T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALILAR: 1-
VEKİLİ\t:
\t 2-
VEKİLLERİ\t:
DAVA\t: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili 07/11/2022 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin elektrik üretim ve ticareti amacıyla kurulduğunu, Konya Seydişehir Organize Sanayi Bölgesi (OSB) sınırları içerisinde kalan alanda lisansız güneş enerjisi santrali kurmak ve işletmek amacıyla davalılardan ... OSB'den, Konya, ... , ... Köyü, ... ada, ... , ... , ... , ... , ... ve ... nolu parsellerin davacı şirkete tahsis edilmesi talebinde bulunduklarını, davalı OSB'nin bu hususu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sorduğunu, Bakanlık tarafından 22/02/2014 tarihli yazıda bu hususa OSB yönetim kurulu tarafından karar verilmesi gerektiğinin bildirildiğini, davalı OSB tarafından davacı şirket adına arsa tahsisi yapılarak arsa tahsis durum belgesi düzenlendiğini, 12/05/2014 tarihinde arsa tahsis sözleşmesi imzalandığını ve karşılığında davacının davalı OSB'ye 446.292 TL. ödeme yaptığını, davacının arsa tahsisinden sonra davalılardan ... A.Ş.'ye (... ) bağlantı başvurusunda bulunduğunu, ... tarafından bağlantı anlaşması çağrı mektubu düzenlendiğini, davacı şirketin hisselerinin tamamına sahip olan dava dışı ... A.Ş. ve ... A.Ş. ile ... A.Ş. tarafından da aynı başvuruların bu şirketler adına yapıldığını ancak, davalılardan OSB'nin daha önce Bakanlıktan görüş almasına rağmen Bakanlıktan yeniden görüş istediğini, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 24/08/2015 tarihli cevabi yazısında ise sanayi parsellerinin güneş enerjisi santrali kurulması amacıyla kullanılmasının mümkün olmadığına dair görüş bildirdiğini, davalı OSB'nin bakanlığın bu görüş yazısını davalı ...'a ilettiğini, ... tarafından da 29/09/2015 tarihinde çağrı mektuplarının geçersiz hale geldiğine karar verildiğini, davalı OSB tarafından da arsa tahsisinin 29/09/2015 tarihinde iptal edildiğini, davacı tarafından arsa tahsisinin iptali kararının iptali için Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden ve ...'ın çağrı mektubunun iptali işleminin iptali için de Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sırası üzerinden dava açtıklarını, ayrıca ... hakkında EPDK'ya mevzuata aykırı işlem yaptıkları gerekçesiyle şikayetçi olduklarını, EPDK tarafından idari para cezası verildiğini, davalıların sözleşmeye ve kanuna aykırı işlemleriyle davacının projehaklarının elinden alındığını, davalıların yargı ve kurum kararlarına uymadıklarını, davacının projeyi hayata geçirmesine sürekli engel olduklarını, davacının gelinen aşamada projeyi hayata geçiremeyeceğinin anlaşılması üzerine, davacının ifa yerine davalıların kusurlu ve hukuka aykırılı davranışları sebebiyle tazminat talep ettiğini beyan ederek, şimdilik 501.000 TL. tazminatın 27/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalılardan OSB vekili, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasından dolayı derdestlik, pasif husumet yokluğu, görev, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunmuş ve davanın esastan da reddini istemiştir.
Davalılardan ... vekili de, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasından dolayı derdestlik ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davasının sonucunun beklenilmesini istemiş ve davanın esastan da reddini istemiştir.
Davacı tarafından gönderilen ihtarname ve cevabi ihtarname suretleri, 30/03/2020 tarihli hukuki mutala, 25/04/2022 tarihli uzman görüşü ibraz edilmiş, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E., ... E., ve ... E. (öncesi ... E.) sayılı davalarına, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. (öncesi Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E.), Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., Ankara . İdare Mahkemesinin ... E. sayılı davalarına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, \"Tazminat\" davasıdır.
Somut olayda ; her iki davalı tarafından Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasından dolayı derdestlik itirazında bulunulmuş ise de; Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/01/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın kesinleşmesi ve derdest bir davanın bulunmaması nedeniyle derdestlik itirazı reddedilmiş, kesin hüküm teşkil edecek bir kararın da bulunmadığı anlaşılmıştır.
Her iki davalı tarafından, zamanaşımına ve hak düşürücü süre itirazlarında bulunulmuş ise de; davalı tarafın gerekçesiz bu itirazları reddedilmiş, davaya uygulanacak hak düşürücü sürenin bulunmadığı, zamanaşımı süresinin geçmediği sonucuna varılmıştır.
Davalılardan ...'nin idari yargının görevli olduğu bahisle görev itirazında bulunmuş ise de; Uyuşmazlık Mahkemesinin 30/11/2015 gün ... E. ... K. sayılı ilamı gereğince görev itirazı reddedilmiştir.
