T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/734
KARAR NO\t: 2023/795
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 16/10/2023
KARAR TARİHİ\t: 18/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ----- Mahallesi Şubesinde bulunan ----- no.lu çek yaprağının işlemsiz olduğunun banka tarafından bildirildiğini, çekin bulunduğu koçanı 4-5 yıl önce kullandığını, nasıl zayi olduğunu bilmediğini, çek yaprağını herhangi bir kişiye vermediğini, bu nedenle dava konusu çeke öncelikle ödeme yasağı konularak, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dava; hasımsız olarak açılan rıza dışı elden çıkma (zayi) nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkindir.
TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651. ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Dava konusu çekin iptalini isteyen davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.TTK'nın 780 ve 781. maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir (Benzer yönde; Yargıtay----. HD. ----Esas, ---- Karar, Yargıtay-----. HD-----Esas, ---- Karar, Yargıtay ----. HD. ----Esas, ------Karar). Somut olayda; dava konusu çek yaprağının keşideci tarafından imzalanarak tedavüle sokulup sokulmadığı hususu da belirgin değildir. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartı noksanlığı nedeniyle aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda anlatılan nedenlerle;
1-Davanın hukuki yarar dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine,
2-Alınması gereken maktu peşin ve başvurma harcı başlangıçta alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
İlişkin; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kararın davacıya tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.