T.C. GAZİANTEP BAM 3. HUKUK DAİRESİ
T. C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. Hukuk Dairesi
DOSYA NO\t: 2023/1464
KARAR NO\t: 2023/91
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İSTİNAF KARARI
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : . ... ( ...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 07/12/2021
NUMARASI\t\t: 2018/291E., 2021/1103K.
DAVACI\t: .....
VEKİLLERİ\t: Av. ...\t
\t Av. ...- .
DAVALI\t: .....
VEKİLLERİ\t: Av. ...- ....
\t Av. ...\t
\t Av. ...-....
Denizli Asliye Ticaret Mah.'nin birleşen 2009/374 esas 2010/54 karar sayılı dosyası,
DAVACI\t : ...
VEKİLLERİ\t : Av. ... - ....
DAVALI\t : ....
VEKİLLERİ\t : Av. ... - .....
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ\t: 27/09/2023
YAZIM TARİHİ\t : 27/09/2023
\t
1. Taraf vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. YARGILAMA SÜRECİ :
Davacının Talebi:
2. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen .... tarihli sözleşme ile davalının, sözleşmenin 2.maddesinde tanımlanan işin yapımını 6.maddede belirlenen bedel karşılığında üstlendiğini, müvekkilinin bu sözleşme gereğince davalı şirkete tamamı belgeli .... ödemede bulunduğu ve ayrıca da teminat amacıyla iki adet çek verdiklerini, sözleşmenin 7.maddesinde, müvekkilinin bankaya yaptığı kredi başvurusunun olumsuz sonuçlanması durumunda, tarafların yeni bir ödeme planı hususunda görüşeceklerine dair hüküm bulunduğunu, ekonomik kriz nedeni ile kredi başvurusunun olumlu sonuçlanmadığını, banka kredisi sağlanmaksızın müvekkilinin kendi özkaynakları ile işi finanse etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli çabaları ile aylık ancak ...TL ödeme yapabileceğini davalıya bildirdiğini, davalının ....TL ve teminat amaçlı verilen ..... mahsubu ile bakiye alacağının tahsilini talep ettiğini beyan ederek davalının bu isteğinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin teminat amacıyla keşide ettiği .... , .... Şubesinin ..... keşide tarihli ... TL bedelli ve .... seri numaralı ve yine aynı şubenin .... keşide tarihli .... TL bedelli ve ... seri numaralı çeklerin teminat fonksiyonları kalmadığından müvekkiline iade edilmesi gerektiğini belirterek bu çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, çeklerin işleme konulmasının, üçüncü şahıslara devir, temlik ve ciro edilmesinin İİK72/2 madde gereğince tedbiren durdurulmasını, sözleşmenin tasfiye kurulu aracılığıyla tasfiye edilerek, tasfiye sonucu oluşacak alacağının davalıya yaptığı ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince ..... olarak arttırmıştır.
Davalının Cevabı:
3. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen ..... tarihli sözleşmenin 17. maddesi gereğince sözleşmeden kaynaklanan dava ve icra takiplerinde .... Mahkeme ve icra dairelerinin münhasıran yetkili olduğundan dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, ..... tarihinde taraflarca imzalanan sözleşme ile müvekkil firmanın, sözleşmenin 2.maddesinde işin tanımı başlığı altında açıkça ve ayrıntıları ile tanımlandığı gibi fabrika kurarak teslim edeceği, sözleşmenin 4. maddesinde işe başlama-iş teslim süresi başlığı altında açıkça \"sözleşme tarihinden 10 gün sonra işe başlanacağı, fabrikanın 10 ay sonra teslim edileceği, düzenlemesinin bulunduğunu, müvekkil firmanın sözleşme tarihi olan .... tarihi ile kasım 2008 tarihleri arasındaki eylül ve ekim ayları arasındaki yaklaşık 80 günlük süre içerisinde toplam ..... Euro+KDV'lik kısmının üretimi, satın alınması yapılarak ödemelerin gerek peşin ve gerekse müvekkil firma çekleri ile yapıldığını, malların büyük bir kısmının davacı firmanın ... fabrika sahasına gönderildiğini ve indirildiğini, Kasım ayı başında davacı firma tarafından kredinin onaylanmadığı gerekçe gösterilerek o ana kadar yapılan ve davacı firmanın fabrikasına gönderilerek indirilen makina ve malzemelerin derhal geri alınması istendiğini ve davacı firma tarafından yüklenerek müvekkiline geri gönderildiğini, yüklemenin acele ile özensiz olarak yapıldığından malzemenin bir kısmının bu yüklemede ve nakliye sırasında zarar gördüğünü beyan ederek davanın reddine, %40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline, davacının hukuki mesnedden yoksun ve kötü niyet içeren söz konusu çekler üzerine ihtiyaten tedbir konulması talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin Birleşen 2009/374 Esas Sayılı Dosyası;
4. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 2. maddesinde işin tanımı başlığı altında ve ayrıntıları ile tanımlandığı gibi komple bir fabrika kurarak devreye alacağını ve deneme üretimlerini de yaparak teslim edeceğini, davalı tarafından müvekkil şirket adına ..... tarihlerinde ödemeler yapıldığını, müvekkili davacının sözleşme tarihi olan .... tarihi ile Kasım ... tarihleri arasında sözleşmede ayrıntıları ile verilen makina ve donanımın çok büyük kısmı olan, kurutma arabaları ve tepsileri, ... Euro, ..... Odası ve Soğuk Hava Depoları: .... Euro, Bahar Kazanı ve Tesisatı: ..... Euro olmak üzere toplam .... Euro+KDV'lik kısmının üretimi, satın alınması yapılarak ödemeleri gerek peşin ve gerekse davacı müvekkil şirket tarafından kendi çekleri ile yapıldığını, davalı tarafından alınan kısmi ödemeler üzerine üretilen makine ve donanımın büyük kısmının iki adet tır iledavalı tarafın Adana'daki fabrika sahaına gönderildiğini, ancak Kasım ... ayı başında davalı tarafından kredisinin onaylanmadığı gerekçe gösterilerek o ana kadar yapılan ve davalı tarafın fabrikasına gönderilerek indirilen makine, donanım ve malzemelerin derhal geri alınması istendiği, yine davalı firma tarafından acele ve özensiz olarak yüklenerek malzemenin bir kısmının nakliye sırasında zarar gördüğünü, taraflar arasında akdedilen ..... tarihli sözleşme hükümleri geerği davalı tarafa yüklenen ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle davalı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ilgili sözleşmenin 12-B maddesi gereği, sözleşmenin haksız feshi aşamasına kadar davacının yaptığı harcamalar için ..... TL, sözleşmenin 12-B maddesi gereği cezai şart olarak ....TL munzam zarar nedeniyle ....TL, ...TL müspet zarar alacaklarının .... .TL menfi zarar alacaklarının avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalının Cevabı:
5. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen .... tarihli sözleşme ile davalının sözleşmenin 2.maddesinde tanımlanan işin yapımını 6.maddesi belirlenen bedel karşılığında üstlendiğini, müvekkilinin bu sözleşme gereğince davacı şirkete tamamı belgeli toplam .....YTL nakit ve teminat çeklerinin davacı tarafından haksız yere tahsil edilmesi nedeniyle yargılama giderleri hariç ....TL ödemede bulunduğunu, sözleşmenin 7 ek maddesinde de müvekkilinin bankaya yaptığı kredi başvurusunun olumsuz sonuçlanması durumunda, tarafların yeni bir ödeme planı hususunda görüşeceklerinin belirtildiği, davacının ise sözleşmenin bu hükmünü yok saydığını, davaya bakmaya ....... mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazının kabulü ile derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına, davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı ve önceki tarihli davası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararı:
6. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl dava yönünden açılan davanın reddine, birleşen ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası yönünden ise davanın kısmen kabulü ile; ...TL ürün ve nakliye bedeli, ...TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam ..... TL'nin davalı ..... Ticaret ve Turizm İşletmeleri Ltd. Şti. 'den alınarak davacı .... Enerji Sis. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. 'ye verilmesine, iş bu bedelin .....TL'sinin dava tarihi olan ..... tarihinden, bakiyesine ise .... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.\t
7. Mahkemece verilen karar davacı-birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf itirazı üzerine dairemizin ... E., ... K. sayılı ilamıyla; \"...mahkemece davacı-birleşen dosyada davalının basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gerektiği, bu sebeple kredinin başvurduğu banka tarafından onaylanmaması ihtimalini gözönüne alması gerektiği, bu sebeple sözleşmenin feshinde haklı olmadığı yönündeki tespitinde ve sözleşmenin 12. maddesi uyarınca cezai şartın hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik yok ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki zarara ilişkin tespitler somut verilere dayanmadığı gibi denetime de elverişli değildir. Gerekçeli kararda fesih tarinin belirlenmesi hususu üzerinde durulmamıştır. Malzemelerin akıbetlerinin araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi ...\" isabetsizliğinden kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
8. Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile .... TL' nin birleşen dosyanın davalısı .... Gıda Tic. ve Turizm İşletmeleri Ltd. Şti.nden alınarak birleşen dosyanın davacısı......... Enerji Sis. ve Tarım Ürün. San. Tic. Ltd. Şti'ne ödenmesine, alacağın .... TL lik kısmına birleşen davanın tarihi olan ..... tarihinden itibaren kalanına ise ..... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.
