T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2020/515
KARAR NO\t: 2023/742
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 05/10/2020
KARAR TARİHİ\t: 27/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin murisi olduğu iddia edilen -----davalının yapımını üstlendiği ''------inşaat halindeyken üye olduğunu ve yıllarca aidat ödediğini, inşaat bitene kadar da eksiksiz tüm ödemelerini yaptığını, ancak murisin 12/06/2018 tarihinde vefat ettiğini ve vefatından sonra mirasçıların murisin üyeliği ile ilgili araştırma yaparak kooperatif vekilinden murisin üyelikten çıkarıldığının öğrenildiğini, çıkma kararı, tarih ve sayısı konusunda bilgi edinilemediğini, müvekkillerinin murisinin usulsüz olarak üyelikten çıkarıldığını, bu nedenlerle öncelikle murisin mirasçısı olduğu iddia edilen ----- bugüne kadar ulaşılamadığını ve davanın kendisine ihbar edilerek davaya katılıp katılmayacağının sorulmasına, murisin üyelikten çıkarılma işleminin usulsüz olması sebebi ile iptalini, üyeliğin tespit ve tesciline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahmiline\tkarar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili 12/01/2021 tarihli beyan dilekçesinde; Kooperatif kurucusu----- kooperatif başkanlığından genel kurul marifeti ile alındığını ve yeni seçilen kooperatif yönetimine bilgi ve belge teslim etmediğini, seçilen yeni yönetimin ihtarname ile eski yönetimden kooperatife ait belgeleri istediğini, ancak seçilen yönetime-----ve arkadaşları tarafından hiçbir belge teslim edilmediğini, yeni kooperatif yönetiminin 2004 hesap yılı olağan genel kurulunu 26/06/2005 tarihinde gerçekleştirdirdiğini ve bu kurulda genel kurulun 8. Maddesi '' Kooperatif ortaklığından çıkan ve çıkarılan ortakların alacaklarını ödemek üzere kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak işlem yapmak ve sonuçlandırmak üzere yönetim kuruluna oy birliğiyle yetki verildiği '' şeklindeki maddenin oy birliği ile kabul edildiğini,---- 2004 hesap yılı olağan genel kurulunu 26/06/2005 tarihinde yapıldığı iddia edilen genel kurul hazirun cetvelinde 34. sırada malik olarak gözüktüğü halde genel kurulda asaleten ve vekaleten kendisini temsil etmediğini ve genel kurula katılmadığını, ----- yönetimde bulunduğu genel kurullarda alınan üyelikten doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin üyelikten çıkarılacaklarına dair kararlara dayanarak, kendisine 13/06/2006 tarihinde kooperatife olan ödemeleri çıkarılarak liste halinde tarafına resmi şekilde tebliğ edildiğini,----- kooperatifin birinci ve ikinci ihtarlarına karşı borçlarını ödememesi nedeniyle resmi evrak ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığını ve kendisine tebliğ edildiğini, ----- ortaklıktan çıkarılmasına rağmen kooperatife ait işgal ettiği daireyi boşaltması ve yeni yönetime teslim etmesi yönünde ihtarname gönderildiğini ve zimmet iddiası ile ağır ceza mahkemesinde yapılan yargılama devam ederken vefat ettiğini bu nedenle de davasının düştüğünü, ----- kurduğu kooperatifi şahıs şirketi gibi kullandığını, kanuna ve nizama uygun iş yapmadığını ve kooperatifi zarara uğrattığını, yönetimden alındığında yeni yönetime belge teslim etmediğini ve kendisinin kooperatif üyesi olup olmadığı, ödeme yapıp yapmadığının dahi bilinmediğini, kooperatife ait tek m2 tapu olmadığını, binaların %100 kaçak olduğunu ve hiçbirinin hukuki değerinin olmadığını, bu nedenlerle davacı tarafların iddia ve taleplerinin reddini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı taraftan müştereken ve müteselsilen yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Dava;davacıların murisinin davalı kooperatiften usulsüz çıkarıldığı iddiası ile kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescili talebi olup, Uyuşmazlık; davacıların murisi -----davalı kooperatif üyesi olup olmadığı, üyesi ise çıkarılıp çıkarılmadığı, çıkarılmış ise usulsüzlük olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davacıların murisine ait üyelik belgeleri, veraset ilamı, kooperatifin ticari defter ve kayıtları, üye bilgileri, davalı kooperatif tarafından davacıların murisine gönderilmiş olan ihtarnameler ve tebliğ belgeleri, kooperatif ana sözleşmesi celp ve ibraz edilmiş, kooperatifin ticari defter ve kayıtları üzerinde ayrıca bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi marifeti ile kooperatifin genel kurul toplantı tutanakları, yönetim kurulu karar defteri ve hazirun cetvelleri incelendiğinde; muris ------ kooperatif ortağı olarak adının mevcut olduğu, en son 2005 yılı faaliyetlerine ilişkin yapılan genel kurul hazirun cetvelinde isminin mevcut olduğu, takip eden yıllarda ise ortaklıktan çıkarılmasına bağlı olarak hazirun cetvellerinde adının yer almadığı ve 2018 yılında vefat ettiği anlaşılmıştır. Davalı ---- davacıların murisi ------26/05/2005 tarihli genel kurul kararı gereğince, vadesi 30 günü aşan gecikmiş aidat borçları ve faiz tutarı toplamı 83.633.667.484,67TL ( 83.633.66YTL)'yi ödemesi konusunda ihtarname gönderildiği, ----- Noterliği'nin 26/05/2006 tarihli,----- yevmiye nolu 1. ihtarnamesinin noterlikten ve kooperatiften sunulan kayıtlara göre usulüne uygun şekilde muris -----tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
