T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2022/199 Esas - 2022/811
TÜRK MİLLETİ ADINA \t
T.C.
\tANKARA
\t4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/199 Esas
KARAR NO\t: 2022/811
HAKİM\t: ..
KATİP\t: ..
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av...
DAVALI ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 21/03/2022
KARAR TARİHİ\t: 25/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, ... ihale kayıt nolu ihale neticesinde işi üstlenen davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşme ile “2 yıl süreyle ....vardiya ve 1 genel hizmet elemanı ile ...Tesisleri ile müştemilatının çalıştırılması suretiyle elektrik enerjisi üretilmesi ve üretilen enerjinin iletim ve dağıtım şebekesine verilmesi için gerekli işletme, bakım, onarım revizyon işleri ile diğer yardımcı hizmetlerin alım ve ... İşletme Müdürlüğünün sorumluluğunda olan ...'in enerji üretimini gerçekleştirmek üzere 5 kişi ile 2 yıl süreli olarak yaptırılması hizmet işinin” yüklenici firmaya verildiğini, ...nolu İhaleye Konu sözleşmenin Sözleşme Bedeline Dahil Giderler başlıklı 7.maddesinin “Taahhüdün yerine getirilesine ilişkin her türlü işçilik ,temizlik ,bakım ,onarım giderleri ile vergi ,resim ve harç gibi masrafların sözleşme bedeline dahil edileceği, ilgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisinin sözleşme bedeline dahil olmayıp ... tarafından yükleniciye ödeneceği” şeklinde olduğunu,... nolu İhaleye Konu sözleşmenin Sözleşme Bedeline Dahil Giderler başlıklı 7.maddesinin “Taahhüdün(ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilesine ilişkin her türlü ulaşım ,sigorta , vergi ,resim ve harç gibi masrafların sözleşme bedeline dahil olduğu , ilgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisinin sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ödeneceği” şeklinde olduğunu, Davalı firmanın teklif mektubunun ; “ihaleye ilişkin tüm belgelerin okunduğu ,anlaşıldığı ve kabul edildiği , Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verildiği ,dokümanda yer alan yükümlülüklerimizin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz ” şeklinde olduğunu, bu maddeler gereği ihale damga vergisi yüklenici tarafından davacının hesaplarına yatırıldığını ,Teşekkül tarafından yasal süre içerisinde beyan edilip vergi dairesine ödendiğini, ancak yüklenici firmanın daha sonra vergi mahkemesinde açtığı dava neticesinde yatırdığı tutarı iade aldığını , bunun üzerine ... Müdürlüğü tarafından düzeltme fişi ve ödeme emirlerinin davacıya gönderilmesi üzerine 5.864,11-TL ihale karar damga vergisi aslı ve 5640,82-TL vergi ziyaı olmak üzere toplam 11.504,93-TLnin 12.01.2021 tarihinde ...Müdürlüğüne ödenmek zorunda kalındığını ,ödemeyi takiben davalıya, ödenen tutarın sözleşme ve ekleri gereği ödenmesi için yazı yazıldığını ancak firmanın ödemeyi reddettiğini belirterek davanın kabulü ile 11.504,93-TLnin 12.01.2021 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, davacı ile yapılan sözleşmenin imza aşamasında önce, ihale karar damga vergisinin davalı tarafından kuruma yatırıldığını , müvekkilinden tahsil edilen verginin .... tarafından davalı adına vergi dairesine beyan edilmek üzere tahsil edildiğini ,kurumun vergi mevzuatı açısından sorumlu olduğunu, tahsil edilen ihale kararı damga vergisinin iadesine yönelik ilgili vergi dairesi aleyhine verginin yasal dayanağı olmadığı gerekçesi ile dava açıldığını, yapılan yargılama sonucunda davalının haklı bulunduğunu ve ihale karar damga vergisinin iadesine karar verildiğini, sözleşmeden kaynaklı olarak davalıdan söz konusu verginin alınmasının yasal dayanağının olmadığının açıklığa kavuştuğunu, mahkeme kararı ile iade edilen tutarın daha sonra vergi sorumlusundan tahsil edilebilmesi yönünde mevzuatta bir hüküm bulunmadığını, davalının Anayasada belirtilen hak arama hürriyeti kapsamında yasaya aykırı olarak tahsil edilen verginin iadesini yargı yoluna başvurarak sağladığını savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER\t :
-Hizmet Alımına Ait Sözleşme
-... E sayılı dosya kapsamı
-... müdürlüğü cavap yazıları
