T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/1453 Esas 2023/1249 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2021/1453
KARAR NO\t\t: 2023/1249
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN\t\t: ...\t ...
ÜYE\t\t: ... \t ...
ÜYE\t\t: ...\t ...
KATİP\t\t: ...\t ...
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: KONYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 29/03/2019
NUMARASI\t\t: 2017/489 Esas 2019/301 Karar
DAVACILAR \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
DAVA\t: Menfi Tespit / İpoteğin Fekki
DAVA TARİHİ\t: 10/07/2017
KARAR TARİHİ\t: 27/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 27/09/2023
\tTaraflar arasındaki menfi tespit ve ipoteğin fekki istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığını, kredilerin zamanında ödendiğini, ancak ortada bir borç yokken kredilerin kullanma aşamasında diğer müvekkili ... tarafından verilen ipotekle ilgili olarak Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2015/6142 Esas sayılı, Konya 2. İcra Müdürlüğünün 2016/9785 Esas sayılı ve 2016/12713 Esas sayılı dosyalarında ayrı ayrı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, bu icra dosyalarının incelenmesinde müvekkili şirketin borçlu gösterilmediğini, bankanın alacak taleplerinin .... Şti. lehine müvekkili şirketin keşide ettiği çeklerlele ilgili olduğunu, müvekillerinin dava dışı .... Şti'nin davalı banka ile imzalamış olduğu sözleşmenin tarafı ve kefili olmadığını, müvekkili ...'nün davalı banka nezdinde ipotekli bulunan ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölümün dava dışı .... Şti'nin bankadan aldığı ve alacağı kredilerin teminatının olmadığının açık olduğunu belirterek, davaya konu talepleri sebebiyle müvekkili şirketin davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, müvekkili ...'nün davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti ve müvekkili hakkındak icra takiplerinin iptali, müvekkili ...'nün davalı banka nezdinde ipotekli bulunan ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacıların müvekkili bankanın ... Şubesinin müşterisi olduğunu, yine ... Şubesinnin borçlusu .... Şti'nin borcu sebebiyle bankaya vermiş olduğu 16/04/2015 keşide tarihli 31.000 TL tutarındaki çek ile 04/06/2015 keşide tarihli 15.000 TL tutarındaki finansbank çeki nedeniyle gerek keşideciden gerekse lehtardan alacaklı olduğunu, bahse konu her 2 çek hakkında borçlular aleyhinde Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2015/5790 Esas ve 2015/11863 Esas sayılı icra dosyalarını ikame edildiği, ancak tahsilat sağlanamadığını, bu nedenle ... Ltd. Şti.'nin ipotek senedine istinaden 15/05/2015 tarihinde Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2015/6142 Esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ilamsız ipotek takibi ikame edildiğini, borçlunun 26/05/2015 tarihinde takibe itirazı nedeniyle takibin durduğunu, bunun üzerinden 31/08/2016 tarihinde UYAP üzerinden alacak haklarının saklı kalmak kaydı ile davacılar hakkında ihtarname gönderilmek suretiyle yeniden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılacağından vazgeçme talebinin gönderildiğini, 19/02/2016 tarihinde Konya 3. Noterliğinin 2531 yevmiye numaralı ihtarı ile borçlulara ihtarname keşide edilerek ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölüm üzerine 1.derecede kurulan 200.00 TL tutarındaki ipoteğin mecut olduğunu, yukarıda zikredilen iki çek sebebiyle doğan borcun ödenmemesi halinde sorumluluğunun doğacağını, tüm teminatlara ve fazlaya dair alacakları talep hakkı saklı kalmak kaydı ile ihtar edildiğini, bunun üzerine borçlular tarafından Konya 3. Noterliğinin 26/06/2016 tarih ve 2866 yevmiye numaralı karşı ihtarname çekilerek ipoteğin fekkinin talep edildiğini, 09/12/2016 tarihinde Konya 2. İcra Müdürlüğünün 2016/12713 Esas sayılı icra dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile borçlu hakkında ilamlı ipotek takibi ikame edildiğini, ancak 06/07/2017 tarihinde takibe itiraz edildiğinden takibin durduğunu, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; tüm dosya kapsamına göre davalı Halkbank ile davacı asıl borçlu ... .... Şti. arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, diğer davacı ...'nün ise sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı, kredi ve bankaya hitaben keşide edilmiş ve edilecek çekler bakımından teminat olarak davacı ...'ye ait taşınmaz üzerinde 06.01.2015 tarih ve 28 yevmiye numarası ile 1. Dereceden 200.000,00 TL tutarında ipotek tesis edildiği, ipoteğe ilişkin resmi senedin Tapu Müdürlüğü huzurunda imzalandığı, 24.07.2015 tarihi itibariyle bankanın nakdi krediler, banka sorumluluğu kapsamında ödenen çekler ve iade edilmeyen çeklerle ilgili haklarının bulunduğu, takip tarihi itibariyle davalı bankanın her iki davacı bakımından da alacaklı