Davalılardan ... pasif husumet yokluğu itirazında bulunmuş ise de, iptal edilen arsa tahsis kararlarından dolayı kendilerinden de tazminat istenilmesi nedeniyle pasif husumet yokluğu itirazı da reddedilmiştir.
Davalılardan ..., Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasını istemiş, söz konusu davanın dava dışı ... A.Ş. tarafından ...'a karşı açılan tespit davası olduğu, verilen kararın istinaf incelemesinde bulunulduğu, davacı ... A.Ş. ile doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmış, bekletici mesele yapılması talebi reddedilmiştir.
Davacı tarafa, 12/04/2023 tarihli duruşmada diğer mahkemelerde aynen ifanın istenilmesi karşısında, Mahkememizdeki bu davada tazminat istenilmesinin hukuki sebebi ve gerekçesi sorulmuş, 21/06/2023 tarihli duruşmada tavzih için yeniden 1 haftalık kesin süre verilmiş ve beyanları alınmıştır.
Davada öncelikle çözülmesi gereken sorun; davacı tarafın bu davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı sorunudur.
Davacı şirket tarafından Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sırası üzerinden, davalı ... aleyhine 29/09/2015 tarihli arsa tahsisinin kaldırılmasına ilişkin kararın iptali için dava açıldığı, BAM kararı sonrası dosyanın Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sırasına kaydedildiği, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin 15/04/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davanın kabulü ile ... Müteşebbis Heyeti'nin 29/09/2015 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verildiği, kararın 09/06/2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.
Davacı tarafından Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden davalı ... aleyhine Mahkememizdeki dava açılmadan önce 21/03/2022 tarihinde ... Müteşebbis Heyeti'nin 24/01/2022 gün ve ... sayılı kararının iptali için dava açıldığı, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/05/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sırası üzerinden ... aleyhine 29/09/2015 tarihli işlemi hukuku aykırılığın tespiti ve davalının davacı şirket ile sözleşme yapma yükümlülüğünün ifası için dava açılmış, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/12/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve davalı ...'ın yapmış olduğu işlemlerde kusurlu olduğunun tespitine karar verilmiş, kararın istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Davacı ... A.Ş. tarafından, davalılardan ... aleyhine açtığı Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. (öncesi ... E.) ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davaları ile davalılardan ... aleyhine açtığı Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davalarına rağmen, Mahkememizde her iki davalıdan tazminat isteyip isteyemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmiştir.
Davacı tarafından Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına ilgili davanın konusuz kaldığına dair dilekçe sunulmuş ise de, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında görevsizlik kararı verildiği, davanın konusuz kaldığına dair herhangi bir hüküm kurulmadığı, kaldı ki davacının tek taraflı olarak davanın konusuz kaldığına dair beyanının mahkemeyi bağlamayacağı sonucuna varılmıştır.
6098 s. TBK'nin 125. maddesine göre, \"Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.
Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.
Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.\"
Yukarıda yazılı yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, borçlunun temerrüde düşmesi halinde davacının seçimlik hakları açıklanmış, buna göre alacaklının borcun ifası veya gecikme tazminatı ya da borcun ifası ve gecikme tazminatı hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararın tazminini isteyebileceği ya da sözleşmeden dönme haklarından birisini kullanabileceği belirtilmiştir.
Alacaklının seçim hakkı, yenilik doğurucu bir hak olup, kullanılmakla tükenen ve geri alınması mümkün olmayan haklardandır.
Davacı taraf, Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. (öncesi ... E.), Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyalarında seçim hakkını aynen ifa yönünden kullanmakla, sonradan bu seçim hakkından vazgeçerek Mahkememizde tazminat isteyemeyeceği, seçim hakkını değiştiremeyeceği, seçimlik hakkının aynen ifa yönünde kullanılmış olduğu, tazminat istemekte hukuki yararının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
6102 s. HMK'nin 114/1-h maddesine göre hukuki yarar dava şartı olup, 115/1. maddesine göre, her aşamada ve re'sen değerlendirilmesi gerektiğinden, davacının her iki davalıya karşı açtığı davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının her iki davalıya karşı açtığı davasının, HUKUKİ YARAR DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Peşin alınan 8.555,83 TL. nispi karar ve ilam harcından, karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL. maktu ret karar ve ilam harcının mahsubu ile kalan 8.285,98 TL. harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderleri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri tespit edilemediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (ve dava değerinin 501.000 TL. olduğunun kabulü ile) her iki davalı vekilleri için 9.200 TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak her iki davalıya (eşit oranda) verilmesine,
6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 2.955,93 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen ilgili taraflara iadesine,
Dair ; davacı vekili ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/07/2023
Başkan Üye \t Üye \t Katip