T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/25
KARAR NO\t: 2023/66
DAVA\t: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 06/05/2016
KARAR TARİHİ\t: 30/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/04/2023
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin fuar stant tasarımı, ofis tasarımı, konsept show - roomlar, iç mekan tasarımı, ürün teşhir stant tasarımı ve benzeri konularda ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkilinin TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımın sahibi olduğunu, .... tarihleri arasında ... Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilen fuarda davalı şirket tarafından, müvekkilinin tasarlattığı ve TPMK nezdinde tescil başvurusuna konu stant uygulamasını müvekkilinden izin almaksızın hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak kullandığını tespit ettiğini, davalı eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan maddi ve manevi haklarını da ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli tasarıma yönelik tecavüzün tespitini, önlenmesini, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili dava açıldıktan sonra davalı gösterilen ... San Tic A.Ş ile gerçek hasım olan ... San. Tic. A.Ş yetkililerinin aynı kişiler olması sebebiyle yanlışlıkla ... Lastik şirketini davalı gösterdiklerini beyanla HMK 154 maddesi uyarınca taraf değişikliğinin kabulü ile, davaya .... San. Tic. A.Ş yönünden devamını istemiştir. Mahkememizce de bu husus kabul edilebilir yanılgıya dayalı olduğundan taraf değişikliği talebi kabul edilerek bu şirkete yönelik yargılama yapılmıştır.
Davacı vekili 04/10/2017 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 16.425,60 TL tutarında artırarak, harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu fuar standı tasarımı ile tescilli olduğu iddia edilen stantlar birbirlerinden farklı olup, karşılaştırılarak incelendiğinde birbirlerinden farklı yapı ve malzeme kalitesi ile, kullanılan materyallerin farklılıklarının açık bir şekilde ortada olduğunu, ayrıca davacı taraf davaya konu ettiği ve kendi tasarımı olduğunu iddia ettiği fuar standına ilişkin başvurusunu TPMK'ya 25/04/2016 tarihinde gerçekleştirdiğini, ancak fuar tarihinde ortada tescilli bir stant tasarımı bulunmadığını, davaya konu standın kullanılma yeri ve fuar tarihi olan tarihlerden çok daha sonra olduğunu, fuar tarihi tescil başvuru tarihinden önce olup, asıl kötü niyetli olan tarafın davacı taraf olduğunu, bu nedenle davacıya ait stant tasarımı söz konusu olmadığını, davacı tarafından müvekkiline yöneltilen tüm iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 07/12/2017 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile, \"Davalı tarafın ... tarihleri arasnıda .... İstanbul'da gerçekleştirilen .... fuarında davacı tarafa ait daha sonradan tescil ettirilen ... nolu tasarımı tescil başvurusundan önce kötüniyetli kullanımının tasarım hakkına yönelik tecavüz olduğunun tespiti ve menine, davalı tarafın davacı tarafa ait .... stand tasarım hakkını kullanımının engellenmesine, dava değerinin düşürülmesine yönelik ıslah talebinin reddine, bu hususun davadan kısmen feragat olduğunun kabulüne, maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 13.920,00 TL maddi tazminatın 1.000 TL sin dava tarihinden arta kalan kısmın 04.10.2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 2.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle yurt içinde yayınyapan 5 büyük gazeteden birinde ilanına\" dair verilen karar, davalılar vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 19/02/2021 Tarih, ... Esas ve .... Karar sayılı ilamı ile \"6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine\" dair karar verildiği, davalılar vekilince bu karara karşı temyiz talebinde bulunulduğu ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 20/10/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, \"İlk derece Mahkemesince HMK 124/3 maddesi gereğince taraf değişikliği ile davanın davalı .... şirketi aleyhinde yürütülmesine karar verilmiş olup bu durumun Bölge Adliye Mahkemesince de benimsenmiş olmasına göre Bölge Adliye Mahkemesi ilamının başlığında davalı olarak ... San. Tic. A.