olduğu, her ne kadar davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile davacı ...'nün taşınmazı üzerindeki ipoteğin fekki talep edilmişse de davacılar ile davalı banka arasındaki kredi ve kambiyo ilişkisinden kaynaklı olarak davalı bankanın davacılardan alacaklı olduğu, davalının alacak hakkının yasal ve meşru hukuki ilişkiye dayandığı, davacıların davalı bankaya borçlu olmaları nedeniyle teminat olarak tesis edilmiş olan ipoteğin kaldırılması şartlarının oluşmadığı, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.03.2018 tarihli raporun gerekçeli, denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle hükme esas alınmak suretiyle davacıların davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
\tDavalı banka tarafından müvekkilleri aleyhine Konya 4.İcra Müdürlüğünün 2015/5790 Esas sayılı dosyasında 32.988,59 TL alacak yönünden 16/04/2015 keşide tarihli 31.000,00 TL bedelli çekten ötürü kambiyo yoluyla takip yapıldığını, Konya 4.İcra Müdürlüğünün 2015/6142 Esas sayılı dosyasında 46.000,00 TL asıl alacak yönünden şirketin genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandığı kredinin teminatı olarak ... tarafından 200.000,00 TL bedelle ipotek gösterilen taşınmaz yönünden ilamsız ipotekli takip yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, Konya 4.İcra Müdürlüğünün 2015/11863 Esas sayılı dosyasında banka tarafından müvekkilleri hakkında 04/06/2015 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çek yönünden 15.860,83 TL bedel yönünden kambiyo yoluyla takip yapıldığını, Konya 2.İcra Müdürlüğünün 2016/9785 Esas sayılı dosyasında 48.143,73 TL alacak yönünden borçlu şirketin banka arasında imzaladığı sözleşme kapsamında ...'ye ait taşınmazın 100.000,00 TL limitle ipotek verildiğinden ilamlı ipotekli takip yapıldığını, bu takipten davalı bankanın vazgeçtiğini, Konya 2.İcra Müdürlüğünün 2016/12713 Esas sayılı takip dosyasında ise 49.323,34 TL alacak yönünden ilamlı ipotekli takip yapıldığını, söz konusu takip dosyasının halen derdest olduğunu, davalı bankanın 14/09/2017 tarihli 295 sayılı cevabi yazılarından da anlaşılacağı üzere davacıların davalı bankadan kullandığı krediler nedeniyle davalı bankaya borçlarının bulunmadığının belirtildiğini, takip konusu olan çeklerin ... Limited Şirketi tarafından rehin cirosuyla davalı bankaya ciro edildiğinin açık olduğunu, bankaların tahsil cirosu dışında çek kabul etmelerinin çek ve bankacılık kanununa aykırı olduğunu, müvekkillerinin dava dışı ... ...Limited Şirketinin davalı bankayla yaptıklarını tahmin ettikleri sözleşmenin tarafı veya kefili olmadıklarını, İİK'nun 149.maddesi gereğince asıl borçlu ile ipotek veren kefiller arasında zorunlu takip arkadaşlığı bulunduğunu, davalı bankanın sadece müvekkili 3.kişi aleyhine takip yaptığını, ayrıca takip dosyası içerisinde takibe konu bilgi belgelerin yer almadığını, davaya konu taşınmazın dava dışı ... ...Limited Şirketi'nin davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olmadığını, ayrıca taşınmazın alacağı mahsuben banka tarafından mahsuben alındığını, piyasa fiyatı 80.000,00 TL olmasına rağmen piyasa fiyatının çok altında bir değerle 22.600,00 TL bedelle satılarak müvekkilinin zarara sokulduğunu, bu nedenle davanın kabulü yerine yazılı şekilde hüküm kurulmuş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; menfi tespit ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
\t15.860,83 TL bedelli kambiyo senedinin incelenmesinde; keşidecisinin ... .... Şti., lehtarının .... Şti. olup, keşide tarihinin 04/06/2015 olup, bedelinin 15.000,00 TL olduğu, .... Şti. tarafından alacağın ... Bankası A.Ş.'ne ciro edildiği, senedin 04/06/2015 tarihinde bankaya ibraz edildiği, karşılığının bulunmadığının senet arkasına şerh düşüldüğü,
\t31.000,00 TL bedelli kambiyo senedinin incelenmesinde; keşidecisinin ... .... Şti., lehtarının .... Şti. olup, keşide tarihinin 16/04/2015 olup, bedelinin 31.000,00 TL olduğu, .... Şti. tarafından alacağın ... Bankası A.Ş.'ne ciro edildiği, senedin 16/04/2015 tarihinde bankaya ibraz edildiği, karşılığının bulunmadığının senet arkasına şerh düşüldüğü,
\t06/01/2015 tarihli 28 yevmiye no'lu İpotek Resmi Senedinin incelenmesinde; ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölümün tamamı ... adına tapuda kayıtlı iken ... .... Şti'nin bankadan kullanacağı kredilerin limited şirketi adına açılacak ...veya senetlerin bankaca iskonto ve iştirasından veya teminata alınmasından ...veya borçlu tarafından amir ve müteselsil veya kefil olarak imzalanan ve/veya imzalanacak kont garantilerden ithalata ilişkin ticari senetler ile diğer tüm senetlere ...benim veya borçlunun da borçlusu veya cirantası bulunduğumuz senetlerden veyahut teminat cirosuyla verdiğimiz senetlerden ...her türlü senetlerden kaynaklı olmak üzere 200.000,00 TL limitle ... Bankası A.Ş. lehine 1.dereceden fekki bankaca bildirilinceye kadar süresiz olarak ipotek verildiği,
