T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/1270
KARAR NO: 2023/1855
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 16/03/2021
NUMARASI: 2017/60 Esas - 2021/310 Karar
DAVA: Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 18/10/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ...'nun maliki olduğu ... plakalı aracın 05/10/2016 tarihinde davacılar desteği müteveffa ...'a kusurlu olarak çarpması sonucu ölümüne sebebiyet verdiğini, davaya konu kaza sonrasında müteveffa ...'ın anne ve babası olan davacı müvekkiller ... ve ...'ın çocuklarının desteğinden mahrum kalacaklarını, destekten yoksun kalma nedeni ile oluşan maddi tazminat talebi bakımından davalı ... Sigorta A.Ş.'ne başvuruları sonrasında sigorta şirketi tarafından davacılara 10 Ocak 2017 tarihinde 14.512,00 TL ödeme yapıldığı, ibraname başlıklı yazıda fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı tutulduğunu, yapılan ödeme davacıların maddi zararlarını karşılamaya yetmediği, davacıların zararının ödenen tutardan daha fazla olduğu, davacılar desteği ... kaza öncesinde Yatağan Mesleki Anadolu Lisesi Sağlık Hizmetleri Bölümünde okuduğu, müteveffa ...'ın dava konusu kaza olmasaydı mezun olduktan sonra asgari ücretin üzerinde gelire sahip olacağı, maddi tazminat talepleri bakımından HMK 107. madde gereğince fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik davacı ... için 100,00 TL ve davacı ... için 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... için olay tarihinden davalı ... Sigorta Şirketi bakımından temerrüt tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren ticari temerrüt avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, babası Davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminat, annesi davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminat, kardeşi davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, kardeşi davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın ... Sigorta A.Ş. dışındaki tüm davalılardan olay tarihinden itibaren ticari temerrüt avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket sigortalısının tali kusuru da göz önünde bulundurularak davacılar için hesaplanan toplam 14.512,00 TL tazminat, ibraname karşılığında 10.01.2017 tarihinde davacı taraflara ödendiği, davalı şirket tarafından sorumlu olunan miktar ödendiğinden poliçe teminatı dahilinde başkaca hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı, davayı kabul manasında olmamakla birlikte kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiği, zira davalı şirket yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazada tali kusurlu olduğu, davayı kabul manasında olmamak üzere müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiği, davacı tarafından, sigortalının kusuru ve kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğu usulen ispat edilmesi gerektiği, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini belirterek davanın esastan ve usulden reddini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Haksız fiilin gerçekleştiği yerin Muğla olduğu, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan yer mahkemesi haksız fiilin meydana geldiği yer olan Muğla Mahkemeleri olduğu, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, kaza sonrası yapılan incelemeler sonucunda bilirkişi raporuna göre maktul ...'ın olay günü yolun karşısında bulunan servis aracına gitmek için, Akçaova istikametinden gelerek yolu kontrol etmeden otobüs kamerasından görüldüğü üzere koşar vaziyette yolun sağında park halinde duran otobüsün önünden hızlıca koşarak anayola çıktığı ve anayoldan gelen davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın çarptığı bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın 68/b maddesi ve aym kanuna bağlı çıkartılan Yönetmeliğin 138/b maddesindeki kural ve yasaklan ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacıların maddi zararlarının sigorta şirketi tarafından karşılandığı, davacı yanın maddi tazminat şartlarının oluşmadığından reddi gerektiği, davacı tarafın talep ettiği manevi tazminat miktarının da son derece fahiş olduğu zenginleşme amacına yönelik olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"maddi tazminat davası bakımından; Davacı anne ...'ın maddi tazminat davasının arttırılmış hali ile kabulüne, 11.564,42 TL'nin davalı ... sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı baba ...'ın maddi tazminat davasının arttırılmış hali üzerinden kısmen kabulüne, 11.142,72 TL'nin davalı ... sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat davası bakımından; Davacı anne ... yönünden 10.000,00 TL, davacı baba ... yönünden 10.000,00 TL, davacı kardeşler ... ve ... yönünden ise 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş.vekili ile davacılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Verilen kararın gerekçe dahi içermediğini, müteveffanın geliri bordro, SGK kayıtları veya vergi kayıtları ile ispat edilemediği sürece hesaplamada asgari ücretin dikkate alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise meslek odalarından verilen emsal ücret yazısının gelire esas alınması nedeniyle hatalı tespitler yapıldığını, öncelikle desteğin yaptığı iş ve geliri ile ilgili davacıların tüm delillerinin toplanması, ölenin asgari ücretin üzerinde bir gelirle çalışmasının ispat edilememesi halinde ise asgari ücret üzerinden hesap yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığını, kabul manasında olmamak üzere; hükme esas alınan hesaplamada genel şartlar gereğince kullanılması gereken irat kapsayıları kullanılmamış olmakla, aktüeryal uygulamada ve genel şartlarda yeri olmayan ve niteliği anlaşılamayan \"güncelleme katsayısı\" şeklinde ifade edilen sayının hatalı olduğunu ve belirlenen tazminatın fahiş olduğunu, kabul manasında olmamak üzere konu raporda kaza tarihinde 16 yaşında olan müteveffanın 18 yaşına kadar gelir elde edemeyeceğinden davacılara destek olamayacağı, hatta aksine bu dönem boyunca davacılardan destek alması gerekeceğinden tazminat hukukunda denkleştirme ilkesi gereğince yetiştirme giderinin hesaplanarak tenzil edilmesi gerektiği gözetilmeksizin hesaplama yapıldığını, Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli VE E.2019/40; K.2020/40 sayılı kararı ile KTK’de yer alan bir takım hükümlerin iptaline karar verildiğini ancak bu kararın işbu dosyada uygulama alanı bulamayacağını ve dolayısıyla dosyada aldırılan son raporun da hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davanın kabulü nedeni ile hem dava dilekçesinde hem de ıslah dilekçesinde her bir müvekkil ve her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi talep edilmesine rağmen maddi tazminat talebi bakımından tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ...'ın maddi tazminat davasının kısmen kabulü sonrasında kendisini vekil ile temsil eden davalılar ... ve ... ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekillerine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Destekten yoksun kalma tazminatının doğru biçimde hesaplanabilmesi bakımından, desteğin net gelirinin doğru biçimde saptanması önem taşımaktadır. Kaza tarihi itibariyle 16 yaşında ve meslek lisesinde sağlık hizmetleri bölümünde öğrenci olan desteğin, okulunun bitmesinden sonra sağlık hizmetleri gibi uzmanlık gerektiren işkolunda çalışabileceği, desteğin çalışacağı işe ilişkin mesleki eğitim veren kurumdan eğitim alması itibariyle nitelikli işgücü olarak değerlendirilmesinin doğru olacağı, bu itibarla da gelirinin asgari ücretin üzerinde olacağı açık olup, emsal araştırma tespit edilen ücret üzerinden hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/1654 Esas 2017/11741 Karar sayılı ilamı). Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı Kararı ile \"Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi, ikinci cümlesinde yer alan “...ve genel şartlarda...” ibaresinin, b) Kanun’un 92. maddesinin (i) bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda bahsedilen kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da \"progresif rant\" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/6135 E. ve 2022/10604 K., 2021/16078 E. ve 2022/10550 K., 2021/13398 E. ve 2022/10498 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/2598 E. ve 2021/34 K., 2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararları). Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak, yetiştirme giderleri tenzil edilerek tazminat belirlenmiştir. Bu hususa değinen istinaf talebi yerinde değildir. İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı maddi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen maddi tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerekir (Benzer yönde Yargıtay 17 Hukuk Dairesinin 25/11/2019 2017/5605 E- 2019/11036 K. sayılı kararı). Mahkemesince ... yönünden reddedilen maddi tazminat için davalılar yararına AAÜT'nin 3/2. maddesi gereğince red sebebi ortak olması da gözetilerek hesaplanan vekalet ücretinin davalılara müteselsilen ödenmesine karar verilmesi gerekirken müteselsil sorumlu olan davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A- Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
B-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
A-Maddi Tazminat Davası Bakımından; 1-Davacı anne ...'ın maddi tazminat davasının arttırılmış hali ile kabulüne, -11.564,42-TL'nin davalı ... sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacı baba ...'ın maddi tazminat davasının arttırılmış hali üzerinden kısmen kabulüne, -11.142,72-TL'nin davalı ... sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Maddi tazminat yönünden karar harcı 1.551,20-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 205,62-TL harcın ve yatırılan 79,37-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 284,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.266,20-TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. tarafından müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına, -Davacı tarafça yatırılan 205,62-TL peşin harcın ve yatırılan 79,37-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 284,99-TL harcın davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. tarafından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 11.564,42-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 11.142,72-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6 -Davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 731,40-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
B-Manevi Tazminat Davası Bakımından; 1-Davacı anne ... yönünden 10.000,00 TL, davacı baba ... yönünden 10.000,00 TL, davacı kardeşler ... ve ... yönünden ise 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/10/2016 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine, 2-Manevi tazminat yönünden karar harcı 2.049,30-TL harcın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen4.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalılar ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
C-Davacı tarafından maddi ve manevi tazminat davası için yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 445,45-TL tebligat ve müzekkere gideri, 300,00-TL ATK faturası, 1.350,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.126,85-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.343,51-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
D-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
E-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;1-a)Davacılar vekili tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, b)Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden, Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.551,20 TL harçtan peşin alınan (328,50 TL+59,30 TL)=387,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.163,40 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,2-a-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 84,50 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, b-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/10/2023