T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: ... Esas - ...
\tT.C.
\tKONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ \t\t\t\"TÜRK MİLLETİ ADINA\"
\t\t GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR : 1-
\t: 2-
\t: 3-
\t: 4-
VEKİLİ\t:
DAVA\t: İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
KARARIN YAZILDIĞI TARİH\t:
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; 23/05/2013 tarihinde Aksaray'da müvekkili şirkete sigortalı olan ... plakalı araç ... Aksaray Ankara Karayolu 51+100. kilometresinde (Aksaray Otogar Kavşağı trafiğe kapalı alandan önüne çıkan sürücü belgesiz müteveffa ... sevk ve idaresindeki plakasız motosiklete çarpması sonucu ölümlü maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazaya ilişkin olarak Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamında yer alan bilirkişi raporunun sonuç kısmında Plakasız motosiklet sürücüsü ... %85 oranda kusurlu olduğu tespit edildiğini, müteveffa ... asli kusurlu hareketi sonucu kazanın oluştuğunu, söz konusu zararın müvekkili şirket tarafından sigortalısının %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek 03.07.2018 tarihinde 58.557,81 TL; 27.07.2018 tarihinde 11.828,84 TL; 05.11.2021 tarihinde 293.193,29 TL ve 31.05.2022 tarihinde 7.040,13 TL (icra dairesine stopaj ) olmak üzere toplam 370.620,07 ödeme yapıldığını, ancak Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nn ... E. Sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada sigortalının %15, müteveffa ... ise %85 kusurlu olduğu değerlendirildiğini, müvekkilinin ödediği bedelin kazaya ilişkin kusurun (%85) dikkate alınarak 315.027,05 TL ve fer’ilerinin tahsili için karşı taraflara müracaat edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine müvekkili şirket adına Aksaray İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile karşı taraf aleyhine icra takibine gidildiğini, ancak takibin davalı/borçlunun haksız itirazı neticesinde durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının, borca ve fer’ilerine itirazı ile duran Aksaray İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası nezdinde ki itirazın iptali ile başlatılan takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, müvekkilinin alacağının semeresiz kalmaması adına davalılar adına kayıtlı taşınmaz ve araçların kayıtları üzerine iyiniyetli üçüncü kişilere devrinin engellenmesi bakımından ihtiyati tedbir vaazına, Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 16/2c maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti vekalet ücretinin tarafımız lehine takdir edilmesine, Harçlar Kanunu 29/3’e göre icra takibindeki peşin harcın işbu davadaki harçtan mahsubuna, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafça müvekkiline böyle bir ödemenin hiç bir zaman yapılmadığını, davacı tarafın ödediği paraya ilişkin evrakını dosyaya sunmasının gerektiğini, kaldı ki; müvekkilinin de belge de imzalamadığını, bu sebeple davacı tarafça açılan davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın ödediğini iddia ettiği tutarlar müvekkiline hiç bir zaman ödenmediğini, bu sebeple davacı tarafın ödeme ile ilgili olduğunu söylediği belgelere ilişkin imza incelemesi yapılmasının gerektiğini, bu sebeple varsa eğer imzanın tarafımıza ait olmadığını iddia ettiklerini ve açıkça imza itirazında bulunduklarını, davacı taraf kötü niyetli olarak tarafımız aleyhine takip başlatıldığını belirterek; davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere davacıdan kötü niyet tazminatı alınarak tarafımıza verilmesine, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin şartları oluşmadığı için reddine karar verilmesine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.
Davaya konu Aksaray İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibinin 315.027,05 TL asıl alacak ve 117.347,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 432.374,63 TL üzerinden başlatıldığı, takip talebinde takip dayanağı olarak fazla ödemenin iadesi açıklamasının yapıldığı, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın hükümden düşürülmesi için de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı, Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı kararına istinaden davacılara ödeme yapıldığını, ancak devam eden yargılama neticesinde davacıların alacağının daha az olduğunu, dolayısıyla fazla ödemenin iadesinin gerektiğini, fazla ödemenin iadesi amacıya davaya konu icra takibinin başlatıldığını ve davalıların takibe itirazlarının yersiz olduğunu iddia ederek takibe itirazın iptalini istemiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; 23/05/2013 tarihli trafik kazasına karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında davalılara ödeme yapılıp yapılmadığı, ne zaman ve hangi tutarda ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin gerçek zarardan fazla olup olmadığı, varsa fazla ödemenin tutarının ne kadar olduğu, bu tutarın davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, davacı tarafça yapılan ödemenin mahkeme ilamına dayalı olarak icra dairesine yapılması karşısında davacı tarafın eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı hususlarından ibarettir.
Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı kararıyla davalılar lehine tazminata hükmedildiği, karara istinaden davalılar tarafından Aksaray . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı ilamlı icra takibinin başlatıldığı, davacı tarafça takip dosyasına 03/07/2018 tarihinde 58.557,81 TL, 27/07/2018 tarihinde 11.828,64 TL, 12/11/2021 tarihinde 298.450,16 TL tutarında ödeme yapıldığı, Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı kararının devam eden süreçte bozulmasına karar verildiği, bozma kararı sonrasında davanın Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedildiği, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve dosyanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.
2004 sayılı İİK'nın 40. maddesi uyarınca; '' Bir ilâmın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra muamelelerini olduğu yerde durdurur. Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtayca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur. Ancak üçüncü şahısların hüsnü niyetle kazandıkları haklara halel gelmez.''
Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddi kararı, İcra İflas Kanunu'nun 40/2. maddesinde belirtilen, \"hiç veya o kadar borcu bulunmadığına\" dair esasa yönelik kesin bir ilâm olmadığından İİK'nın 40. maddesinin olayda uygulama yeri olmadığı gözönünde bulundurulduğunda davacı idarenin hiç ya da takip miktarı kadar borçlu bulunmadığı kesin bir ilâmla esastan çözülmediğinden, bu durumda da ilâmlı takiple ödenen bedelin iade şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yazılı gerekçelerle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla yerindedir. Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370 inci maddesi gereğince ONANMASINA,''
Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Somut uyuşmazlıkta; dava konusu para, davacıdan ilama dayalı olarak icra marifetiyle tahsil edildiğine göre bu durumda davacının dava açmasına veya takip yapmasına gerek olmaksızın ilgili icra müdürlüğüne müracaatla icranın eski haline getirilmesini talep etmesi yeterli ve gerekli olup, bu nedenle açtığı işbu davada hukuki yararı bulunmamaktadır. (Y.HD... E.... K. HGK 22.06.2011 gün ... E... K.) Bu nedenle, mahkemece; \"davacının haksız olarak ödediğini ileri sürdüğü alacağının iadesi için İİK 'nun 40.maddesi çerçevesinde işlem yapılmasını isteyecek yerde, ayrı bir takip ve davaya konu etmekte hukuki yararının bulunmadığı\" belirtilmek suretiyle talebin reddine karar verilmesi gerekirken yukarıdaki gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş, ancak bu husus sonuca etkili olmadığından bozma sebebi yapılmamış, hükmün gerekçesi yukarıdaki şekilde değiştirilerek kararın onanması gerekmiştir.''
\tYargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın İİK 40/2 maddesi gereğince takibe esas olan ilamın bozulması üzerine ilk bozulan ilam nedeniyle fazladan ödenen miktarın iadesi talebine ilişkin olup İİK. 40 maddesi'ne göre davacının takibe konu ilam kadar borçlu olmadığı bozma üzerine verilen ve kesinleşen kararla belirlendiğinden başkaca bir hükme hacet kalmaksızın icranın tamamen veya kısmen eski haline iadesinin yapılmasının yasa gereği olması ve bu işlemin İcra Müdürlüğünce doğrudan yapılması gerektiğinden bu hususta İcra Müdürlüğünden talepte bulunulması yerine bu konuda karar verilmesi için dava açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA''
\tYargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''İstirdat istemine yönelik hükme gelince; mahkeme istemi sebepsiz zenginleşme olarak nitelendirerek, iptal edilen tazminat kararında hüküm altına alınan miktarın, eldeki davanın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar vermiştir. İİK’nin 40. maddesinin 2. fıkrasında; “Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtay’ca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur.” hükmü düzenlenmiştir. Anılan hüküm uyarınca, tazminat davasının esası hakkında yeniden verilen, davanın reddine dair eldeki karar ile icranın tamamen veya kısmen eski haline iadesi davacı tarafça talep edilebileceğinden, davacının ödenen bedelin iadesi davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar, dava şartı olup davanın her aşamasında resen araştırılmalıdır. Bu nedenle mahkemece yalnızca yargılamanın iadesine karar verilmekle yetinilmeli, istirdat istemli dava hukuki yarar yokluğundan tümden reddedilmelidir.''
\tYargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Bu durumda mahkemece, davacının haksız olarak ödediğini ileri sürdüğü alacağının iadesi için İİK.nun 40.maddesi çerçevesinde işlem yapılmasını isteyecek yerde, ayrı bir takip ve davaya konu etmekte hukuki yararının bulunmadığı belirtilmek suretiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.''
\tTüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; mahkeme ilamı icra edildikten sonra ilamın bozulması, alacağın hiç ya da daha önce hükmedilen tutar kadar olmadığının kesinleşmiş bir ilam ile ortaya konulması halinde icranın eski hale iade edileceği, somut olayda Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı ilamının henüz kesinleşmemesi nedeniyle ilâmlı takiple ödenen bedelin iade şartının henüz gerçekleşmediği, dolayısıyla davacının eldeki davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığı, nitekim Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamının da bu yönde olduğu, Aksaray . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı ilamı bekletici mesele yapılsa ve ilam kesinleşmiş olsa dahi davacının icranın eski hale iadesini talep etme hakkı mevcutken davaya konu icra takibini başlatmasında, eldeki davayı açmasında ve davayı sürdürmesinde hukuken korunabilecek bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
\tHer ne kadar taraflarca tazminat isteminde bulunulmuş ise de; davanın reddine karar verilmesi karşısında davacının feri nitelikteki tazminat isteminin kabulüne karar verilmesinin mümkün olmadığı, takibin kötüniyetli olduğunun ise davalı tarafça ispatlanamadığı sonucuna varıldığından tarafların feri nitelikteki tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın HUKUKİ YARAR DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Tarafların tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine,
3-Peşin olarak alınan, 7.383,88 TL harçtan, alınması gereken 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.203,98 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
4-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.120 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
5-Davacı tarafından yapılan harç ve yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar, kendilerini vekille temsil ettiklerinden, A.A.Ü.T'nin 7/2 maddesi uyarınca tayin ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara (eşit oranda) VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/07/2023
Katip \t\t\t\t\tHakim
5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Elektronik İmzalıdır.