Ş’ye yer verilmesi maddi hataya dayalı olup mahallinde düzeltilmesinin her zaman mümkün bulunmasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlığa uygulanacak olan mülga 554 sayılı KHK’nın “Tescilli Tasarımların Koruma Süresi” başlıklı 12. maddesi tescilli tasarımların koruma süresinin başvuru tarihinden itibaren 5 yıl olduğunu düzenlemiştir. 554 sayılı KHK uyarınca tasarım koruması tescile bağlıdır. Başka bir deyişle endüstriyel tasarımın koruması tescil edilmiş olması koşuluyla başvuru tarihinden itibaren başlamaktadır. Yine aynı KHK’nın 48/2. fıkrasında “...Tasarım başvurusu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre yayınlandığı takdirde, başvuru sahibi, tasarıma vaki tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise, başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayından önce de tecavüzün varlığı kabul edilir...” hükmü düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin, tecavüzden dolayı hukuk ve ceza davası açabilmesi için, tasarım başvurusunun Kararname’nin 34. maddesinde öngörüldüğü şekilde yayımlanması gerekmektedir. Ancak, tecavüz eden başvuru veya kapsamından haberdar edilmişse ya da tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme karar verirse, başvurunun yayımlanmış olması aranmaz. Ayrıca tasarım KHK'nın 23. maddesindeki düzenleme uyarınca tasarım başvurusundan önce tasarımcıdan bağımsız olarak tasarımı kullanmış kişilerin \"Önceki Kullanımdan Doğan Hakkı\" bulunmaktadır. Somut uyuşmalıkta yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı tarafın dayandığı .... numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesinin başvuru tarihi 25.04.2016, tescil tarihi 25.04.2016, bülten tarihi ise 09.08.2016’dır. Davalı şirketin katıldığı fuar ise ... tarihlerinde gerçekleşmiştir. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince davalı taraf çalışanı ile yapılan yazışmalar ekinde tasarım görselinin davalıya gönderildiği ve kısa süre sonra tasarımın kullanıldığı, kullanımın kötü niyetli olması nedeniyle başvuru ilan edilmemiş olsa dahi davacının tasarım korumasından faydalanacağı, yargılama sürecinde de tasarım tescil sürecinin tamamlandığı kabul edilerek tasarıma tecavüzün tespiti ile maddi ve manevi tazminata hükmedilmiş ise de davalı şirketin katıldığı fuar tarihleri itibariyle davacının tasarım başvurusu bulunmayıp davacı şirketçe, söz konusu başvurudan veya kapsamından davalının haberdar edildiğinin de ispat edilmemiş olmasına göre davacı tarafın tasarım tescil belgesine dayalı koruma talep etmesi mümkün bulunmadığından yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. Bozma sebep ve şekline göre tazminata ilişkin temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.\" karar verilerek, dosya mahkememize iade edilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak bu doğrultuda yeniden yargılama yapılmıştır. Buna göre, Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere davacı tarafın dayandığı ... numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesinin başvuru tarihi 25.04.2016, tescil tarihi 25.04.2016, bülten tarihi ise 09.08.2016’dır. Davalı şirketin katıldığı fuar ise ... tarihlerinde gerçekleşmiştir. Davalı şirketin katıldığı fuar tarihleri itibariyle davacının tasarım başvurusu bulunmayıp davacı şirketçe, söz konusu başvurudan veya kapsamından davalının haberdar edildiğinin de ispat edilmemiş olmasına göre davacı tarafın tasarım tescil belgesine dayalı koruma talep etmesi mümkün bulunmadığından, davacı TBK 60 maddesi uyarınca açıkça dava ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 554 sayılı KHK hükümlerine göre koruma istediğinden ve TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümlerine göre bir talepte bulunmadığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin yatırılan 29,20 TL harç ile 263,44 TL ıslah harcının toplamı 292,64 TL harçtan, 179,90 TL ilam harcının mahsubu ile, 112,74 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası nedeniyle 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle 2.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Yargıtay Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.30/03/2023
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır