor alınmasını, ticari defter ve kayıtların incelenmesi için rapor alınmasını talep etmiştir. - Davalı ...Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı diğer davalıyı hiç tanımadığını iddia etmiş ise de haczedilen malların, davalı ...'ün müvekkili şirketten satın aldığı makinalar olduğunu, Davanın tam ıslahının mümkün olmadığını, 492 sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesindeki “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dâva dilekçesinde bildirilendeğerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça dâvaya devam olunmaz...\" ve HMK'nın 409'uncu maddesinde yazılı \"...dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır...” hükmüne aykırı olarak harç yatırılmadığından ıslah talebinin dikkate alınmasını, davacı HMK'nun 180. Maddesi uyarınca bir haftalık süre içerisinde dava dilekçesi sunmadığında gerekli harcın bu aşamadan sonra yatırılması da bir anlam ifade etmeyeceğini, bir hafta içerisinde yeni bir dava dilekçesi vermemesi sebebiyle yapılan ıslahın tamamen ıslah olarak kabul edilemeyeceğini, esas takibe geçilmeden ihtiyati haciz düşürüldüğünü, hukuki menfaat yokluğundan davanın reddi gerektiğini, Rapora itirazın dikkate alınmadığını, 9 adet belge üzerinden mukayese yapılmış olup bu belgelerden sadece 3 tanesinin evrak aslı niteliğinde olduğu, 6 adetinin ise fotokopi niteliğinde olduğunu, fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılamayacağını, incelenen belgelerinin hepsinin düzenleme tarihinden sonraya ait olduğunu, bilirkişi incelemesine itiraz edildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, Erbaa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/3614 Soruşturma No'lu soruşturması dosyası sonuca bağlanmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava haksız ihtiyati haciz neden ile tazminat istemi ile açılmış ise de; ıslah ile menfi tespit davasına dönüştürülmüştür. İlk derece mahkemesince menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalılar, davanın tam ıslahının usul ve yasaya aykırı olduğu gibi davacının davada hukuki yararı olmadığını ileri sürmüş iseler de; davacının tazminat talepli dava dilekçesinde senetlerdeki yazı ve imzaları kabul etmediğini açıkça beyan ettiği, davanın menfi tespit davası olarak ıslah edilmesinde usule aykırılık olmadığı, davacının usulüne uygun ıslah dilekçesi sunduğu, vekilin vekaletnamesinde ıslah için özel yetkisinin bulunduğu, harcın yatırıldığı, davacının senetlerde kefil olarak yer aldığı dikkate alındığında davalı yanın usule yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunun yeterli ve hükme elverişli olduğu, davacının senetlerde kefil olarak yer alması nedeni ile ticari defter incelemesi yapılmasının gerekli olmadığı, dosyaya yansıyan belgelere göre Erbaa CBS'nın 2017/3614 Sor sayılı dosyasında şikayetçinin davacı ..., şüphelilerin davalı ... ve ..., atılı suçun resmi belgede sahtecilik suçu olduğu, davalıların şikayetçi yahut davacının şüpheli olduğu herhangi bir ceza dosya numarasının dosyaya yansımadığı gibi istinaf dilekçesinde bildirilmediği de dikkate alındığında, ilgili ceza dosyası esasa etkili görülmemiş, menfi tespit isteminin kabulü yerinde olduğundan davalıların istinaf isteminin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenle davalılar vekillerinin istinaf isteminin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Vekilinin ve davalı ...Şti vekilinin istinaf taleplerinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 5.464,80-TL harçtan, peşin alınan 1.366,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.098,80-TL harcın Davalı ...'ten alınarak hazineye irat kaydına, Alınması gereken 5.464,80-TL harçtan, peşin alınan 1.366,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.098,60-TL harcın Davalı ...Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ... Vekilinin ve Davalı ...Şti tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.03/11/2023