\tKonya 2.İcra Müdürlüğü'nün 2016/9785 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olup, takip konusunun ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölüm nolu taşınmazın satışına ilişkin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takip olduğu, takibe itiraz üzerine takibin durdurulduğu,
\tKonya 4.İcra Müdürlüğünün 2015/11863 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlularının .... Şti. Ve ... .... Şti olup, takip konusunun ... Şubesine ait 0338698 seri nolu 04/06/2015 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çek alacağına dayalı kambiyo senet olup, toplam 15.860,83 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip olduğu başlatıldığı, \t
\tKonya 4.İcra Müdürlüğünün 2015/6142 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olup, takip konusunun ... parselde kain dükkan niteliğindeki 25 nolu bağımsız bölümdeki taşınmazın 200.000,00 TL tutarla ipotek verilmesinden kaynaklı olarak 46.000,00 TL alacak yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takip olduğu, takibe itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.\t
\tDavacılar vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, davacının ipoteğin fekki istemine ilişkin talebi taşınmazın aynına ilişkindir. HMK'nun 12/1. maddesi uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup ipoteğe konu taşınmaz Konya ili Ilgın ilçesidir. Taşınmazın aynına ilişkin ipoteğin fekki davasına HMK'nun 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki kuralı niteliğindeki HMK'nun 12. maddesi gereği taşınmazın bulunduğu Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) kesin yetkilidir.
\tÖte yandan, ipoteğin fekki yanında ayrıca menfi tespit davası açılmış olması ipoteğin fekki davasında dava şartı niteliğindeki kesin yetki kuralını ortadan kaldırmayacaktır.
\tMenfi tespit davası ile ipoteğin fekki istemi borcun bulunmadığı hukuki sebebine dayalı olduğundan delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden tefrik de usul ekonomisine aykırı olacaktır.
\tHal böyle olunca, mahkemece menfi tespit ve ipoteğin fekki istemiyle açılan davada ipotekli taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, kesin yetki kuralının dava şartı niteliğinde bulunduğu, taşınmazın bulunduğu yer olan Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin kesin yetkili olduğu gözetilerek yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.
\tAyrıca, kabulü göre de mahkemece bankacı bilirkişiden rapor alınmış ise de alınan raporda ipotek senedinin kapsamı da gözetilmek suretiyle davacı ... .... Şti ile davalı banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan nakdi ve gayri nakdi krediden ötürü davacı şirketin davalı bankaya dava tarihi itibariyle herhangi bir borcu bulunup bulunmadığı, bankacı bilirkişiye banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle borç var ise miktarının ne olduğu yönünde de rapor alınmadığından alınan rapor bu haliyle hüküm kurmaya elverişli de değildir.
\tTüm bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden kabulü gerekmiş, HMK'nın 353(1)-a.3 maddesi uyarınca görevsizlik kararı veren Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2019 tarih ve 2017/489 Esas 2019/301 Karar sayılı ilamının görevli mahkemenin tayini yönünden kaldırılmasına, HMK'nın 353(1)-a.3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden HMK'nın 360. maddesinin atfı ile HMK'nın 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın görevli Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'ne tevzi edilmek üzere Ilgın Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.\t
\tHÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden KABULÜNE,
\tKonya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2019 tarih ve2017/489 Esas 2019/301 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)-a.3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2-HMK'nın 353(1)-a.3 maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın görevli ve yetkili Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'ne tevzi edilmek üzere Ilgın Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,
\t3-Bir karar örneğinin bilgi ve UYAP üzerinden dosyanın görevli mahkemesine aktarılması için Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
\t4-Davacılardan peşin alınan 88,80 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacılara iadesine,
\t5-Davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
\t6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davacılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353(1)-a.3 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
27/09/2023
Başkan- ... Üye - ... Üye - ...\t Zabıt Katibi -...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.