\t\t\t\t\t \t\t
II. İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacının İstinafı:
9. İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın önceki kaldırma kararına uygun olmadığını, Makine Mühendisi bilirkişi olan ... tarafından verilen raporun kaldırma kararında yeterli görülmemesine rağmen yeni hazırlanan raporun dayanağının da aynı olduğunu, sözleşmeye uygun üretim yapıldığının ispat edilemediğini, soğuk hava panellerinin ve buhar kazanının satıldığı bilgisine raporda açıkça yer verilmiş olmasına rağmen, bunların bedelinin sanki mahallinde tespit yapılmış fiyatlandırıldığını, boylama, yıkama ve kesim hattı olmak üzere ünite olarak .... TL fiyatlandırma yapıldığını ancak mükerrer olarak söz konusu ünite içindeki parçaların da ayrıca taşıma bandı biçiminde yeniden fiyatlandırıldığını, davalı .... tarafından müvekkil için üretildiği iddia edilen tepsilerin , ölçü ve adet olarak sözleşmeye uygun olmadığını, davalı .... teslim borcundan kurtulmadığını, talep edebileceği bir alacağının bulunmadığını, müvekkilin fesih talebinin haklı nedenlere dayandığını, davalı ..... şirketinin zararın oluşumunda müterafik kusurunun mahkemece değerlendirilmediğini, cezai şart talebinin kabul edilebilmesi için öncelikle müvekkilin sözleşmenin feshinde kusurlu olması gerektiğinden cezai şart talebinin reddi gerektiğini, davalı/karşı davacının defterlerini ibrazdan kaçındığını, hurda bedelinin neye göre hesaplandığının tespit edilmesi gerektiğini, asıl dava yönünden kabul, birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının İstinafı:
10. İstinaf başvurusunda bulunan davalı vekili dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, fesih tarihinin yanlış tespit edildiğini, kaldırma kararı öncesi alınan raporun usul ve yasaya uygun olmadığını, kaldırma kararından sonra alınan heyet raporunun mahkemece verilen kararı ve iddialarını doğruladığını, soğuk hava panelleri, kurutma arabaları ve buhar kazanının hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
III. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
11. Asıl ve birleşen dava ayrı ayrı eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin feshi ve alacak talebine ilişkindir.
12. Taraflar arasında, .... tarihinde eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 7. ek maddesinde, davacı (birleşen dosyada davalı) tarafın başvurduğu kredide çıkabilecek herhangi bir aksaklık ya da olumsuzluk durumunda alıcı ve satıcı firma yetkililerinin ödeme planı üzerinde yeniden görüşerek ödeme planının yeniden karara bağlanacağının bildirildiği, yeni ödeme planı üzerinde anlaşma sağlanamaması durumunda sözleşmenin akıbeti hakkında herhangi bir belirlemede bulunulmadığı, sözleşme gereği davacı tarafın davalıya bir kısım bedeli ödediği, davalı (birleşen davada davacı) tarafın ise yine sözleşme gereği olarak bir kısım ekipmanları kurduğu ve üretime başlandığı, davacı tarafın kredi başvurusunun olumsuz sonuçlanması nedeniyle sözleşmeyi feshettiği, bu haliyle davacı tarafın basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve sözleşmenin feshini talep etmesinin haklı nedene dayanmadığı anlaşılmakla davacı aleyhine cezai şarta hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
13. Davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirmeye başladığı ve davacı tarafın sözleşmeyi haksız olarak feshettiği anlaşılmakla davalının imal ettiği makine ve teçhizatın bedelini ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağı ile nakliye ücretini davacıdan talep etme hakkı bulunmaktadır. Ancak dosya kapsamından dava konusu edilen bir kısım ekipmanın cebri icra yoluyla satışa konu edildiği, bir kısım ekipmanın hurda olarak satıldığı anlaşılmakla bu bedellerin tenzil edilmesi gerekmekte olup dairemizin .... tarihli kaldırma kararında bu hususa değinilmiştir.
14. Dairemizin mezkur kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada, ilk derece mahkemesince keşif yapılarak dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş ve rapor alınmıştır. Tanzim edilen bilirkişi raporu, dosya kapsamındaki delil ve tespitlere göre hesaplama yapmış, tenzil edilmesi gereken hurda bedeli konusunda ilk derece mahkemesince usuli kazanılmış hakka riayet edilerek değerlendirme yapılmış ve asıl davanın reddine birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
15. Bu durumda,dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılarak, aşamalarda ileri sürülen iddia ve cevapların denetimi sağlayacak biçimde eksiksiz sergilenip, hükme esas alınan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve yapılan yargılamanın dairemiz kaldırma kararına uygun olmasına göre; taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf itirazları yerinde görülmemiş olup, başvurunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
IV. KARAR:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1.İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE.
2.Alınması gereken ..... TL istinaf karar harcından peşin alınan ... TL' nin mahsubu ile fazladan alınan .... TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3.Alınması gereken ..... TL istinaf karar harcından peşin alınan ... TL' nin mahsubu ile eksik kalan .... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3.İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
4.Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5.Gider avansından harcanmayan kısmın talep halinde yatırana iadesine dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/09/2023
Başkan
Üye
Üye
Katip
M.E.