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen ihale karar damga vergisinin ve vergi cezasının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mersin 1.Vergi Mahkemesi’ne yazılan müzekkere cevabı ve ekindeki kararın incelenmesinden; Kurumun 5018 sayılı kanun kapsamında genel ve özel bütçeli kamu idareleri arasında sayılmadığı, 488 sayılı kanunun 8.maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varıldığı ihale kararında imzası bulunan ... olduğu ,mükellef veya sorumlusu olmayan davacıdan ihale karar pulu adı altında alınan damga vergisi tahsil edilmesinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Vergilendirme Hataları başlıklı 118. maddesinin “Mükellefiyette Hata” halini oluşturduğu ve açık bir vergilendirme hatası görüldüğünden hatalı olarak alınan verginin iadesi için davacı tarafından ... Dairesine yapılan düzeltme başvurusunun reddi işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle red işleminin iptaline, 2.947,42-TL ihale karar pulunun tahsil tarihinden itibaren tecil faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verildiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasında yapılan 08/01/2015 tarihli sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7. Maddesi “Taahhüdün(ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilesine ilişkin her türlü ulaşım ,sigorta , vergi ,resim ve harç gibi masrafların sözleşme bedeline dahil olduğu , ilgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisinin sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ödeneceği” şeklindedir. Buna göre, taraflar serbest iradeleri ile sözleşmeden kaynaklı her türlü vergi ve özellikle karar ve sözleşmeye ait damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olduğunu düzenlemişlerdir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından tahsili talep edilen damga vergisinin İhale Kararı Damga vergisi olduğu, İhale kararında, yalnızca ihale makamının imzası olduğundan, bu karardan doğan damga vergisinin mükellefinin ihale makamı olduğu, bu karara dayanılarak yapılacak ihale sonunda ihale üzerinde kalan yüklenicinin, ihale kararından doğan damga vergisinden dolayı mükellef sıfatının bulunmadığı, Ancak davaya konu olayın Personel Çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalesi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30 maddesinde Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanan 964 sözleşme ve genel giderler içerisinde ihale kararı damga vergisinin de yer aldığının açıkça belirtildiği, İhale kararı Damga vergisinin yüklenici tarafından ödenmemesi halinde yüklenicilerin aldıkları hakedişlerde damga vergisi kadar artış olacağı, haksız bir durum yaratıp yaratmadığının Mahkemece takdir edileceği, Bu nedenle damga vergisi ve gecikme zammının davalıdan tahsilinin gerekeceği düşünüldüğünde tutarının (5,864,11 TL vergi aslı, * Vergi Cezası ise 5,640,82 TL toplam11.504,93- TL) olduğu bildirilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3/1. Maddesinde \"Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.\" hükmünün, aynı yasanın 24/2. Maddesinde \"Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez. Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar.\" hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır. Bu madde hükümlerinin damga vergisinde mükellefiyeti düzenlediği 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8/3. Maddesinde ise \"Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.\" hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır. Bu madde de vergi sorumlusunun veya mükellefinin değiştirilmesine yönelik sözleşmelerin vergi dairesini bağlamayacağı, bu tür sözleşmelerin taraflar arasında bağlayacağı olacağı düzenlenmiştir.
Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 7.1 maddesi gereğince davalı yüklenici Şirketin davacı iş sahibi konumundaki Şirketten sözleşme bedeline dahil unsurlar arasında dava konusu karar pulu damga vergisini tahsil ettiğinin sabit olduğu, Vergi Mahkemesi’nin yukarıda değinilen kararında tespit edildiği üzere damga vergisi mükellefiyetinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı Şirkete ait olduğu gerekçesiyle mahkemece verilen kısmen kabul kararı üzerine davacı şirket tarafından Vergi Dairesine söz konusu damga vergisini davacının yasal mükellef olarak yatırmak zorunda kaldığı ve davacının davalıya damga vergisini sözleşme bedeli içerinde daha önce ödemesi nedeni ile davacı yönünden damga vergisine ilişkin olarak gerçekleşen mükerrer ödeme nedeni ile davalı yüklenici Şirketin davacı Şirket aleyhine sebepsiz zenginleştiği, bu doğrultuda; dava konusu ödemeleri açıklanan gerekçelerle ödeme tarihlerinden itibaren davacıya iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
11.504,93 TL alacağın 12/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 785,90-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 196,48-TL harcın mahsubu ile bakiye 589,42 TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, vekalet harcı, nispi harç toplamı olan 288,68-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.471,25 -TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
7-6325 sayılı yasanın 11 ve 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ....Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.