T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/316 - 2023/1210
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2023/316 \t\t (ESASTAN RET )
KARAR NO\t: 2023/1210
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/12/2022
ESAS-KARAR NO\t: 2022/454 E - 2022/749 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 28/09/2023
YAZILDIĞI TARİH\t: 17/10/2023
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, Birleşik Krallık’ta kurulu bulunan dava dışı ... LTD ve İspanya’da kurulu bulunan dava dışı .... ile davalı şirket arasında 19/12/2005 tarihinde ... Satış Protokolü (... SALES PROTOCOL) imzalandığını, sözleşmenin konusunun “... tarafından üretilen ... Boru ve profillerin ... tarafından İngiltere ve İspanya pazarlarında satılmak fizere ...'den satın alınmasının şartlarının belirlenmesi” şeklinde düzenlendiğini, sözleşmenin 3. maddesinde “Market” tanımının yapıldığını ve ürünlerin dava dışı ... tarafından İngiltere ve İspanya pazarına satışının yapılacağının belirtildiğini, bu “market” tanımına ilaveten, ayrıca ...’ya münhasır tek satıcılık hakkı tanınmış olduğunu, 2019 yılında davalı şirket tarafından dava dışı ...’nun sözleşme kapsamındaki ödeme yükümlülüklerini yerine getiremediğinden bahisle ...’na karşı açılan davanın Claim No. CL-2019-000119 numarası ile “In The High Court Of Justice Business And Property Courts Of England And Wales Queen’s Bench Division Commercial Court” mahkemesinde görüldüğünü, yargılama sırasında davalının satış protokolü ve özellikle satış protokolünün tek satıcılık hükümlerine aykırı davrandığının ve aynı pazarda ...’nun izni olmadan üçüncü kişilere satış yapıldığı ve bu aykırılığın yıllarca devam ettirildiğinin anlaşıldığını, İngiltere'de görülen yargılama sırasında sözleşmenin dava dışı temlik eden ... ve ... tarafından haklı nedenle sona erdirildiğini, İngiliz Mahkemesince taraflar arasındaki 19/12/2005 tarihli sözleşmenin tek satıcılık hakkı tanıdığının kabul edildiğini, ancak bu hükmün Nisan 2013 tarihinde tadil edildiğini ve münhasır tek satıcılık hakkının kaldırıldığına hükmedildiğini, müvekkili şirket ile dava dışı ... LTD ve .... arasında akdedilen temlik sözleşmesi ile 19/12/2005 tarihli satış protokolünden kaynaklanan her türlü hak ve alacakların, bu hak ve alacaklarla (tazminat talepleri dahil olmak üzere) ilgili tüm talep ve dava haklarının müvekkilinc temlik alındığını, davalının temlik edenler ile akdetmiş olduğu satış protokolüne ve özellikle satış protokolünün tek satıcılık hükümlerine, ayrıca haksız rekabete dair yükümlülüklerine aykırı davranarak ve tek satıcının izni olmadan, aynı pazarlarda 19 Aralık 2005-31 Mart 2013 tarihleri arasındaki dönemde üçüncü kişilere yaptığı satışlar nedeniyle temlik edenler ile davalı arasındaki tek satıcılık sözleşmesinde düzenlenen tek satıcılık hakkının ihlal edildiğinin tespiti ile 6100 sayılı Yasa’nın 107. maddesi uyarınca, fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin müspet zararı olarak hesaplanacak meblağdan 500.000,00 TL ve müvekkilin kar ve kazanç kaybı olarak hesaplanacak meblağdan 150.000,00 TL olmak üzere 650.000,00 TL'nin davalı yandan tahsili ile üçüncü kişilere satışların yapıldığı tarihlerden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazmin ve tahsiline, yine 6100 sayılı Yasa’nın 107. maddesi uyarınca, fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla TTK 122. madde kapsamında hesaplanacak tazminattan 110.000,00 TL denkleştirme tazminatının sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, müvekkili ile temlik edenler arasında 2005 yılında imzalanan uyuşmazlık konusu satış protokolünün temlik edenlerin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle sekteye uğradığını, müvekkili tarafından sözleşmede belirtilen boruların temlik edenlere satışı yapılmasına karşın bedelin eksik ya da geç ödenmesi üzerine sözleşmeye uygun şekilde seçilen hukuk kapsamında pek çok masraf altına girilerek Londra Mahkemelerinde alacak davası açıldığını, temlik edenlerin bu davada yine