-----. Noterliğinin 11/07/2006 tarih ve -----yevmiye nolu ----- ihtarnamesinde, davalı kooperatif tarafından muris -----200 ve 2001 dönemlerinden gelen ana para ve faiz toplamı 83.633.667.484,67TL ( 83.633.66YTL) borcu olduğu hususu izah edilerek, 10 günü aşkın süre öncesinde 1. İhtarname ile bildirilen borcu bu kez 1 ay içinde nakden ve defaten ödemediği takdirde Kooperatifler Kanunu'nun16 ve 27 maddeleri ile ana sözleşmenin 14/2 maddesine göre kooperatif üyeliğinden çıkartılacağı hususunun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.Davalı kooperatif tarafından muris ---- -- blok----- nolu dairedeki ortaklığı sebebi ile 1. ve 2. ihtarnamelere karşın parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğinden 24/08/2016 tarih ve ---- sayılı Yönetim Kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarıldığı bilgisinin ana sözleşmeye uygun şekilde karar tarihinden itibaren 10 günlük süre içerisinde ----- Noterliği'nin 28/08/2016 tarih ve ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğe gönderildiği, tebligat aslının kooperatif tarafından ıslak imzalı olarak mahkememize sunularak kasaya alındığı, tebligat üzerinde yapılan incelemede; ''----- Noterliği'nin 28/08/2006 tarihli----yevmiye nolu, keşidecisi-----, muhatap -----olan, ekinde yönetim kurulunun ortaklıkta çıkarma kararı bulunan, ihraç kararının gönderilmesine ilişkin ıslak imzalı belge aslı olduğu, noter onayı bulunduğu, ihtarnamenin 04/09/2006 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu '' anlaşılmış, evrak yeniden mahkeme kasasına alınmıştır.
Davalı vekilinin dosyaya -----. Noterliği'nin 28/08/2006 tarih, ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi, ----Noterliği'nin -----yevmiye nolu, 24/10/2007 tarihli ihtarnamesi, ----. Noterliği'nin ----- yevmiye nolu, 26/05/2006 tarihli ihtarnamesi, ----. Noterliği'nin ----- yevmiye nolu, 11/07/2006 tarihli ihtarnamesi ve ----- Noterliği'nin----- yevmiye nolu üyelikten çıkış kararının aslı gibidir onaylı bir suretini mahkememize sunduğu ve mahkememiz kasasına alındığı anlaşılmıştır.Kooperatifler Kanunu'nun 27. Maddesinde; '' Kooperatif , sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemeler ile yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektup ile, bu husus mümkün olmaz ise ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlülüklerini yerine getirmeleri ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. '' düzenlemesi mevcuttur.
Kooperatif üyesinin ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin esaslar Kooperatifler Kanunu'nun 16. Maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre; kural olarak ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulu teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ana sözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Davalı kooperatif ana sözleşmesinde yönetim kuruluna bu yetkinin verildiği anlaşılmaktadır. Kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddesinde; hangi hallerde ortaklıktan çıkarılacağı sayılmış olup, bu hallerin mevcudiyeti halinde yönetim kurulu kararı ile üyelerin ortaklıktan çıkarılabileceği hususunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Davacıların murisi ----- yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, murisin bu çıkarma kararına karşı genel kurula itiraz etmediği ve ayrıca 3 aylık süre içerisinde mahkemeye de başvurmak sureti ile dava açmadığı anlaşılmaktadır. Kooperatifler Kanunu'nun 16. Maddesinde düzenlenen 3 aylık itiraz veya dava açma suresi hak düşürücü süre niteliğinde olup, mahkememizce re'sen nazara alınmış, kooperatif üyesine 04/09/2006 tarihinde kooperatif yönetim kurulunun ortaklıktan çıkma kararının tebliğ edildiği ancak yasal süre içerisinde bu davayı açmadığı ve 2018 yılında vefat ettiği, mirasçıları tarafından açılan bu davada hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davanın reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85TL harçtan peşin alınan 54,40TL'nin mahsubu ile bakiye 215,45TL harcı davacılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama gideri sarf olunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı lehine AAÜT uyarınca taktir edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı şirketi temsile yetkili iflas masasına verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kasadaki evrakın davalı kooperatife iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Dair, davacılar vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.