tek satıcılık hükümlerine aykırı davranıldığı iddiasıyla karşı dava açtıklarını, Londra Mahkemelerinde görülen bu davada Nisan 2013 tarihli toplantıda tek satıcılığa ilişkin hükümlerin kaldırıldığını, bu tarihten sonra yapılan satışların sözleşmenin ihlali anlamı taşımadığını ve müvekkili şirketin alacak talebinin haklı olduğunun tespit edildiğini, eldeki davada yetkili mahkemenin Londra Mahkemeleri olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, temlik eden dava dışı şirketler ile davalı şirket arasında imzalanan 19/12/2015 tarihli sözleşmenin 11. maddesi ile Londra Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden- davacı vekili tarafından;
Davalının yerleşim yerinde açılan bu davada davalı tarafından Londra Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulmasının MK 2 maddesine aykırı olduğu, denkleştirme tazminatının sözleşme kapsamında değerlendirilemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin münhasır yetki sözleşmesi olmayıp genel mahkemelerin yetkisinin devam ettiği bildirilerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık yetkili mahkeme noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalı ile temlik eden dava dışı şirketler arasında imzalanan 19/12/2005 tarihli satış protokolünün tek satıcılık hükümlerine aykırılık iddiasına dayalı zararların tazmini ve TTK 122 maddesi uyarınca denkleştirme tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
\tDavalı ile dava dışı temlik eden şirketler arasında imzalanan 19/12/2015 tarihli ... satış protokolü başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; davalı tarafından üretilen ... boru ve profillerin, ... tarafından İngiltere ve İspanya pazarlarında satılmak üzere davalıdan satın alınmasının şartlarının düzenlendiği, sözleşmenin 3. maddesinde davalı tarafından satılan tüm malzemelerin ... tarafından sadece İngiltere ve İspanya pazarlarında satılacağının öngörüldüğü, sözleşmenin 5. maddesinde ... tarafından İngiltere ve İspanya pazarında satılan davalının imal ettiği ... ürünler için davalının ... için tek yetkili imalatçı, ...'nun davalı için tek yetkili satıcı olduğunun, davalının söz konusu pazarda ...'nun yazılı izni olmadan bu ürünleri satamayacağının düzenlendiği ve 11. maddede bu sözleşmeden doğacak ihtilafların karşılıklı anlayış ve görüşmelerle çözülemediği takdirde Londra Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığının belirtildiği görülmüştür.
Davacı şirket ile dava dışı ... LTD ve .... arasında imzalanan 07/02/2022 tarihli temlik sözleşmesinin incelenmesindem, 19/12/2005 tarihli sözleşmeden her türlü hak ve alacağın davacı şirkete temlik edildiği anlaşılmıştır.
\tMÖHUK 47.maddesinde; \"Yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler. Anlaşma, yazılı delille ispat edilmesi halinde geçerli olur. Dava, ancak yabancı mahkemenin kendisini yetkisiz sayması veya Türk mahkemelerinde yetki itirazında bulunulmaması halinde yetkili Türk mahkemesinde görülür.\" (2) 44, 45 ve 46. ncı maddelerde belirlenen mahkemelerin yetkisi tarafların anlaşmasıyla bertaraf edilemez.\" hükmü yer almaktadır. Bu hükümden de anlaşılacağı üzere taraflar yazılı bir şekilde aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaştıklarından bu anlaşma geçerlidir. Somut olay için aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen istisnaların ise söz konusu olmadığı saptanmıştır.
\tTarafların kabulünde olduğu üzere davalı ile temlik edenler arasında aynı sözleşme nedeniyle tek satıcılık sözleşmesinden kaynaklanan dava ve karşı davanın görüldüğü, bu sebeple davalı tarafından yetki itirazında bulunulmasının MK 2’ye aykırı kabul edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
\tMahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM \t:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95TL harcın istinaf eden davacadın alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, 28/09/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi. \t\t\t
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"